Το υψηλό επίπεδο σχέσεων συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδας και της Αλβανίας και οι σημαντικές δυνατότητες για περαιτέρω ανάπτυξη βρέθηκαν στο επίκεντρο του ελληνοαλβανικού Φόρουμ που πραγματοποιήθηκε στα Τίρανα, με πρωτοβουλία του υφυπουργού Εσωτερικών (Μακεδονίας και Θράκης) Κώστα Γκιουλέκα. Στο Φόρουμ συμμετείχαν εκπρόσωποι επιχειρήσεων, αυτοδιοίκησης και εκπαίδευσης από τις δύο χώρες, ενώ τονίστηκε ο ρόλος της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Αλβανία και της αλβανικής κοινότητας στην Ελλάδα ως γέφυρες συνεργασίας.
Ο πρόεδρος του αλβανικού Κοινοβουλίου Ν. Peleshi, ο υπουργός Εσωτερικών E. Demo, η υφυπουργός Παιδείας A. Baka και ο υφυπουργός Οικονομίας και Καινοτομίας E. Musabellie εξέφρασαν την ευγνωμοσύνη τους για τη στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας. Από την ελληνική πλευρά, οι υφυπουργοί Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης και Εσωτερικών (Μακεδονίας και Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας επανέλαβαν ότι η στήριξη της Ελλάδας είναι δεδομένη, υπό την προϋπόθεση της πλήρους προστασίας των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας και των περιουσιακών δικαιωμάτων.
Ο Ν. Peleshi σημείωσε πως η Ελλάδα αποτέλεσε διαχρονικό υποστηρικτή της Αλβανίας στις δύσκολες περιόδους και παραμένει σημαντικός εταίρος στην πορεία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπογράμμισε τον ρόλο της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία και ανέδειξε τις ευκαιρίες για ενίσχυση της συνεργασίας σε τομείς όπως η ενέργεια, ο τουρισμός, οι τηλεπικοινωνίες και η καινοτομία.
Από την πλευρά του, ο E. Demo τόνισε ότι η Αλβανία επιδιώκει να προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες στην Ε.Ε. και όχι προβλήματα, ενώ αναφέρθηκε στη σημασία της διαρκούς υποστήριξης της Ελλάδας για την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας του. Επισήμανε ότι οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των δύο χωρών ξεπέρασαν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ το προηγούμενο έτος, με σημαντική παρουσία ελληνικών επιχειρήσεων στην Αλβανία.
Η υφυπουργός Παιδείας της Αλβανίας, Α. Baka, ανέδειξε τη συνεργασία μεταξύ ελληνικών και αλβανικών πανεπιστημίων ως τη μεγαλύτερη επένδυση για το μέλλον, προτείνοντας τη διεύρυνση της συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και την ενίσχυση των ανταλλαγών φοιτητών.
Οικονομική συνεργασία και προοπτικές επενδύσεων
Ο υφυπουργός Οικονομίας και Καινοτομίας της Αλβανίας, E. Musabelliu, χαρακτήρισε την Ελλάδα έναν από τους τρεις σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Αλβανίας και κάλεσε τους Έλληνες επενδυτές να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρει η χώρα του, την οποία χαρακτήρισε "ιδανική" για επενδύσεις.
Στο πλαίσιο της οικονομικής διπλωματίας, ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης παρουσίασε το Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030, δίνοντας έμφαση στη στοχευμένη υποστήριξη των επιχειρήσεων και στη σύνδεση εξαγωγών και επενδύσεων. Επισήμανε ότι το διμερές εμπόριο αγαθών το 2025 προσέγγισε τα 1,2 δισ. ευρώ, με τις ελληνικές εξαγωγές να ανέρχονται στα 900 εκατ. ευρώ και το εμπορικό πλεόνασμα να ξεπερνά τα 600 εκατ. ευρώ. Το απόθεμα άμεσων ελληνικών επενδύσεων στην Αλβανία ανήλθε στα 280 εκατ. ευρώ.
Σε σχέση με την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας, ο κ. Θεοχάρης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα στηρίζει την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας βάσει αυστηρών προϋποθέσεων, με έμφαση στην πλήρη προστασία των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας. Αναφέρθηκε επίσης στις δυνατότητες της Βόρειας Ελλάδας να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στη νέα ευρωπαϊκή αγορά και τα Δυτικά Βαλκάνια.
Προοπτικές συνεργασίας και διμερείς σχέσεις
Η πρέσβης της Ελλάδας στην Αλβανία, Λαμπρινή Κομίνη, τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ ελληνικών και αλβανικών επιχειρήσεων, καθώς και τη διαμόρφωση νέων συμμαχιών για την ανάπτυξη και ευημερία των δύο χωρών. Αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων και περιφερειών.
Ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας και Θράκης), Κώστας Γκιουλέκας, επισήμανε ότι οι σχέσεις Ελλάδας-Αλβανίας πρέπει να βελτιώνονται διαρκώς και ότι οι δύο χώρες είναι δεμένες με κοινό μέλλον. Υπογράμμισε τη σημασία της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Αλβανία και της αλβανικής κοινότητας στην Ελλάδα ως γέφυρες φιλίας. Τόνισε επίσης τη στήριξη της Ελλάδας στην ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στην Ε.Ε., υπό τον απόλυτο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας.
Μετά το πέρας του Φόρουμ, πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του Κώστα Γκιουλέκα και του υπουργού Εσωτερικών της Αλβανίας, E. Demo, σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα. Συζητήθηκαν οι διμερείς σχέσεις και ο κ. Γκιουλέκας προσκάλεσε τον Αλβανό υπουργό να επισκεφθεί τη Θεσσαλονίκη.
Στατιστικά στοιχεία για τις διμερείς εμπορικές σχέσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο όγκος διμερούς εμπορίου το 2025 ανήλθε σε 1,2 δισ. ευρώ, σημειώνοντας οριακή άνοδο 0,4% σε σχέση με το 2024. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών κατά 3,9%, ενώ οι εισαγωγές από την Αλβανία μειώθηκαν κατά 9,2%. Η μείωση σχετίζεται, μεταξύ άλλων, και με τη συνεχή υποτίμηση του ευρώ έναντι του λεκ. Το εμπορικό ισοζύγιο παραμένει πλεονασματικό για την Ελλάδα, με αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια. Οι αφίξεις Αλβανών τουριστών στην Ελλάδα κατέλαβαν την 4η θέση, με 609.888 επισκέπτες για το διάστημα Αυγούστου-Σεπτεμβρίου 2025.