Την ανάγκη για τη θέσπιση σύγχρονων πρωτοκόλλων άμεσης διασυνοριακής επέμβασης στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών ανέδειξε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου, κατά τη διάρκεια συζήτησης στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, παρουσία εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Σάκης Αρναούτογλου ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει πώς ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία και επικαιροποίηση διμερών και περιφερειακών πρωτοκόλλων, παρέχοντας τεχνική υποστήριξη, κοινά επιχειρησιακά πρότυπα και κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Στόχος της πρότασης είναι η ανάπτυξη ενός λειτουργικού πλαισίου, συμπληρωματικού προς το rescEU, που θα ενισχύει τη διασυνοριακή πρόληψη και την έγκαιρη επέμβαση, χωρίς να περιορίζει τις αρμοδιότητες των κρατών.
Η συζήτηση έγινε με αφορμή την Ειδική Έκθεση 17/2026 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για το rescEU, η οποία αναγνωρίζει τη σημαντική συμβολή του ευρωπαϊκού μηχανισμού στην αντιμετώπιση καταστροφών, αλλά επισημαίνει αδυναμίες στον σχεδιασμό και τη βιωσιμότητα των διαθέσιμων δυνατοτήτων.
Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, ο ευρωβουλευτής ανέδειξε το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πυροσβεστικές υπηρεσίες στα σύνορα της Ελλάδας με τη Βουλγαρία, την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία. Διοικητικοί περιορισμοί και ελλείψεις στον επιχειρησιακό συντονισμό μπορούν να καθυστερήσουν την αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς στα πρώτα, κρίσιμα λεπτά.
Καθυστερήσεις καταγράφονται στην ενημέρωση για πυρκαγιές κοντά στα σύνορα, περιορισμοί ισχύουν στη διέλευση πυροσβεστικών οχημάτων και προσωπικού, ενώ υπάρχει αδυναμία άμεσης αξιοποίησης εναέριων μέσων πέρα από τη συνοριακή γραμμή. Επιπλέον, απουσιάζουν κοινά επιχειρησιακά κέντρα και συμβατές ασύρματες επικοινωνίες.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε ορεινές και δυσπρόσιτες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπως το Μπέλες, ο Όρβηλος και το Φρακτό, όπου η πρόσβαση σε φωτιά μπορεί να είναι ευκολότερη από τη γειτονική χώρα.
Η Πυροσβεστική σημειώνει ότι κατά την αντιπυρική περίοδο του 2026, διασυνοριακές πυρκαγιές απασχόλησαν επί πολλές ημέρες σημαντικές δυνάμεις, αναδεικνύοντας τις επιχειρησιακές αδυναμίες του υπάρχοντος συστήματος.
Η Ελλάδα διαθέτει πρωτόκολλο πυροσβεστικής συνεργασίας με τη Βουλγαρία από το 1993 και αντίστοιχη διμερή συμφωνία με την Αλβανία από το 2007. Σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες, το πλαίσιο με τη Βουλγαρία χρειάζεται άμεση επικαιροποίηση, ενώ ζητείται η σύναψη ειδικού επιχειρησιακού πρωτοκόλλου με τη Βόρεια Μακεδονία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης επίγειων και εναέριων μέσων, με προκαθορισμένες διαδικασίες και σαφείς κανόνες επιχειρησιακής ευθύνης, ώστε να αποφεύγονται χρονοβόρες εγκρίσεις.
Ένα σχετικό μοντέλο συνεργασίας εφαρμόζεται ήδη μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας, όπου με ειδικό διμερές πρωτόκολλο επιτρέπεται αρχική πυροσβεστική επέμβαση σε ζώνη 25 χιλιομέτρων από τα σύνορα, χωρίς να απαιτείται προηγούμενο αίτημα συνδρομής, αλλά με ενημέρωση των αρμόδιων αρχών.
Το παράδειγμα αυτό αποδεικνύει ότι μπορούν να θεσπιστούν πρακτικές διαδικασίες ταχείας συνδρομής μεταξύ γειτονικών χωρών, με σεβασμό στην εθνική κυριαρχία και την ασφάλεια των επιχειρήσεων.
Ο κ. Αρναούτογλου τόνισε: «Δεν είναι δυνατόν το 2026 να χάνουμε πολύτιμο χρόνο στην αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς επειδή το πλησιέστερο πυροσβεστικό όχημα ή αεροσκάφος βρίσκεται στην άλλη πλευρά των συνόρων. Οφείλουμε να ακούσουμε τους ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, γνωρίζουν το πεδίο και διακινδυνεύουν τη ζωή τους για την προστασία των πολιτών. Η κλιματική κρίση αυξάνει τους κινδύνους και απαιτεί να αξιοποιούμε κάθε διαθέσιμο μέσο από τα πρώτα λεπτά. Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν πρέπει να αρχίζει όταν η πυρκαγιά έχει ήδη πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Πρέπει να λειτουργεί προληπτικά και επιχειρησιακά, πριν η καταστροφή επεκταθεί. Ζητούμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να στηρίξει τη δημιουργία σύγχρονων διασυνοριακών πρωτοκόλλων, τόσο μεταξύ κρατών μελών όσο και με γειτονικές τρίτες χώρες, με κοινή εκπαίδευση, συμβατές επικοινωνίες και δυνατότητα άμεσης συντονισμένης επέμβασης. Οι πυρκαγιές δεν γνωρίζουν σύνορα. Δεν πρέπει να σταματά στα σύνορα ούτε η προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
