Τη σημασία της πλήρους εφαρμογής της Συμφωνίας των Παρισίων και της επιτάχυνσης της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ανέδειξε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή τη 31η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας. Ο υπουργός τόνισε επίσης την ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Ο κ. Παπασταύρου επανέλαβε ότι η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στον στόχο περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5°C. Επισήμανε τον ρόλο του εξηλεκτρισμού και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στην ενεργειακή μετάβαση, ενώ χαιρέτισε τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Διάσκεψη, παρά τις απόπειρες αποκλεισμού της από τους διοργανωτές.
Όπως σημείωσε, «Η Ελλάδα συμμετέχει στην COP31 στην Αττάλεια με σαφή προσήλωση στην πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Παρισίων και χαιρετίζει την αυτονόητη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας με την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρά τις απόπειρες των διοργανωτών να την αποκλείσουν».
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η κλιματική αλλαγή απαιτεί συλλογική προσπάθεια και ουσιαστική συμβολή από όλους, επισημαίνοντας πως ο εξηλεκτρισμός και η ανάπτυξη των ΑΠΕ είναι κρίσιμα στοιχεία για ένα καθαρότερο και πιο βιώσιμο ενεργειακό σύστημα. Τόνισε επίσης τη σημασία της κοινωνικής συνοχής και της ανταγωνιστικότητας στη διαδικασία της ενεργειακής μετάβασης.
Επιπλέον, ανέφερε ότι η πολυμερής συνεργασία πρέπει να ενισχυθεί, με οδηγό την επιστήμη και τη συλλογική ευθύνη, ώστε να διασφαλιστεί το μέλλον του πλανήτη και των επόμενων γενεών.
Η ελληνική πρόοδος στην ενεργειακή μετάβαση
Στο πλαίσιο της COP31, η Ελλάδα παρουσιάζει την πρόοδό της στην ενεργειακή μετάβαση και την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει θέσει ως πολιτική προτεραιότητα από το 2019 την αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πηγών, με διαφοροποιημένο μείγμα και έμφαση σε ηλιακή, αιολική και υδροηλεκτρική ενέργεια.
Σύμφωνα με τον ελληνικό σχεδιασμό, η χρήση λιγνίτη έχει μειωθεί κατά 90% σε σύγκριση με το 2005, ενώ πάνω από το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ήλιο και άνεμο. Η χώρα κατατάσσεται τρίτη διεθνώς στη συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας και ένατη στην αιολική στο ενεργειακό της μείγμα.
Η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ ανέρχεται σε 18 GW, έναντι 6,3 GW το 2019, σχεδόν τριπλασιαζόμενη σε επτά χρόνια. Από το 2024, η Ελλάδα έχει καταστεί καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, επιταχύνεται η διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό δίκτυο, περιορίζοντας την εξάρτηση από ρυπογόνα καύσιμα και το επιπλέον κόστος στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Θαλάσσια προστασία και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις
Η Ελλάδα αναδεικνύει και την πρόοδό της στη θαλάσσια προστασία. Έχει κατατεθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες, ενώ εγκρίθηκε η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τα Ιόνια Νησιά, ολοκληρώνοντας τις απαιτούμενες μελέτες για την προετοιμασία του αντίστοιχου Προεδρικού Διατάγματος.
Το 77,5% της συνολικής έκτασης του Δικτύου Natura 2000 καλύπτεται πλέον από εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες.
Επιπλέον, θεσμοθετήθηκαν ειδικά καθεστώτα προστασίας για την Αμοργό και τη Γυάρο, ολοκληρώθηκε η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα και δημοσιεύτηκαν τα τρία Εθνικά Χωροταξικά Πλαίσια για ΑΠΕ, τουρισμό και βιομηχανία, με στόχο την ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας.
COP31: Από τις δεσμεύσεις στην πράξη
Κεντρικός στόχος της COP31 είναι η ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας και η εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων, με έμφαση στην απτή πρόοδο και την αύξηση της κλιματικής φιλοδοξίας.
Οι βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες περιλαμβάνουν τη διατήρηση του στόχου του 1,5°C, την ταχεία μείωση των εκπομπών μέσω εξηλεκτρισμού και ΑΠΕ, τον τερματισμό της αποψίλωσης έως το 2030, την προώθηση της κυκλικής βιοοικονομίας και την αναγνώριση της IPCC ως βασικής επιστημονικής πηγής.
Οι νέες εθνικές δεσμεύσεις καλούνται να καλύπτουν ολόκληρη την οικονομία και όλα τα αέρια του θερμοκηπίου, να ευθυγραμμίζονται με τον στόχο του 1,5°C και να διακρίνονται από διαφάνεια και αξιοπιστία.
Η μετάβαση προς μηδενικές εκπομπές πρέπει να είναι δίκαιη και κοινωνικά αποδεκτή, ενώ δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της προσαρμογής και της ανθεκτικότητας, με μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα.
Τα έξι κρίσιμα μέτωπα των διαπραγματεύσεων
1. Το μέλλον των ορυκτών καυσίμων: Κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης αποτελεί η ενδεχόμενη συμπερίληψη σαφούς αναφοράς και συγκεκριμένης πορείας απομάκρυνσης από όλα τα ορυκτά καύσιμα. Μεγάλοι παραγωγοί και καταναλωτές εκφράζουν αντιρρήσεις σε δεσμευτικές διατυπώσεις, ενώ άλλες χώρες ζητούν σαφή βήματα. Η ΕΕ έχει μετριάσει τη θέση της υπέρ δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος τα τελευταία δύο χρόνια και εκτιμάται ότι δεν θα υπάρξει σχετική αναφορά στην τελική απόφαση.
2. Εξηλεκτρισμός και καθαρή ενέργεια: Προωθείται η αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση, χωρίς να απαιτείται η νέα παραγωγή να προέρχεται αποκλειστικά από ΑΠΕ. Η διαφωνία επικεντρώνεται στο κατά πόσο ο εξηλεκτρισμός αρκεί ή αν πρέπει να συνδεθεί ρητά με καθαρές πηγές ενέργειας.
3. Κλιματική χρηματοδότηση: Στόχος είναι η κινητοποίηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων ετησίως έως το 2035 και η καλύτερη πρόσβαση των αναπτυσσόμενων χωρών στους πόρους. Η ΕΕ επιδιώκει διεύρυνση των συνεισφερόντων, διαφάνεια και διοχέτευση των πόρων κατά προτεραιότητα στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, συνδέοντας τη χρηματοδότηση με φιλόδοξους στόχους μείωσης εκπομπών. Οι αναπτυσσόμενες χώρες ζητούν υλοποίηση των υφιστάμενων δεσμεύσεων χωρίς αυστηρούς πρόσθετους κανόνες.
4. Προσαρμογή, απώλειες και ζημιές: Εκκρεμούν ζητήματα υλοποίησης και μέτρησης της χρηματοδότησης για προσαρμογή και απώλειες, καθώς και ο ρόλος του Ταμείου Απωλειών και Ζημιών. Αναπτυσσόμενες χώρες επιθυμούν ευέλικτους κανόνες διαφάνειας και λογοδοσίας.
5. Εθνικές δεσμεύσεις μείωσης εκπομπών: Η ΕΕ και μικρά νησιωτικά κράτη ζητούν υψηλότερες μειώσεις εκπομπών, ενώ οι αναπτυσσόμενες χώρες επιμένουν στον εθνικά καθοριζόμενο χαρακτήρα των δεσμεύσεων και αντιτίθενται σε νέους τομεακούς στόχους.
6. Επιστημονική τεκμηρίωση: Υπάρχουν διαφωνίες για το χρονοδιάγραμμα των νέων εκθέσεων της IPCC. Η ΕΕ και ευάλωτες χώρες ζητούν έγκαιρη δημοσίευση, ενώ άλλες χώρες προτιμούν μεταγενέστερο χρονοδιάγραμμα.
Το βασικό διακύβευμα της COP31 είναι ο συνδυασμός ταχύτερης μείωσης εκπομπών, επαρκούς χρηματοδότησης και δίκαιης κατανομής ευθυνών, χωρίς να περιορίζονται οι αναπτυξιακές επιλογές των χωρών. Η επίτευξη αυτής της ισορροπίας θα κρίνει την επιτυχία της Διάσκεψης στην ουσιαστική μετάβαση από τις δεσμεύσεις στην πράξη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
