Στην επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων στην Ελλάδα, τα οποία είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προχωρούν οι δύο χώρες στο πλαίσιο συμφωνίας πολιτιστικής συνεργασίας. Παράλληλα, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία ανθρωπολογικό υλικό σχετικό με τον μεσαιωνικό Βούλγαρο τσάρο Σαμουήλ, όπως προβλέπει το Μνημόνιο Κατανόησης που υπεγράφη μεταξύ των υπουργών Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ.
Η συμφωνία περιλαμβάνει αμοιβαία κατάθεση κειμηλίων ιστορικής και θρησκευτικής αξίας. Η τελετή παράδοσης-παραλαβής έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο, 3 Οκτωβρίου, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του πρωθυπουργού της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ.
Τα επιστρεφόμενα κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917 και παρέμεναν στη Βουλγαρία μέχρι σήμερα.
Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, τα κειμήλια θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου 2026, οπότε και θα επιστρέψουν στους αρχικούς φορείς τους.
Η ιστορική διαδρομή των κειμηλίων
Η επιστροφή των εκκλησιαστικών κειμηλίων συνδέεται με τις λεηλασίες που υπέστησαν μοναστήρια της βόρειας Ελλάδας κατά τις περιόδους βουλγαρικής κατοχής. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ιεράς Μονής Παναγίας Εικοσιφοίνισσας στο Παγγαίο, όπου το 1917 αφαιρέθηκαν τα περισσότερα κειμήλια από βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής και μεταφέρθηκαν στη Βουλγαρία.
Η μονή αποτελεί σημαντικό μοναστικό κέντρο της ανατολικής Μακεδονίας, με μακρά ιστορία συνδεδεμένη με τη θρησκευτική και πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής. Το μοναστήρι δοκιμάστηκε εκ νέου το 1943, όταν στρατιώτες εκδίωξαν τους μοναχούς και πυρπόλησαν το συγκρότημα, εκτός του ναού, οδηγώντας σε εγκατάλειψη έως το 1967.
Η τύχη των κειμηλίων αντικατοπτρίζει τις καταστροφές και απώλειες που υπέστησαν τα μοναστήρια και οι εκκλησίες της βόρειας Ελλάδας κατά τις πολεμικές συγκρούσεις.
Η παράδοση του υλικού του τσάρου Σαμουήλ
Στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία ανθρωπολογικό υλικό που σχετίζεται με τον τσάρο Σαμουήλ, ηγεμόνα του βουλγαρικού βασιλείου από το 997 έως το 1014. Το υλικό αυτό προέρχεται από αρχαιολογικές ανασκαφές στη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Μικρή Πρέσπα και φυλάσσεται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.
Η παράδοση του υλικού εντάσσεται στη διαδικασία αμοιβαίας κατάθεσης που συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο υπουργείων Πολιτισμού.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης τη συνέχιση των συνομιλιών για την ταυτοποίηση και πιθανή μελλοντική ανταλλαγή και άλλων ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
Νέα σελίδα στην πολιτιστική συνεργασία
Η συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η τελετή του Σαββάτου στη Θεσσαλονίκη σηματοδοτεί την έναρξη της εφαρμογής της συμφωνίας, με τα κειμήλια να εκτίθενται προσωρινά πριν επιστρέψουν στους αρχικούς φορείς.
Η διαδικασία ανοίγει προοπτικές για περαιτέρω συνεργασία στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς και την εξέταση αντικειμένων με ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον που συνδέουν τις δύο χώρες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
