Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης προχωρά στην προκήρυξη του πρώτου διαγωνισμού για το Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα «HELLAS–SPACE 2.0», συνολικού προϋπολογισμού 69 εκατ. ευρώ. Στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη εθνικού αστερισμού τριών οπτικών δορυφόρων Παρατήρησης της Γης πολύ υψηλής χωρικής ανάλυσης, ώστε να ενισχυθεί η αυτονομία της Ελλάδας στην πρόσβαση σε δορυφορικά δεδομένα και να καλυφθούν οι επιχειρησιακές ανάγκες των δημόσιων υπηρεσιών.
Τον διαγωνισμό υλοποιεί ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA), σε συνεργασία με το υπουργείο και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ). Πρόκειται για την πρώτη διαγωνιστική διαδικασία του νέου προγράμματος, με συνολικό προϋπολογισμό 350 εκατ. ευρώ, που συνεχίζει και επεκτείνει τις δυνατότητες του πρώτου Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων.
Με την υλοποίηση του νέου συστήματος, η Ελλάδα θα αποκτήσει δυνατότητα συλλογής δορυφορικών εικόνων με ανάλυση έως και 30 εκατοστών, προσφέροντας υψηλή συχνότητα παρατήρησης της ελληνικής επικράτειας και της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου. Η νέα υποδομή θα παρέχει δεδομένα για επιχειρήσεις επιτήρησης, πολιτικής προστασίας και προστασίας του περιβάλλοντος, περιορίζοντας την εξάρτηση από τρίτους παρόχους.
Οι νέοι οπτικοί δορυφόροι αναμένεται να υποστηρίξουν την ταχεία χαρτογράφηση περιοχών που πλήττονται από φυσικές καταστροφές όπως πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμούς, καθώς και την αποτύπωση ζημιών σε υποδομές.
Η σύγκριση δορυφορικών εικόνων από διαφορετικές χρονικές περιόδους θα επιτρέπει τον εντοπισμό νέων κατασκευών, μεταβολών στη χρήση γης και αποθέσεων υλικών. Τα δεδομένα αυτά θα διευκολύνουν τους ελέγχους για αυθαίρετες επεμβάσεις σε δασικές, παράκτιες και προστατευόμενες περιοχές, αλλά και για την ύπαρξη παράνομων χωματερών.
Στη θαλάσσια επιτήρηση, η συνδυαστική αξιοποίηση οπτικών εικόνων, δορυφορικών δεδομένων και πληροφοριών ναυσιπλοΐας θα συμβάλλει στον εντοπισμό και την παρακολούθηση πλοίων χωρίς σήμα αναγνώρισης (AIS).
Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται το έργο του Λιμενικού Σώματος, τόσο στη διερεύνηση ύποπτων δραστηριοτήτων όσο και στην αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Το έργο περιλαμβάνει όλες τις απαιτούμενες διαδικασίες για την ανάπτυξη της νέας δορυφορικής υποδομής, από τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τις δοκιμές και την εκτόξευση, έως και την παραλαβή των δορυφόρων σε τροχιά.
Επιπλέον, προβλέπεται η ανάπτυξη του επίγειου τμήματος ελέγχου και επεξεργασίας δεδομένων, ώστε να δημιουργηθεί μια ολοκληρωμένη υποδομή για τη συλλογή, επεξεργασία και αξιοποίηση των δορυφορικών εικόνων από τους αρμόδιους φορείς.
Νέοι διαγωνισμοί έως το 2026
Στο πλαίσιο του «HELLAS–SPACE 2.0», εντός Νοεμβρίου 2026 αναμένεται η προκήρυξη δεύτερου διαγωνισμού για θερμικούς δορυφόρους ελληνικής ιδιοκτησίας, οι οποίοι θα ενισχύσουν την περιβαλλοντική παρακολούθηση και τη δυνατότητα εντοπισμού εστιών πυρκαγιάς, ακόμη και τη νύχτα.
Μέχρι το τέλος του έτους, προγραμματίζεται η προκήρυξη δύο επιπλέον διαγωνισμών: ο πρώτος αφορά μικροδορυφόρους εντοπισμού ραδιοσημάτων, που θα υποστηρίζουν μεταξύ άλλων τον εντοπισμό σκαφών χωρίς σήμα αναγνώρισης, ενώ ο δεύτερος αφορά συστήματα επίγνωσης της κατάστασης στο διάστημα, για την παρακολούθηση κινδύνων που ενδέχεται να απειλήσουν τη λειτουργία διαστημικών υποδομών.
Σύμφωνα με την προκήρυξη, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών για τον πρώτο διαγωνισμό, ύψους 69 εκατ. ευρώ, είναι η 23η Δεκεμβρίου 2026, στις 13:00.