Σημαντικά ευρωπαϊκά κονδύλια έχουν διατεθεί για την ενίσχυση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και των μετεωρολογικών υποδομών στην Ελλάδα, όπως επισημαίνεται σε απάντηση του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ραφαέλε Φίτο προς τον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Σάκη Αρναούτογλου. Η συζήτηση επικεντρώνεται στη χρήση των ευρωπαϊκών πόρων για ραντάρ, μετρητικούς σταθμούς και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, με στόχο την καλύτερη προστασία από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Όπως αναφέρει ο Ραφαέλε Φίτο, «παρότι το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης συνιστά εθνική αρμοδιότητα, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να στηρίζει τα κράτη μέλη μέσω της ανάπτυξης διάφορων βασικών εργαλείων παρακολούθησης, ανίχνευσης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης, όπως το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης για τις δασικές πυρκαγιές, το ευρωπαϊκό σύστημα προειδοποίησης για τις πλημμύρες και το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο για την ξηρασία στο πλαίσιο του Copernicus».
Στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, μέσω του προγράμματος "Πολιτική Προστασία" με συνολικό προϋπολογισμό 713 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτούνται η προμήθεια σταθμών παροχής κλιματολογικών δεδομένων (10,7 εκατ. ευρώ, με ολοκλήρωση έως το τέλος του 2026), καθώς και εξοπλισμοί συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για την αντιμετώπιση κλιματικών κινδύνων (14,4 εκατ. ευρώ, με ολοκλήρωση έως τα μέσα του 2027).
Επιπλέον, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας συνεισφέρει με σημαντικούς πόρους για την ενίσχυση της παρακολούθησης των καιρικών φαινομένων. Το μέτρο "Μικροί δορυφόροι" (550 εκατ. ευρώ) αφορά την ανάπτυξη συστοιχίας δορυφόρων γεωσκόπησης για ανίχνευση και παρακολούθηση καταστροφών, ενώ το μέτρο TH²ORAX (50 εκατ. ευρώ) χρηματοδοτεί την ανάπτυξη συστήματος ενημέρωσης σε πραγματικό χρόνο για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων, ειδικά όσων σχετίζονται με το κλίμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιολογήσει την ολοκλήρωση αυτών των έργων έως το τέλος του 2026.
Με αφορμή την απάντηση της Κομισιόν, ο Σάκης Αρναούτογλου επεσήμανε ότι «τα πρόσφατα γεγονότα στην Κρήτη υπενθυμίζουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα ο χρόνος είναι κρίσιμος. Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ξεκαθαρίζει δύο πράγματα. Πρώτον, ότι σημαντικοί ευρωπαϊκοί πόροι είναι διαθέσιμοι. Και δεύτερον, ότι η έγκαιρη προειδοποίηση αποτελεί εθνική αρμοδιότητα. Άρα το ερώτημα προς την Κυβέρνηση είναι απλό: με τόσα εκατομμύρια διαθέσιμα, τι λειτουργεί σήμερα στην πράξη; Δεν αρκούν οι προϋπολογισμοί, οι συμβάσεις και οι εξαγγελίες. Χρειαζόμαστε ραντάρ, σταθμούς και συστήματα που να λειτουργούν επιχειρησιακά, να παρέχουν αξιόπιστα δεδομένα και να δίνουν στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους πολίτες τον πολύτιμο χρόνο που χρειάζονται. Και κάτι ακόμη: όταν η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι θα αξιολογήσει την ολοκλήρωση αυτών των έργων έως το τέλος του 2026, η Ελληνική Κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει με πλήρη διαφάνεια τους πολίτες για το πού ακριβώς βρισκόμαστε σήμερα. Τα ακραία φαινόμενα δεν περιμένουν να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες. Και η πρόληψη δεν μπορεί να ενεργοποιείται μετά την καταστροφή. Τα ευρωπαϊκά χρήματα υπάρχουν. Αυτό που πρέπει να υπάρχει εγκαίρως είναι και τα εργαλεία που προστατεύουν τον πολίτη».