Γ. Βαλασίδης: Σπάνια τα προδικαστικά ερωτήματα ΔΕΕ από ελληνικά δικαστήρια

Η περιορισμένη χρήση του μηχανισμού προδικαστικής παραπομπής από τα ελληνικά δικαστήρια προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) αναδείχθηκε σε διάλεξη του δικαστή στο Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ, Γουλιέλμου Βαλασίδη, που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Η διαδικασία αυτή, βάσει του άρθρου 267 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δίνει τη δυνατότητα στα εθνικά δικαστήρια να ζητούν ερμηνευτική καθοδήγηση για το δίκαιο της Ένωσης, διασφαλίζοντας την ενιαία εφαρμογή του σε όλα τα κράτη-μέλη.

Ο κ. Βαλασίδης, στη διάλεξη με τίτλο «Ο νέος ρόλος του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον διάλογο με τον εθνικό δικαστή», υπογράμμισε ότι οι ελληνικές δικαστικές αρχές δεν αξιοποιούν επαρκώς το συγκεκριμένο εργαλείο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 2026 έχουν κατατεθεί επτά ελληνικές προδικαστικές παραπομπές, ενώ πέρυσι ήταν μόλις τέσσερις, σε αντίθεση με άλλες χώρες όπως η Βουλγαρία που έστειλε 42.

Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί ένα από τα δύο δικαιοδοτικά όργανα του Δικαστηρίου της ΕΕ, με κύρια αποστολή την εκδίκαση προσφυγών φυσικών ή νομικών προσώπων για την ακύρωση πράξεων θεσμικών και άλλων οργάνων της Ένωσης. Από την 1η Οκτωβρίου 2024, το Γενικό Δικαστήριο θα αποφαίνεται με προδικαστικές αποφάσεις σε θέματα που αφορούν τον ΦΠΑ, τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, τον τελωνειακό κώδικα, τη δασμολογική κατάταξη εμπορευμάτων, το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου και τις αποζημιώσεις επιβατών στις αερομεταφορές.

Ο κ. Βαλασίδης τόνισε ότι το σύστημα διαχείρισης των προδικαστικών ερωτημάτων λειτουργεί αποτελεσματικά με μέσο χρόνο εκδίκασης περίπου 12 μήνες. Παράλληλα, ανέφερε χαρακτηριστικά παραδείγματα σημαντικών υποθέσεων, όπως οι τελωνειακές διαφορές σχετικά με την εισαγωγή ηλεκτρικών ποδηλάτων από την Κίνα, που έχουν σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο λόγω διαφορών στους δασμούς μεταξύ ανταλλακτικών και ολοκληρωμένων προϊόντων.

Σημαντικά ζητήματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία έχουν λυθεί μέσω προδικαστικών ερωτημάτων στο ΔΕΕ, όπως η αναγνώριση πτυχίων ΙΕΚ, ο βασικός μέτοχος, η εκτροπή του Αχελώου και οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου στο Δημόσιο. Ωστόσο, υποθέσεις που δεν παραπέμφθηκαν στο ΔΕΕ, όπως η «υπόθεση Γεωργίου», οδήγησαν σε καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Ο Δικαστής Γουλιέλμος Βαλασίδης έχει μακρά πορεία στη νομική επιστήμη και στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας υπηρετήσει σε καίριες θέσεις, ενώ το 2022 διορίστηκε στο Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ.