Σχέδιο για ποσοστιαία κατανομή πόρων με στόχο την περαιτέρω εξειδίκευση του εγκεκριμένου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030 επεξεργάζεται το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε συνεργασία με την Προεδρία της Κυβέρνησης. Σύμφωνα με σχετικές δηλώσεις του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ, Θανάση Κοντογεώργη, στο συνέδριο «Διάλογοι για την Ορεινότητα» στη Ναυπακτία, το σχέδιο δίνει έμφαση στα περιφερειακά προγράμματα ώστε οι ορεινές περιοχές να έχουν δικούς τους εξασφαλισμένους πόρους.
Όπως ανέφερε ο υφυπουργός, «Για τα ορεινά δεν αρκούν οι καλές προθέσεις, χρειάζονται εξασφαλισμένοι πόροι». Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται η δημιουργία υποεπιτροπής εξειδίκευσης στην Επιτροπή Παρακολούθησης του ΕΠΑ, με τη συμμετοχή και της Προεδρίας της Κυβέρνησης, για τον καλύτερο συντονισμό των χρηματοδοτικών εργαλείων.
Παράλληλα, στη διαπραγμάτευση για το νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, η Ελλάδα διεκδικεί διακριτούς πόρους για την εδαφική συνοχή, με στόχο τη στήριξη τόσο των ορεινών όσο και των νησιωτικών περιοχών. Ο κ. Κοντογεώργης επεσήμανε ότι η χώρα είναι μία από τις πιο ορεινές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας πως «Η ορεινότητα και η νησιωτικότητα έχουν αντικειμενικό "εδαφικό κόστος" και αυτό πρέπει να αναγνωρίζεται όχι μόνο πολιτικά αλλά και χρηματοδοτικά».
Η ελληνική πλευρά ζητά πρόσθετη και διακριτή χρηματοδοτική κατανομή για τις συγκεκριμένες περιοχές, πέρα από τα γενικά κοινωνικοοικονομικά κριτήρια. Πρόκειται για περιοχές ζωτικής σημασίας, όπου κατοικούν περίπου 2,3 εκατομμύρια πολίτες, σχεδόν το ένα πέμπτο του πληθυσμού της χώρας.
Αναφερόμενος στη φιλοσοφία της κυβερνητικής πολιτικής, ο υφυπουργός τόνισε ότι η απόσταση από την Αθήνα δεν πρέπει να σημαίνει απόσταση από το κέντρο. Η κυβέρνηση επιλέγει να βρίσκεται στους τόπους που επιδιώκει να αποτελέσουν κέντρα ζωής, διασφαλίζοντας το δικαίωμα παραμονής και δημιουργικότητας για κάθε πολίτη στον τόπο του.
Κεντρικός στόχος παραμένει η μετάβαση σε ένα πολυκεντρικό μοντέλο ανάπτυξης, με ισχυρές περιφέρειες, δυναμικές τοπικές πόλεις και ζωντανά χωριά και νησιά. Ο υφυπουργός σημείωσε ότι «Τώρα, για πρώτη φορά, έχουμε πλήρη εικόνα για το τι γίνεται στη χώρα».
Η Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη «Περιφέρεια 2030» περιλαμβάνει 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα. Ο σχεδιασμός βασίζεται σε ανάλυση επίσημων δεδομένων, εκτενή διαβούλευση με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και συγκρότηση ομάδων εργασίας που περιλαμβάνουν περιφέρειες, δήμους, βουλευτές, επιμελητήρια και πανεπιστήμια.
Ειδικά για τις ορεινές περιοχές, συστάθηκε στην Προεδρία της Κυβέρνησης η Ειδική Γραμματεία Ορεινών Περιοχών, ως μόνιμος εκτελεστικός μηχανισμός. Η δομή αυτή συντονίζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο 12 πυλώνων, που περιλαμβάνει χρηματοδοτήσεις μέσω ΟΧΕ, ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, κίνητρα επιχειρηματικότητας και εργασίας, κοινωνική οικονομία, προγράμματα στέγασης, υπηρεσίες υγείας και παιδείας, ορεινό τουρισμό, προστασία του περιβάλλοντος και του πολιτιστικού αποθέματος, καθώς και ενεργειακές και ψηφιακές διασυνδέσεις.
Οι «Διάλογοι για την Ορεινότητα» αποτελούν μια συνεχή διαδικασία διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες των ορεινών περιοχών, με πρωτοβουλία της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών της Προεδρίας της Κυβέρνησης. Μέσα από αυτόν τον δομημένο διάλογο καταγράφονται ανάγκες, αναδεικνύονται καλές πρακτικές και διαμορφώνονται προτάσεις πολιτικής, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, φορέων και πολιτών.