Σαφείς δεσμεύσεις για τον τρόπο εφαρμογής του πολεοδομικού εργαλείου της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης ανέλαβε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη διάρκεια σύσκεψης με την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και επτά δημάρχους του Βόρειου Τομέα Αθηνών.
Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν οι μελέτες που έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ), οι οποίες έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και προβληματισμό σε δημοτικές αρχές και κατοίκους των βορείων προαστίων.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι οι Δήμοι θα έχουν τον τελικό λόγο τόσο για την αξιοποίηση του συγκεκριμένου εργαλείου όσο και για τις περιοχές στις οποίες θα μπορεί να μεταφέρεται συντελεστής δόμησης, αποκλείοντας παράλληλα τη μεταφορά του από έναν Δήμο σε άλλον.
«Το μήνυμα αν έπρεπε να βάλω έναν τίτλο είναι: “καμία απόφαση χωρίς τη δική σας σύμφωνη γνώμη”. Άρα δεν τίθεται ζήτημα εδώ να προχωρήσουμε σε κάτι το οποίο δεν θα έχει τη δική σας συμφωνία», υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Καμία μεταφορά συντελεστή μεταξύ διαφορετικών Δήμων
Η πρώτη και βασική δέσμευση του πρωθυπουργού αφορά τον γεωγραφικό περιορισμό της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, με την κυβέρνηση να αποκλείει τη δυνατότητα μεταφοράς από έναν Δήμο σε γειτονικό.
«Δεν θα υπάρχει καμία μεταφορά συντελεστή εκτός των ορίων του εκάστοτε Δήμου. Αυτό είναι κάτι το οποίο το είπε ο Γενικός Γραμματέας, το επαναλαμβάνω κι εγώ σήμερα, κι εφόσον χρειαστεί, Υπουργέ, να το νομοθετήσουμε, ώστε να υπάρχει και νομική κατοχύρωση», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, στόχος είναι να μην υπάρχει η εντύπωση ότι ορισμένοι Δήμοι θα μπορούσαν να μεταφέρουν πρόσθετη οικοδομική επιβάρυνση σε γειτονικές περιοχές χωρίς τη συναίνεση των τοπικών αρχών.
Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι «απολύτως έτοιμη» να προχωρήσει σε σχετική νομοθετική ρύθμιση, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο, ώστε να κατοχυρωθεί νομικά ο συγκεκριμένος περιορισμός.
Δικαίωμα άρνησης από τους Δήμους
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δυνατότητα των δημοτικών αρχών να απορρίψουν συνολικά την εφαρμογή Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή στην περιοχή τους.
«Τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς τελικά τη δική σας σύμφωνη γνώμη. Άρα, αν ένας Δήμος επί της αρχής δεν επιθυμεί να κάνει χρήση των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή, θα μπορεί να έχει τη δυνατότητα να το κάνει αυτό», τόνισε ο πρωθυπουργός.
Απευθυνόμενος μάλιστα στους δημάρχους που έχουν εκφράσει τις εντονότερες επιφυλάξεις, ήταν κατηγορηματικός:
«Αν αυτό είναι ένα μέτρο το οποίο δεν το επιθυμείτε, δεν θα έρθουμε εμείς να σας το επιβάλουμε».
Η κυβερνητική προσέγγιση προβλέπει, επομένως, ότι η αξιοποίηση του εργαλείου δεν θα είναι υποχρεωτική για όλους τους Δήμους, αλλά θα εξαρτάται από τις επιλογές των τοπικών αρχών και τις ιδιαίτερες πολεοδομικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Οι δημοτικές αρχές θα καθορίζουν πού θα μεταφέρεται ο συντελεστής
Για τους Δήμους που επιθυμούν να αξιοποιήσουν τη Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διευκρίνισε ότι οι τοπικές αρχές θα έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων.
«Εσείς θα είστε αυτοί που θα πρέπει να καθορίσετε τελικά τον τρόπο και τον τόπο στον οποίο θα μεταφερθεί αυτός ο συντελεστής», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, η οριστικοποίηση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων θα προϋποθέτει τη σύμφωνη γνώμη των δημοτικών αρχών και των Δημοτικών Συμβουλίων.
«Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται η σύμφωνη γνώμη σας και η σύμφωνη γνώμη του Δημοτικού σας Συμβουλίου προκειμένου να οριστικοποιηθούν τα Προεδρικά Διατάγματα τα οποία και θα καθορίσουν, τελικά, τις λεπτομέρειες της μεταφοράς του συντελεστή».
Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι οι μελέτες που έχουν εκπονηθεί ενδέχεται να περιλαμβάνουν αδυναμίες ή να μην αποτυπώνουν επαρκώς τις ιδιαιτερότητες ορισμένων περιοχών.
«Μου φαίνεται αδιανόητο το ότι οποιοσδήποτε μελετητής μπορεί να ξέρει περισσότερα από ό,τι εσείς για τον Δήμο σας», είπε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται πρόσθετη διαβούλευση στις περιπτώσεις που διατυπώνονται ενστάσεις επί των μελετών, με στόχο την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων.
«Εσείς, τελικά, θα μας υποδείξετε και εγώ πιστεύω ακράδαντα ότι πρέπει να έχετε τον τελικό λόγο για το πώς θα αξιοποιήσετε αυτό το εργαλείο», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων νομοθετικών παρεμβάσεων
Η κυβέρνηση εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει πρόσθετες διορθώσεις στο θεσμικό πλαίσιο, προκειμένου να διευκολυνθούν οι Δήμοι που επιθυμούν να προχωρήσουν ταχύτερα στην εφαρμογή της μεταφοράς συντελεστή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφερόμενος ειδικότερα στις επισημάνσεις του δημάρχου Μεταμόρφωσης, δήλωσε:
«Για τους Δήμους που θέλουν να προχωρήσουν σε γρήγορη εφαρμογή αυτού του μέτρου, αν υπάρχουν νομοθετικές παρεμβάσεις διορθωτικές οι οποίες πρέπει να γίνουν ώστε το μέτρο αυτό να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά και πιο γρήγορα, παρακαλώ είμαστε εδώ να δούμε αν χρειάζεται να γίνουν παρεμβάσεις στο κανονιστικό πλαίσιο».
Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης αποτελεί πολεοδομικό εργαλείο που θεσπίστηκε για πρώτη φορά το 1979. Η συνταγματικότητά του έχει αναγνωριστεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί ολοκληρωμένος πολεοδομικός σχεδιασμός για τον καθορισμό των περιοχών υποδοχής.
Οι μελέτες που βρίσκονται σε δημόσια διαβούλευση αποσκοπούν στην κάλυψη αυτού του διαχρονικού κενού στον πολεοδομικό σχεδιασμό.
«Δεν είμαστε εδώ για να σας επιβάλουμε το πώς θα εφαρμόσετε ένα μέτρο το οποίο, όπως είπα, επί της αρχής έχει πολλή λογική και έχει και τη σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου της Επικρατείας», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Και πρόσθεσε: «Αυτές οι τοπικές μελέτες δεν μπορούν να γίνουν χωρίς τη δική σας σύμφωνη γνώμη».
Το μήνυμα για τις απαλλοτριώσεις και τα οικονομικά των Δήμων
Πέρα από τις δεσμεύσεις για συναίνεση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε και ένα σαφές μήνυμα για τις οικονομικές συνέπειες που ενδέχεται να έχει η μη αξιοποίηση του πολεοδομικού εργαλείου.
Ειδικότερα, ξεκαθάρισε ότι οι Δήμοι που θα επιλέξουν να διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς δεν θα πρέπει να αναμένουν πρόσθετη οικονομική ενίσχυση από τον κρατικό προϋπολογισμό για την κάλυψη αναγκών απαλλοτριώσεων.
«Θα πρέπει απλά να γνωρίζετε ότι δεν υπάρχει δυνατότητα ουσιαστική πρόσθετης οικονομικής στήριξης από πλευράς κράτους όταν θα συζητάμε για απαλλοτριώσεις χώρων που μπορεί να είναι δεσμευμένοι εδώ και πολύ καιρό», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, το συγκεκριμένο ζήτημα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί από τις ίδιες τις δημοτικές αρχές, «χρησιμοποιώντας τις δικές σας δυνατότητες και τη δική σας οικονομική αυτοτέλεια».
Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει και την οικονομική διάσταση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, καθώς η αξιοποίηση του εργαλείου συνδέεται με τη δυνατότητα αντιμετώπισης πολεοδομικών εκκρεμοτήτων, μεταξύ των οποίων και ζητήματα δεσμευμένων ιδιοκτησιών.
Παρεμβάσεις για ΗΣΑΠ και λεωφορεία στα βόρεια προάστια
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης τέθηκε και το κυκλοφοριακό πρόβλημα των βορείων προαστίων, με τον πρωθυπουργό να αναφέρεται στις παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανακατασκευή 14 συρμών της Γραμμής 1 του Μετρό, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επισημαίνει ότι ο πρώτος ανακαινισμένος συρμός έχει ήδη τεθεί σε κυκλοφορία.
«Κάνουμε μία μεγάλη προσπάθεια να μπορέσουμε, το συντομότερο δυνατόν, να προχωρήσουμε στη ριζική επισκευή 14 συρμών της Γραμμής 1. Ήδη ο πρώτος κυκλοφορεί και είναι πραγματικά πολύ μεγάλη η διαφορά στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών», δήλωσε.
Στόχος, όπως εξήγησε, είναι όχι μόνο η αναβάθμιση της ποιότητας των μετακινήσεων αλλά και η αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων.
«Θέλουμε να ξαναδώσουμε στη Γραμμή 1 τα χαρακτηριστικά που μπορεί να είχε στο παρελθόν ώστε να μπορεί να αισθάνεται κάποιος ότι την παίρνει από την Κηφισιά για να έρθει στο κέντρο σε συνθήκες αξιοπρέπειας και με μία ικανοποιητική συχνότητα».
Αναφερόμενος στις οδικές συγκοινωνίες, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η ανανέωση του στόλου των λεωφορείων είναι ήδη ορατή στους επιβάτες, ενώ επόμενη προτεραιότητα αποτελεί η πύκνωση των δρομολογίων.
«Η επόμενη μεγάλη προτεραιότητα είναι η πύκνωση των δρομολογίων. Ήδη σε δρομολόγια, όπως το 550, το οποίο είναι κρίσιμο για την Κηφισίας, υπάρχει μία βελτίωση στη συχνότητα», ανέφερε.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι δεν υπάρχουν εύκολες ή άμεσες λύσεις για το κυκλοφοριακό πρόβλημα της πρωτεύουσας.
«Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές για το τι μπορούμε και το τι δεν μπορούμε να κάνουμε για το κυκλοφοριακό πρόβλημα άμεσα», υπογράμμισε.
Συνοψίζοντας τις κυβερνητικές παρεμβάσεις, έκανε λόγο για «14 πρακτικά καινούριους συρμούς στη Γραμμή 1 και μεγαλύτερη πυκνότητα σύγχρονων λεωφορείων στις βασικές αρτηρίες και στα βασικά δρομολόγια» που εξυπηρετούν τον βόρειο τομέα.
Οι επτά Δήμοι που συμμετείχαν στη σύσκεψη
Στη συνάντηση συμμετείχαν οι δήμαρχοι Παπάγου-Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος, Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης, Φιλοθέης-Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος, Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, Χαλανδρίου Συμεών Ρούσσος, Μεταμόρφωσης Στράτος Σαραούδας και Λυκόβρυσης-Πεύκης Μάριος Ψυχάλης.
Από την πλευρά της κυβέρνησης έλαβαν μέρος, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
Όπως προέκυψε από τις τοποθετήσεις στη σύσκεψη, οι δημοτικές αρχές δεν έχουν ενιαία στάση απέναντι στο μέτρο, καθώς ορισμένες εκφράζουν πλήρη αντίθεση, άλλες διατυπώνουν επιφυλάξεις και τουλάχιστον ένας Δήμος επιθυμεί την ταχύτερη εφαρμογή του.
«Αυτό καταδεικνύει και τη διαφορετικότητα των τοπικών ιδιαιτεροτήτων, τις οποίες πρέπει να λάβουμε σαφέστατα υπόψη μας», παρατήρησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το επόμενο βήμα αφορά την εξέταση των ενστάσεων επί των μελετών και τη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων, με την κυβέρνηση να δεσμεύεται ότι οι σχετικές αποφάσεις δεν θα προχωρήσουν χωρίς τη συναίνεση των οικείων δημοτικών αρχών.