Σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, με αφορμή την παρουσίαση του νέου σχετικού πλαισίου στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, περιγράφει τη διαδρομή από τις πρώτες ελληνικές πρωτοβουλίες έως το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Εξηγεί επίσης τους λόγους για τους οποίους η Ελλάδα επιλέγει να προχωρήσει άμεσα, χωρίς να περιμένει την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας.
Υπενθυμίζεται πως η Ελλάδα πρωτοστάτησε στη συζήτηση για τη ψηφιακή ενηλικίωση και την προστασία των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πριν το ζήτημα λάβει τη σημερινή ευρωπαϊκή διάσταση.
Από την παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών πριν δύο χρόνια, έως την ανάπτυξη του Kids Wallet και την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το EU Kids Act, η συζήτηση μετατοπίστηκε από το αν χρειάζεται ηλικιακό όριο, στο πώς μπορεί αυτό να εφαρμοστεί χωρίς να δημιουργούνται νέοι κίνδυνοι για τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών.
Το επόμενο βήμα είναι η εθνική νομοθέτηση, με την κυβέρνηση να προωθεί την εφαρμογή του ορίου των 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027. Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο διαμορφώνεται ένα πλαίσιο που προβλέπει διαφορετική προσέγγιση για τις ηλικίες 13 έως 15 ετών, με πρόσβαση σε ειδικά διαμορφωμένα περιβάλλοντα κοινωνικής δικτύωσης και αυξημένους περιορισμούς στη λειτουργία τους.
Ο κ. Παπαστεργίου αναλύει τον τρόπο επαλήθευσης ηλικίας, τονίζοντας ότι το Kids Wallet δεν επιστρέφει ημερομηνία γέννησης ή άλλα στοιχεία ταυτότητας, αλλά μόνο μια ένδειξη για το αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το εκάστοτε ηλικιακό όριο. Επισημαίνει επίσης τη σημασία της ενημέρωσης των οικογενειών και τις επιπτώσεις της εθιστικής σχεδίασης των ψηφιακών υπηρεσιών στα παιδιά, ενώ αναφέρεται και στον ρόλο της ΕΕΤΤ στην ευρωπαϊκή διαδικασία επιβολής κανόνων μέσω του Digital Services Act.
Από τις ελληνικές πρωτοβουλίες στο ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η Ελλάδα ξεκίνησε τη σχετική συζήτηση πριν από δύο χρόνια, όταν ο πρωθυπουργός ανέδειξε διεθνώς την ανάγκη κοινών δράσεων και μέτρων. Η διαδρομή δεν ήταν εύκολη, καθώς χρειάστηκε να παρουσιαστούν στην Ευρώπη οι ελληνικές προτάσεις για τη λειτουργία ενός μηχανισμού επιβεβαίωσης ηλικίας, απαντώντας στον ισχυρισμό των πλατφορμών πως δεν μπορούν να είναι βέβαιες για την ηλικία των χρηστών.
Το Kids Wallet αποτέλεσε τη βασική ελληνική απάντηση, προσφέροντας έναν μηχανισμό που δεν επιστρέφει προσωπικά στοιχεία, αλλά μόνο το αν ο χρήστης υπερβαίνει ή όχι το ηλικιακό όριο. Μέσα από συνεργασίες με άλλα κράτη, η Ελλάδα συνέβαλε στη διαμόρφωση των βασικών αρχών του EU Kids Act, που παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πλέον, όπως σημειώνει ο υπουργός, απομένει η οριστικοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου, ενώ η Ελλάδα προχωρά στη δική της νομοθέτηση, σύμφωνα με τις αρχές που έχουν τεθεί.
Ηλικιακά όρια και επιβεβαίωση ηλικίας
Δύο είναι τα βασικά σημεία της ελληνικής προσέγγισης που επηρέασαν την ευρωπαϊκή συζήτηση: ο προσδιορισμός της ηλικίας ψηφιακής ενηλικίωσης στα 15 έτη και η προσέγγιση για την επιβεβαίωση ηλικίας μέσω του Kids Wallet. Το Kids Wallet δεν επιστρέφει στοιχεία ταυτότητας, παρά μόνο ένα σήμα για το αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από το όριο ηλικίας.
Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, για τις ηλικίες 13 έως 15 ετών προβλέπεται πρόσβαση σε ειδικά διαμορφωμένα περιβάλλοντα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς ατελείωτο scrolling, με μέγιστη χρήση μία ώρα την ημέρα και με περιορισμούς κατά τις νυχτερινές ώρες.
Η ελληνική προσέγγιση επηρέασε σημαντικά τη διαμόρφωση της πρότασης για το EU Kids Act, επισημαίνει ο υπουργός.
Άμεση εθνική νομοθέτηση και ενημέρωση γονέων
Η κυβέρνηση επιλέγει να προχωρήσει τώρα στη νομοθέτηση του ορίου των 15 ετών, χωρίς να περιμένει την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας, καθώς εκτιμάται ότι θα χρειαστούν αρκετοί μήνες για την ψήφιση του ευρωπαϊκού πλαισίου. Η νομοθέτηση θα γίνει συμβατά με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και, αν χρειαστεί, θα υπάρξουν προσαρμογές στην πορεία.
Η επιτυχία της πολιτικής θα κριθεί από την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου, την ενημέρωση των γονέων και την υποστήριξη των παιδιών ώστε να αναπτύξουν υγιείς σχέσεις με τον ψηφιακό κόσμο. Προγραμματίζεται οργανωμένη καμπάνια ενημέρωσης σε σχολεία, συλλόγους γονέων και ομάδες γονέων, με στόχο την ενίσχυση της γονικής επίβλεψης και της ισορροπημένης χρήσης των ψηφιακών μέσων.
Εφαρμογή και τεχνικές λεπτομέρειες
Το Kids Wallet ακολουθεί τις τεχνικές προδιαγραφές που έχει θέσει η Ευρώπη και επιστρέφει μόνο ένα flag για το αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από το όριο ηλικίας, χωρίς να αποκαλύπτει την ημερομηνία γέννησης ή άλλα προσωπικά στοιχεία.
Για πλατφόρμες που δεν έχουν έδρα στην Ελλάδα, η εφαρμογή του μέτρου βασίζεται στο Digital Services Act (DSA), με την ΕΕΤΤ να αναφέρει παραβάσεις στις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές, όπως προβλέπει το σχετικό πλαίσιο.
Ψηφιακός εθισμός και κατανομή ευθυνών
Η θέσπιση ηλικιακού ορίου δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού και των εθιστικών σχεδιαστικών πρακτικών των πλατφορμών. Τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς οι μηχανισμοί αυτορρύθμισης δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα αυτοεκτίμησης και κοινωνικής απομόνωσης.
Η ευθύνη δεν πρέπει να κατανέμεται ισότιμα μεταξύ πλατφορμών και γονέων, υπογραμμίζει ο υπουργός. Οι πλατφόρμες οφείλουν να διασφαλίζουν τον ασφαλή σχεδιασμό των υπηρεσιών τους, ενώ οι γονείς καλούνται να ενημερώνονται και να συμμετέχουν ενεργά στην επιβεβαίωση της ηλικίας και στην καθοδήγηση των παιδιών τους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
