Η Ελλάδα προχωρά σε μια σημαντική μεταρρύθμιση στον τομέα της Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, με την κατάθεση του σχεδίου νόμου για τον νέο Κώδικα, όπως παρουσιάστηκε στην επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούρας, η χώρα πρωτοπορεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δημιουργώντας ένα πλαίσιο που αλλάζει ριζικά τον τρόπο επίλυσης των αντιδικιών.
Ο κ. Μπούγας χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «εμβληματικό», σημειώνοντας πως πρόκειται για μια μεταρρυθμιστική πρωτοβουλία με ισχυρό αποτύπωμα στην καθημερινότητα πολιτών και στο μέλλον της χώρας. Το νέο θεσμικό πλαίσιο φιλοδοξεί να μεταμορφώσει τον τρόπο που ο νομικός κόσμος και οι πολίτες αντιμετωπίζουν τις διαφορές τους, θέτοντας τέλος στο μέχρι σήμερα αποσπασματικό και δυσλειτουργικό σύστημα εξωδικαστικών επιλύσεων, το οποίο οδηγούσε τις περισσότερες αστικές και εμπορικές διαφορές στα δικαστήρια με συνέπεια καθυστερήσεις και οικονομική επιβάρυνση των διαδίκων.
Η θεσμοθέτηση της Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών εισάγει ένα ενιαίο, σύγχρονο και ευρωπαϊκό νομοθετικό κείμενο, ενσωματώνοντας διεθνείς και ευρωπαϊκές πρακτικές. Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια προσπάθεια θεσμικής εκπαίδευσης της κοινωνίας, με στόχο τη διαμόρφωση κουλτούρας ειρηνικής και ταχείας επίλυσης διαφορών με φιλικό και συναινετικό τρόπο.
Στους βασικούς άξονες του νομοσχεδίου περιλαμβάνονται η ενοποίηση όλων των διατάξεων που διέπουν τις μορφές επίλυσης διαφορών, η αναβάθμιση της εξωδικαστικής μεσολάβησης ως αξιόπιστης και χαμηλού κόστους εναλλακτικής οδού, καθώς και η αποσυμφόρηση των δικαστηρίων. Ενισχύεται η διαμεσολάβηση με την υιοθέτηση διεθνών και ευρωπαϊκών προτύπων, την εισαγωγή ψηφιακών εργαλείων όπως η ενιαία ψηφιακή πύλη διαμεσολάβησης και ηλεκτρονικά μητρώα, ενώ κωδικοποιούνται όλες οι εναλλακτικές μέθοδοι με ξεκάθαρους κανόνες.
Ο υφυπουργός απάντησε σε παρατηρήσεις βουλευτών της αντιπολίτευσης, διευκρινίζοντας ότι ο νέος Κώδικας δεν δημιουργεί διαφορές αλλά επιλύει υφιστάμενες ώστε να μην καταλήγουν στα δικαστήρια. Ο μηχανισμός απαλλάσσει τους πολίτες από δικαστικά έξοδα, προσφέροντας γρήγορη, απλή και οικονομική επίλυση διαφορών, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους οικονομικά αδύναμους. Εισάγεται επίσης η υποχρεωτική πρόταση διαμεσολάβησης για την αποτροπή καταχρηστικής άσκησης δικαστικής επίλυσης από ισχυρότερους αντιδίκους, ενώ προβλέπεται και νομική βοήθεια για τους ασθενέστερους.
Σχετικά με τη συμμετοχή των δικηγόρων, ο υφυπουργός τόνισε ότι απορρέει από τον Κώδικα Δικηγόρων, επισημαίνοντας πως ο ρόλος του δικηγόρου είναι να εξυπηρετεί τα συμφέροντα του εντολέα του περιορίζοντας τη δικαστική δαπάνη και αντιδικία. Ειδικά στον εμπορικό τομέα, η συμβιβαστική επίλυση συμβάλλει στη διατήρηση μελλοντικών συνεργασιών, ενώ η ειρηνική συμφωνία αντιδίκων αποτελεί ένδειξη ικανότητας και δεξιότητας.
Απορρίπτοντας τις επικρίσεις για έλλειψη διαβούλευσης, ο κ. Μπούγας ανέφερε ότι το υπουργείο παρουσίασε το σχέδιο νόμου στις 30 Ιουνίου, ακολούθησε δημόσια διαβούλευση με 756 σχόλια, ενώ πραγματοποιήθηκε και ερωτηματολόγιο προς πολίτες και φορείς, με συνεκτίμηση όλων των υπομνημάτων και υβριδική διαδικασία επίλυσης αποριών.
Αυστηροποίηση ποινών για απάτες
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε και στο άρθρο 207 του νομοσχεδίου, που αφορά την πάταξη των κακουργηματικών μορφών απάτης και ηλεκτρονικής απάτης. Όπως σημείωσε, η αυστηροποίηση των ποινών, ειδικά μετά το Ν. 5090/2024, έχει συμβάλει στη μείωση της εγκληματικότητας, κυρίως της μικρο-μεσαίας.
Τοποθετήσεις κομμάτων
Η εισηγήτρια της ΝΔ, Κωνσταντίνα Καραμπατσώλη, χαρακτήρισε τον Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών κορυφαία μεταρρυθμιστική τομή, που εκσυγχρονίζει το νομικό τοπίο και αποτελεί βαθιά κοινωνική παρέμβαση ευθυγραμμισμένη με τις διεθνείς πρακτικές.
Από την πλευρά της, η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Ευαγγελία Λιακούλη, εξέφρασε επιφυλάξεις για την ουσία του νομοσχεδίου, το οποίο χαρακτήρισε «βαρύγδουπο» και «επικοινωνιακό», υποστηρίζοντας ότι μετατρέπει τη διαμεσολάβηση σε γραφειοκρατικό Γολγοθά και δεν λαμβάνει υπόψη τις παρατηρήσεις της διαβούλευσης. Επισήμανε κινδύνους για τα δικαιώματα των πολιτών και επιπλέον οικονομικό βάρος, ενώ ζήτησε διευκρινίσεις για την επέκταση του Panic Button σε ηλικιωμένους.
Η αγορήτρια του ΚΚΕ, Μαρία Κομνηνάκα, δήλωσε ότι το κόμμα θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο, εκτιμώντας ότι δημιουργεί νέα εμπόδια στην πρόσβαση στη Δικαιοσύνη και εξυπηρετεί τα συμφέροντα των οικονομικά ισχυρότερων.
Ο αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Γραμμένος, δήλωσε ότι το κόμμα δεν αντιτίθεται στη διαμεσολάβηση, αλλά εκφράζει ανησυχίες για το ενδεχόμενο αύξησης του κόστους και της δυσκολίας πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Υπογράμμισε ότι η υποχρεωτικότητα σε ορισμένες διαδικασίες δεν συνιστά πραγματική ελεύθερη επιλογή.
Ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Παπαηλιού, επεσήμανε ότι η πολυνομία προκαλεί σύγχυση και ότι η ουσία της μεταρρύθμισης κρίνεται από το αν η πρόσβαση στη δικαιοσύνη γίνεται πιο οικονομική και αποτελεσματική ή αν μεταφέρεται μέρος της λειτουργίας της σε ιδιωτικές υπηρεσίες.
Η αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας, Έλλη Ρούσσου, διαφώνησε με την υποχρεωτική συνεδρία διαμεσολάβησης και τόνισε ότι η συναίνεση δεν μπορεί να επιβάλλεται στους πολίτες, ενώ η διαδικασία δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μηχανισμό οικονομικής πίεσης.
Η επιτροπή της Βουλής προγραμματίζει να συνεχίσει τη συζήτηση με ακρόαση κοινωνικών φορέων και ψήφιση του νομοσχεδίου επί της αρχής, με τελική συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια να έχει οριστεί για την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
