Το τουρκολιβυκό μνημόνιο χαρακτηρίστηκε ως «άκυρο και ανυπόστατο» και «εντελώς παράνομο» από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά τη συμμετοχή του μέσω τηλεδιάσκεψης σε συζήτηση με τον επικεφαλής του International Institute for Strategic Studies, Bastian Giegerich, στο πλαίσιο του IISS Manama Dialogue 2026 στο Μπαχρέιν. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι τα έργα συνδεσιμότητας δεν πρέπει να εργαλειοποιούνται για γεωπολιτικούς σκοπούς και επισήμανε την ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή παρουσία στην περιοχή του Κόλπου.
Απαντώντας σε ερώτηση για την επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μπορεί να γίνεται μόνο μεταξύ χωρών με παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές, ενώ επισήμανε ότι τα ελληνικά νησιά δικαιούνται, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και υφαλοκρηπίδα.
Στη συζήτηση, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η οριοθέτηση πρέπει να στηρίζεται στο Διεθνές Δίκαιο και όχι σε πολιτικές σχέσεις μεταξύ κρατών. Παρομοίασε το τουρκολιβυκό μνημόνιο με μια υποθετική συμφωνία Ελλάδας-Τυνησίας που θα αγνοούσε τη Λιβύη ή την Ιταλία, χαρακτηρίζοντάς το ως «παράλογη συμφωνία».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρέπεμψε στη συμφωνία οριοθέτησης Ελλάδας-Αιγύπτου, σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες βρήκαν αμοιβαία αποδεκτή λύση στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, υπογραμμίζοντας ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να επιλυθούν τα ζητήματα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα έργα συνδεσιμότητας, αναφέροντας πως «δεν πρέπει να γίνονται όμηροι των διαφορών που ενδεχομένως έχουμε για περιοχές όπου δεν έχει γίνει οριοθέτηση». Υπογράμμισε ότι τα έργα αυτά είναι πολύ σημαντικά για την περιοχή και δεν θα πρέπει να εργαλειοποιούνται για γεωπολιτικούς σκοπούς, κάτι που η Ελλάδα δεν θα αποδεχθεί.
Θαλάσσια ασφάλεια και ευρωπαϊκή παρουσία
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας, χαρακτηρίζοντας την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ως «παγκόσμιο δημόσιο αγαθό». Συνέδεσε τις διαταραχές στο θαλάσσιο εμπόριο με ζητήματα ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού, αυξήσεις τιμών και πληθωρισμό.
Τόνισε ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να γίνεται σεβαστή, το Διεθνές Δίκαιο να τηρείται και η εμπορική ναυτιλία να μην γίνεται όμηρος γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων. Επισήμανε ότι κρατικοί και μη κρατικοί παράγοντες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τεχνολογίες χαμηλού κόστους για να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα, ενώ ανέδειξε τη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης και της ανταλλαγής πληροφοριών για την προστασία των θαλάσσιων μεταφορών και των υποθαλάσσιων καλωδίων.
Αναφέρθηκε επίσης στην κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα, σημειώνοντας το πρόσφατο περιστατικό βύθισης ελληνόκτητου πλοίου και τις ανησυχίες για τα αποθέματα σιτηρών στην Ουκρανία.
Ευρωπαϊκή συνεργασία και επενδύσεις
Για την επιχείρηση «ASPIDES», ο πρωθυπουργός ζήτησε τη συγκρότηση ευρύτερου πυρήνα ευρωπαϊκών χωρών για την υπεράσπιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, αναφέροντας τη συμμετοχή της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Γαλλίας.
Παρουσιάζοντας τον περιφερειακό ρόλο της χώρας, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Κόλπου. Αναφέρθηκε στον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), τον ρόλο της χώρας ως σημείου εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου και στα έργα διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας και δεδομένων, όπως το EMC μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Σαουδικής Αραβίας και το GSI με Ισραήλ.
Στο οικονομικό πεδίο, απέδωσε την πορεία της Ελλάδας στη δημοσιονομική πειθαρχία, τη μείωση του χρέους και την προσέλκυση επενδύσεων. Τόνισε ότι η οικονομία αναπτύσσεται με διπλάσιο ρυθμό από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη επενδύσει σχεδόν πέντε δισεκατομμύρια ευρώ στη χώρα.
Αμυντική συνεργασία και τεχνολογίες
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τις προοπτικές αμυντικής συνεργασίας με τις χώρες του Κόλπου, ιδιαίτερα στα μη επανδρωμένα συστήματα και στις νέες τεχνολογίες. Επισήμανε ότι η Ελλάδα υλοποιεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα αμυντικών δαπανών στην ιστορία της, δαπανώντας το 3,5% του ΑΕΠ για την άμυνα, και παρέλαβε τη δεύτερη από τις τέσσερις φρεγάτες που ναυπηγήθηκαν στη Γαλλία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι το Διεθνές Δίκαιο αποτελεί τη μόνη βάση για την επίλυση των ζητημάτων οριοθέτησης στην Ανατολική Μεσόγειο, στέλνοντας μήνυμα τόσο προς τη Λιβύη όσο και προς την Τουρκία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
