Σειρά ψηφιακών έργων και παρεμβάσεων που επιδιώκει να υλοποιήσει ή να ολοκληρώσει η κυβέρνηση μέχρι τις επόμενες εκλογές παρουσίασε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στο συνέδριο Green Deal Greece 2026 που διοργανώθηκε από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Κατά την ομιλία του, ο κ. Παπαστεργίου ανέδειξε ως βασικές κυβερνητικές προτεραιότητες για το προσεχές διάστημα τη δημιουργία ενός νέου συστήματος ασφαλών επικοινωνιών για τα Σώματα Ασφαλείας, την εγκατάσταση καμερών για την οδική ασφάλεια, τη νέα γενιά της Διαύγειας, την αναβάθμιση του gov.gr και την αξιοποίηση του υπερυπολογιστή «Δαίδαλος».
Όπως σημείωσε, το Υπουργικό Συμβούλιο έχει ζητήσει από τους υπουργούς να καταθέσουν τις προτεραιότητές τους ως τις εκλογές, με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να έχει προσδιορίσει συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιαγράμματα.
Η πρώτη προτεραιότητα αφορά τη δημιουργία ενός νέου συστήματος ασφαλών επικοινωνιών για την Αστυνομία, την Πυροσβεστική και το Λιμενικό. Το σύστημα Mission Critical (MC) θα αξιοποιεί δίκτυα 5G, 6G και δορυφορικές επικοινωνίες. Ο διαγωνισμός για το έργο αναμένεται να δημοσιευθεί τον Νοέμβριο, μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, με στόχο την υπογραφή της σύμβασης έως το τέλος του έτους.
Σημαντική προτεραιότητα αποτελούν και οι κάμερες για την οδική ασφάλεια, με τις διαγωνιστικές διαδικασίες να έχουν προχωρήσει τόσο για το πληροφοριακό σύστημα όσο και για τις ίδιες τις κάμερες. Ήδη έχουν κατατεθεί τέσσερις προσφορές και ξεκινά η αξιολόγησή τους, ενώ τα στοιχεία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη δείχνουν σημαντική μείωση στα σχετικά μεγέθη σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.
Επιπλέον, προχωρά η δημιουργία της νέας Διαύγειας, καθώς το υπάρχον σύστημα θεωρείται πλέον παρωχημένο. Η προθεσμία για την κατάθεση των τελικών προσφορών στον σχετικό διαγωνισμό έχει οριστεί για τις 5 Νοεμβρίου, με στόχο την υπογραφή της σύμβασης πριν τις εκλογές.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνεται και το δεύτερο διαστημικό πρόγραμμα Space II, με χρηματοδότηση 350 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και στόχο την προκήρυξη των πρώτων διαγωνισμών από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος εντός του πρώτου τριμήνου του 2027.
Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε και στη νέα γενιά του gov.gr, που σχεδιάζεται σε συνεργασία με το υπουργείο Εσωτερικών. Με περίπου 800 διαλειτουργικότητες, στόχος είναι ο πολίτης να μην χρειάζεται να αναζητά και να κατεβάζει ψηφιακά πιστοποιητικά για κάθε συναλλαγή του με το Δημόσιο, αλλά να δίνει απλώς τη συγκατάθεσή του για τη διαβίβαση των απαραίτητων δεδομένων μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών. Οι πρώτες υπηρεσίες αυτής της νέας προσέγγισης αναμένεται να είναι διαθέσιμες πριν από τις εκλογές.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», ο οποίος βρίσκεται στη φάση των απαραίτητων ρυθμίσεων από την HP, με στόχο να ξεκινήσει τη λειτουργία του στα μέσα Δεκεμβρίου. Ο «Δαίδαλος» αποτελεί ένα από τα πιο σύγχρονα συστήματα για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και κατασκευάστηκε με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω του EuroHPC και του Ταμείου Ανάκαμψης.
Κύριοι δυνητικοί χρήστες του υπερυπολογιστή θα είναι πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και νεοφυείς επιχειρήσεις που επιθυμούν να αναπτύξουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αλλά δεν διαθέτουν τους απαραίτητους υπολογιστικούς πόρους. Η πρόσβαση θα γίνεται μέσω του Pharos, που θα αξιολογεί τα αιτήματα και θα συντονίζει επιχειρησιακά τους χρήστες. Η πρόσβαση θα παρέχεται δωρεάν για δύο χρόνια μέσω σχετικής πλατφόρμας.
Ο κ. Παπαστεργίου διευκρίνισε ότι οι αρμοδιότητες του ΕΔΥΤΕ και του Pharos είναι διακριτές: το ΕΔΥΤΕ έχει την ευθύνη της τεχνικής διαχείρισης, ενώ ο Pharos αναλαμβάνει τη συγκέντρωση των ενδιαφερόμενων φορέων και την αξιοποίηση της υποδομής. Μετά τη διετία, στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο, που θα επιτρέψει τη συντήρηση και επέκταση του «Δαίδαλου», με πιθανή παροχή υπηρεσιών επί πληρωμή σε μεγάλες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η δημιουργία δεύτερου υπολογιστικού συστήματος στην Κοζάνη με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Σε αντίθεση με τον «Δαίδαλο», που εστιάζει στην εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, η νέα υποδομή θα επικεντρώνεται στην εκτέλεση και λειτουργία των μοντέλων.
Ο σχετικός διαγωνισμός θα προχωρήσει μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης των τεχνικών προδιαγραφών. Η νέα υποδομή εκτιμάται ότι θα εξυπηρετήσει όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και ευρύτερες ανάγκες των Βαλκανίων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της ψηφιακής διπλωματίας και ενός οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης στη Δυτική Μακεδονία.
Στο θέμα της διαθεσιμότητας δημόσιων δεδομένων, ο κ. Παπαστεργίου αναγνώρισε τα υφιστάμενα προβλήματα, σημειώνοντας όμως τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Πέρυσι η πλατφόρμα data.gov.gr διέθετε μόλις 80 σύνολα ανοιχτών δεδομένων, ενώ σήμερα ο αριθμός έχει φτάσει τα 23.000, κυρίως χάρη σε έργο που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας στους δημόσιους φορείς, ώστε τα δεδομένα να αντιμετωπίζονται ως δημόσιος πόρος και όχι ως αποκλειστική ιδιοκτησία. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ενεργό ρόλο αναλαμβάνει η Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Δεδομένων, που θα παρεμβαίνει όπου χρειάζεται για το άνοιγμα των δεδομένων.
Αναφορικά με την υλοποίηση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, ο κ. Παπαστεργίου εξέφρασε ικανοποίηση για την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε επίπεδο ψηφιακών υποδομών και υπηρεσιών, όπως ο «Δαίδαλος», οι υποδομές προσβασιμότητας, οι ψηφιακές εφαρμογές στην Υγεία, ο ηλεκτρονικός φάκελος υγείας, το νέο σύστημα συνταγογράφησης και οι παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη.
Τόνισε, ωστόσο, ότι το μεγάλο στοίχημα είναι η ουσιαστική αξιοποίηση των νέων υποδομών από τους δημόσιους φορείς, καθώς συχνά δεν υπάρχει η απαραίτητη τεχνική γνώση για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων.
Για τη χρηματοδότηση της επόμενης ημέρας, αναφέρθηκε στο ΕΣΠΑ, που θα καλύψει ανάγκες συντήρησης και επέκτασης ψηφιακών έργων, αλλά και στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, που αφορά κυρίως παρεμβάσεις για το κλίμα και την ενέργεια.
Επιπλέον, προανήγγειλε αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης του κόστους ψηφιακών υποδομών από τους δημόσιους φορείς. Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων θα εκδίδει κάθε μήνα λογαριασμό για τις υπηρεσίες cloud, τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακά πακέτα που χρησιμοποιούν οι φορείς του Δημοσίου, ώστε να υπάρχει καλύτερος έλεγχος δαπανών και αξιολόγηση της χρησιμότητας των υπηρεσιών.
Σχετικά με την αγορά τηλεπικοινωνιών, ο κ. Παπαστεργίου τόνισε τις σημαντικές αλλαγές που δρομολογούνται με το νομοσχέδιο για το ευρωπαϊκό Gigabit Infrastructure Act, με στόχο την αποσαφήνιση του πλαισίου ανάπτυξης των δικτύων οπτικών ινών και την αντιμετώπιση ζητημάτων ανταγωνισμού και συντονισμού μεταξύ εταιρειών.
Εκτίμησε ότι η αγορά εξελίσσεται θετικά, με ταχύτερη ανάπτυξη δικτύων οπτικών ινών και ανταγωνιστικότερα πακέτα υπηρεσιών, αν και η Ελλάδα παραμένει μια ακριβή αγορά τηλεπικοινωνιών, κυρίως λόγω γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων. Επισήμανε ότι οι εμπορικές προσφορές και εκπτώσεις διαφοροποιούν το πραγματικό κόστος για τον καταναλωτή.
Στη σύγκριση μεταξύ σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, σημείωσε ότι «η κινητή πάει πολύ καλύτερα από τη σταθερή», ενώ συνολικά η αγορά κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση με την είσοδο νέων τεχνολογιών και δορυφορικών υπηρεσιών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
