Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται την Τρίτη το σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις». Το νομοσχέδιο, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου, αποσκοπεί στη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ενσωματώνοντας ευρωπαϊκές οδηγίες και εισάγοντας αυστηρότερους κανόνες διαφάνειας και προστασίας των καταναλωτών.
Κατά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας του νομοσχεδίου στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου υπογράμμισε ότι με τις νέες ρυθμίσεις ενισχύεται το πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών. Ειδικότερα, το άρθρο 6 προβλέπει προστασία από αποκοπές ηλεκτρικού ρεύματος κατά τη διάρκεια εκκρεμών καταγγελιών ή ενστάσεων, ενώ διατηρείται το υφιστάμενο προστατευτικό πλαίσιο για τους ευάλωτους καταναλωτές.
Το άρθρο 7 εισάγει τη νομική υποχρέωση για συμβάσεις σταθερής τιμής, παρέχοντας στους καταναλωτές τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ σταθερών και δυναμικών τιμολογίων. Παράλληλα, το άρθρο 8 θεσπίζει υποχρεώσεις διαχείρισης κινδύνου από τους προμηθευτές, ώστε να μην μετακυλίεται η έλλειψη αντιστάθμισης στους καταναλωτές.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και το άρθρο 9 για την «παροχή υπηρεσίας τελευταίου καταφυγίου», το οποίο παρατείνει την ελάχιστη περίοδο παραμονής του καταναλωτή σε καθεστώς τελευταίου καταφυγίου σε έξι μήνες. Επιπλέον, το άρθρο 57 προβλέπει μείωση κατά 50% στη μοναδιαία χρέωση υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (ΥΚΩ) για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης.
Ταμείο Απανθρακοποίησης και νησιωτική πολιτική
Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος αναφέρθηκε στο Ταμείο Απανθρακοποίησης, τονίζοντας τη σημασία του για τη μείωση της εξάρτησης των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο και τη συνολική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος. Όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων διαχειρίζεται τις επιδοτήσεις για συγκεκριμένες δράσεις, όπως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αποθήκευση, διασυνδέσεις, φράγματα πολλαπλού σκοπού και υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Οι παραπάνω δράσεις, όπως επισημάνθηκε, έχουν συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελούν τους βασικούς άξονες του Ταμείου Απανθρακοποίησης, ενώ το παρόν νομοσχέδιο ρυθμίζει το διαχειριστικό τους σκέλος.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις και μείωση ΥΚΩ
Η κυβέρνηση αποδίδει τη μείωση της μοναδιαίας χρέωσης ΥΚΩ στην ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης και χαρακτηρίζει έργο εθνικής σημασίας τη διασύνδεση όλης της χώρας. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι η μείωση κατά 50% αφορά όλους τους καταναλωτές και είναι αποτέλεσμα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων.
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στην πρόοδο των διασυνδέσεων στα Ιόνια Νησιά, στις Κυκλάδες και στη νέα σύμβαση διασύνδεσης Κορίνθου-Κω που θα εντάξει τα Δωδεκάνησα στο εθνικό δίκτυο. Υπογράμμισε τη σημασία της ολοκλήρωσης των διασυνδέσεων έως το 2030, με στόχο τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης και τη μετάβαση σε καθαρότερες πηγές ενέργειας.
Θέσεις κομμάτων για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
Η Νέα Δημοκρατία επισημαίνει ότι το νομοσχέδιο θεσπίζει ένα πλέγμα ρυθμίσεων για διαφάνεια, σταθερότητα και δικαιοσύνη στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη στήριξη νοικοκυριών, επιχειρήσεων και τοπικών κοινωνιών απέναντι στις πιέσεις της ενεργειακής κρίσης. Προβλέπεται ενίσχυση επιλογών και προβλεψιμότητας στους λογαριασμούς, ασφαλιστικές δικλείδες για απρόσκοπτη ηλεκτροδότηση και δυνατότητα πολλαπλών συμβάσεων προμήθειας.
Σημαντικό θεωρεί το κόμμα και το Ταμείο Απανθρακοποίησης, με συνολικούς πόρους 2,3 δισ. ευρώ για έργα ενεργειακής μετάβασης στα νησιά. Η χρηματοδότηση προέρχεται από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Το ΠΑΣΟΚ εκτιμά ότι η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας μπορεί να συμβάλει στην εξομάλυνση της αγοράς ενέργειας, αλλά επισημαίνει ότι απαιτούνται επιπλέον μέτρα. Προτείνει, μέσω τροπολογίας, υποχρεωτική αναγραφή της διαφοράς τιμής μεταξύ πράσινων και μπλε τιμολογίων στους λογαριασμούς, με στόχο τη μεγαλύτερη διαφάνεια για τους καταναλωτές.
Το ΚΚΕ τοποθετεί το νομοσχέδιο στο πλαίσιο της πράσινης ανάπτυξης, εκφράζοντας ανησυχίες για την αύξηση της ενεργειακής φτώχειας και ζητά διευκρινίσεις για τα κριτήρια ιεράρχησης των έργων του Ταμείου Απανθρακοποίησης.
Η Ελληνική Λύση αναφέρει σημαντικές αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια και τονίζει την ανάγκη επανεξέτασης της στρατηγικής αποθήκευσης ενέργειας, ενώ ασκεί κριτική στη βιαστική κατάργηση του λιγνίτη.
Ο ΣΥΡΙΖΑ επικεντρώνει στην έλλειψη επαρκούς μέριμνας για την προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, αναδεικνύοντας ζητήματα απροκάλυπτης κερδοσκοπίας και εργασιακής αβεβαιότητας στον ενεργειακό τομέα.
Η «Νίκη» σημειώνει μεγάλες αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια και επισημαίνει το υψηλό ποσοστό πολιτών που δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ενεργειακές ανάγκες σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Τέλος, η Πλεύση Ελευθερίας εκφράζει αμφιβολίες για το αν οι διατάξεις του νομοσχεδίου παρέχουν πραγματικό «δίχτυ» προστασίας στους καταναλωτές, ειδικά για όσους αντιμετωπίζουν δυσανάλογα υψηλούς λογαριασμούς.