Τους κανόνες ανταλλαγής πληροφοριών για την Παγκόσμια Καταπολέμηση της Διάβρωσης της Φορολογικής Βάσης (GloBE) του ΟΟΣΑ, στο πλαίσιο της σχετικής Πολυμερούς Συμφωνίας, εξετάζει από σήμερα η επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής. Η κύρωση της Συμφωνίας απαιτεί τυπικό νόμο και για το λόγο αυτό κατατέθηκε σχετικό νομοσχέδιο, που αναμένεται να εισαχθεί στην Ολομέλεια την επόμενη εβδομάδα. Στόχος της Διεθνούς Συμφωνίας είναι ο αποτελεσματικότερος έλεγχος της φοροαποφυγής από πολυεθνικές επιχειρήσεις, με τις φορολογικές αρχές διαφορετικών χωρών να ανταλλάσσουν στοιχεία για τα κέρδη και τη φορολόγηση μεγάλων εταιρειών, εφαρμόζοντας τον παγκόσμιο ελάχιστο συντελεστή φόρου 15%.
Στη συζήτηση επισημάνθηκε ότι μια εθνική φορολογική αρχή, όπως η ΑΑΔΕ στην Ελλάδα, είναι πρακτικά αδύνατο να ελέγξει αν ένας παγκόσμιος κολοσσός έχει πληρώσει το 15% σε κάθε δικαιοδοσία όπου δραστηριοποιείται. Ο νέος μηχανισμός που εισάγει η συμφωνία στηρίζεται στη χρήση ενός κοινά αποδεκτού, ψηφιακού εντύπου (GloBE), το οποίο θα υποβάλλεται κεντρικά και θα διαβιβάζεται αυτόματα στις φορολογικές αρχές όλων των συμβαλλόμενων κρατών. Έτσι, επιτυγχάνεται διαφάνεια και δυνατότητα επιβολής συμπληρωματικού φόρου σε περιπτώσεις μεταφοράς κερδών σε χώρες χαμηλής φορολόγησης.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος υπογράμμισε τη σημασία της διακρατικής συνεργασίας και της ανταλλαγής στοιχείων για τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, ιδιαίτερα σε περιόδους μεγάλων προκλήσεων. Αναφέρθηκε επίσης στο κύρος της ΑΑΔΕ, επισημαίνοντας πως, παρά μεμονωμένα φαινόμενα, η διοικητική ομάδα επιτυγχάνει αξιόλογο έργο.
Η συμπολίτευση εκτιμά ότι η κύρωση της συμφωνίας θα συμβάλει στην αντιμετώπιση επιθετικών πρακτικών φοροαποφυγής από πολυεθνικούς ομίλους και στον περιορισμό του αθέμιτου φορολογικού ανταγωνισμού. Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Πασχαλίδης σημείωσε ότι η Ελλάδα, ευθυγραμμισμένη με τον ΟΟΣΑ και την ΕΕ, θωρακίζει τα δημόσια έσοδα και διασφαλίζει συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού για τις εγχώριες επιχειρήσεις, ενώ οι ρυθμίσεις αφορούν αποκλειστικά μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους και όχι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή φυσικά πρόσωπα.
Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ Ελένη Βατσινά αναφέρθηκε σε διεθνή παραδείγματα μεταφοράς κερδών από πολυεθνικές σε φορολογικούς παραδείσους, επισημαίνοντας τη σημασία του ελάχιστου φορολογικού συντελεστή 15% για ομίλους με έσοδα άνω των 750 εκατ. ευρώ. Τόνισε την ανάγκη διαφάνειας και ζήτησε να διευκρινιστούν οι εξαιρέσεις που ισχύουν για τα φορολογικά δικαιώματα της Ελλάδας, καθώς και το χρονοδιάγραμμα έναρξης της ανταλλαγής πληροφοριών.
Κριτική και επισημάνσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης
Η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ Διαμάντω Μανωλάκου επισήμανε ότι ΗΠΑ και Κίνα δεν έχουν ακόμη αποδεχθεί τη φορολογική μεταρρύθμιση του 2021, εκφράζοντας επιφυλάξεις σχετικά με την αποτελεσματικότητα της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών. Αναφέρθηκε επίσης σε φορολογικές διευκολύνσεις για τράπεζες και εφοπλιστικό κεφάλαιο.
Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Ιωάννης Καριπίδης χαρακτήρισε την ανταλλαγή πληροφοριών σημαντική για τη διαφάνεια και τον περιορισμό της φοροαποφυγής, ζητώντας ωστόσο απαντήσεις για την ετοιμότητα της ΑΑΔΕ και τα προσδοκώμενα έσοδα.
Ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Βιλιάρδος τόνισε ότι η φορολογική δικαιοσύνη απαιτεί αποτελεσματικό έλεγχο των πολυεθνικών, αλλά υπογράμμισε ότι οι κανόνες καθορίζονται κεντρικά από τον ΟΟΣΑ και η Βουλή καλείται να εγκρίνει χωρίς ουσιαστική παρέμβαση. Ζήτησε διευκρινίσεις για τον αριθμό ομίλων που υποβάλλουν δήλωση συμπληρωματικού φόρου στην Ελλάδα και τα πραγματικά έσοδα που έχουν αποδοθεί.
Ο ειδικός αγορητής της «Νίκης» Ανδρέας Βορύλλας σημείωσε ότι η αξία της Συμφωνίας θα αποδειχθεί στην πράξη, από τα έσοδα που θα εισπραχθούν και την ετοιμότητα της ΑΑΔΕ να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις.
Τέλος, ο ειδικός αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος Καζαμίας αναφέρθηκε στις εξουσίες που δίνει το άρθρο 2 της Συμφωνίας στην ΑΑΔΕ και τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας, ενώ εξέφρασε την άποψη ότι ο ελάχιστος φόρος 15% είναι χαμηλός και το όριο εσόδων 750 εκατ. ευρώ αφήνει εκτός πολλές πολυεθνικές.