Τη δέσμευση της κυβέρνησης για την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης στο σύστημα αγροτικών ενισχύσεων επανέλαβε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς. Όπως τόνισε, στόχος είναι να αντιμετωπιστούν οριστικά οι παθογένειες που επέτρεπαν την παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων σε βάρος των πραγματικών παραγωγών.
Ο υπουργός παρουσίασε αναλυτικά στοιχεία για τις έρευνες των αρμόδιων αρχών, με αφορμή Επίκαιρες Ερωτήσεις του βουλευτή της ΝΔ, Λευτέρη Αυγενάκη. Οι έρευνες έχουν οδηγήσει στην εξάρθρωση έξι εγκληματικών οργανώσεων, 108 συλλήψεις και 1.188 κατηγορουμένους, ενώ εφαρμόζονται αλλαγές στο σύστημα πληρωμών και ελέγχων.
Αναγνωρίζοντας τις καθυστερήσεις κατά τη μετάβαση στο νέο σύστημα, ο Μαργαρίτης Σχοινάς υπογράμμισε πως η μεταρρύθμιση πρέπει να ολοκληρωθεί. Όπως δήλωσε, «δεν μπορούμε να επιστρέψουμε σε ένα σύστημα όπου κάποιοι έβρισκαν τρόπους να εισπράττουν χρήματα που δεν δικαιούνταν, την ώρα που ο πραγματικός αγρότης περίμενε να πληρωθεί». Ο υπουργός σημείωσε ότι η κυβέρνηση προτιμά να αναλάβει το πολιτικό κόστος μιας δύσκολης μεταρρύθμισης, παρά να αφήσει άλυτα προβλήματα στις επόμενες γενιές αγροτών.
Σε ό,τι αφορά τις παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις, ο Μαργαρίτης Σχοινάς ανέφερε ότι έξι εγκληματικές οργανώσεις έχουν εξαρθρωθεί, με 108 συλλήψεις και 1.188 κατηγορουμένους. Σε 24 κατηγορουμένους έχει επιβληθεί προσωρινή κράτηση, για 52 έχουν δεσμευτεί περιουσιακά στοιχεία, ενώ για 231 ΑΦΜ έχουν δεσμευτεί τραπεζικοί λογαριασμοί.
Επιπλέον, 544 περιπτώσεις έχουν υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και 405 έχουν διαβιβαστεί σε αρμόδια όργανα για καταλογισμό. Οι έρευνες συνεχίζονται, με 28 εισαγγελικές παραγγελίες για προκαταρκτική εξέταση. Ο υπουργός τόνισε ότι οι έλεγχοι πραγματοποιούνται με στοιχεία και διαδικασίες, με σεβασμό στη Δικαιοσύνη.
Το νέο σύστημα myAGRO λειτουργεί στην ΑΑΔΕ από τις 4 Αυγούστου, αξιοποιώντας επίσημες βάσεις δεδομένων και ενισχυμένους διασταυρωτικούς ελέγχους. Ο Μαργαρίτης Σχοινάς επισήμανε ότι η εφαρμογή μιας τόσο σημαντικής αλλαγής απαιτεί χρόνο, αλλά εκτίμησε πως οι ίδιοι οι αγρότες επιθυμούν να μπει τάξη στο σύστημα των ενισχύσεων.
Νέα ΚΑΠ και διαπραγματεύσεις στην Ευρώπη
Ο υπουργός αναφέρθηκε στην πρόσφατη πολιτική συμφωνία στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας για το κανονιστικό πλαίσιο της ΚΑΠ 2028-2034, επισημαίνοντας τη σημασία των ελληνικών θέσεων και του αποτελέσματος των διαπραγματεύσεων. Όπως δήλωσε, «στην Ευρώπη, αν δεν ξέρεις τι θέλεις, στο τέλος αποφασίζουν οι άλλοι για σένα», τονίζοντας ότι η Ελλάδα προσήλθε με συγκεκριμένες προτεραιότητες.
Η ελληνική πλευρά επέμεινε στη διατήρηση των βασικών εργαλείων εισοδηματικής στήριξης των αγροτών, στην ευελιξία για τα κράτη μέλη και στον περιορισμό υποχρεωτικών παρεμβάσεων που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της παραγωγής. Ο Μαργαρίτης Σχοινάς υπογράμμισε πως στα ζητήματα αυτά η χώρα βγήκε κερδισμένη.
Συνδέοντας τη συμφωνία με τις ανάγκες της ελληνικής γεωργίας, σημείωσε τη σημασία της μικρής κλίμακας, της νησιωτικότητας, των ορεινών περιοχών και των ιδιαίτερων κλιματικών συνθηκών. Η συμφωνία, όπως είπε, παρέχει μεγαλύτερα περιθώρια εθνικών επιλογών, ενώ διατηρεί τον κοινό ευρωπαϊκό χαρακτήρα της ΚΑΠ. Ο υπουργός ανέφερε ότι η επόμενη μεγάλη μάχη αφορά τους πόρους της νέας ΚΑΠ, όπου η Ελλάδα θα συμμετάσχει ενεργά.
Έλεγχοι και πληρωμές στις Οργανώσεις Ελαιουργικών Φορέων
Για τις Οργανώσεις Ελαιουργικών Φορέων, ο υπουργός σημείωσε ότι κατά την εφαρμογή των προγραμμάτων το 2024 και το 2025 εντοπίστηκαν σοβαρές αδυναμίες από τις ελεγκτικές υπηρεσίες, προκαλώντας προβλήματα στις πληρωμές. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με διορθωτικά μέτρα και επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων. Ο Μαργαρίτης Σχοινάς τόνισε πως στόχος είναι να πληρωθούν οι πραγματικοί δικαιούχοι χωρίς να χρειαστεί να επιστρέψουν χρήματα.
Μεσαρά: Επενδύσεις στα αρδευτικά δίκτυα
Αναφορικά με τη λειψυδρία στη Μεσαρά και την αξιοποίηση του φράγματος Πλακιώτισσας, ο υπουργός επισήμανε ότι η εξασφάλιση νερού για την αγροτική παραγωγή της Κρήτης αποτελεί προτεραιότητα. Το κυρίως σώμα του φράγματος έχει ολοκληρωθεί και έχει υποβληθεί πρόταση χρηματοδότησης 72,14 εκατ. ευρώ για την κατασκευή των αρδευτικών δικτύων, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027.
Η πρόταση βρίσκεται στη φάση συγκριτικής αξιολόγησης και, αν συγκεντρώσει την απαιτούμενη βαθμολογία, θα ενταχθεί για χρηματοδότηση. Ο κ. Σχοινάς ανακοίνωσε ότι θα συγκληθεί σύσκεψη με την Περιφέρεια Κρήτης, τους Δήμους Αρχανών-Αστερουσίων και Γόρτυνας και τους αρμόδιους φορείς για την εξέταση της προσωρινής αξιοποίησης μέρους του νερού.
Ο κ. Αυγενάκης συμφώνησε στην ανάγκη διαφάνειας και ελέγχου κάθε μορφής ενίσχυσης, ζητώντας επικαιροποιημένη ενημέρωση για την πορεία ελέγχων και πληρωμών στα Επιχειρησιακά Προγράμματα Εργασίας των Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων 2024-2027, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή συνέχιση των δράσεών τους.