Με στοχευμένες προτάσεις για τη διαχείριση του μεταναστευτικού προσέρχεται η Ελλάδα στο Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, δίνοντας έμφαση στον έκτακτο μηχανισμό αντιμετώπισης μεταναστευτικών κρίσεων και στην επιτάχυνση των επιστροφών μέσω των Return Hubs σε τρίτες χώρες.
Πρώτο θέμα αναμένεται να αποτελέσει ο ευρωπαϊκός μηχανισμός έκτακτης διαχείρισης της μετανάστευσης, πρωτοβουλία που είχε παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης θα αναπτύξει διεξοδικά την πρόταση ενώπιον των Ευρωπαίων ομολόγων του.
Η ελληνική πρόταση επικεντρώνεται στις περιπτώσεις εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών και υβριδικών απειλών στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Η Αθήνα ζητά τη δημιουργία ειδικού ευρωπαϊκού πλαισίου για μαζικές και αιφνίδιες ροές, με ενισχυμένη επιτήρηση και δυνατότητα λήψης έκτακτων μέτρων. Το ζήτημα αυτό θα παρουσιαστεί αναλυτικά στο Συμβούλιο, ενταγμένο στην ατζέντα υπό την ενημέρωση των κρατών-μελών για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό αντιμετώπισης τέτοιων απειλών.
Ο Θάνος Πλεύρης έχει περιγράψει τον μηχανισμό ως μια ευρωπαϊκή απάντηση σε συνθήκες κρίσης, υποστηρίζοντας ότι δεν αρκούν τα συνήθη εργαλεία διαχείρισης σε τέτοιες περιστάσεις.
Στην πρόταση περιλαμβάνεται, σύμφωνα με τον υπουργό, και η δυνατότητα αναστολής της διαδικασίας ασύλου σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης και μαζικών ροών. Η Αθήνα ζητά σαφές ευρωπαϊκό πλαίσιο για το πότε και πώς μπορούν να ενεργοποιούνται έκτακτα μέτρα. «Σε στιγμές κρίσης θα πρέπει να λαμβάνονται μέτρα εκτός του συνηθισμένου πλαισίου», έχει τονίσει ο κ. Πλεύρης.
Το δεύτερο βασικό θέμα αφορά τις επιστροφές και τη δημιουργία Return Hubs σε τρίτες χώρες. Η Ελλάδα, μαζί με τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Δανία και την Αυστρία, συμμετέχει στο Core Group, που επιδιώκει ένα συγκεκριμένο μοντέλο συνεργασίας με τρίτες χώρες για τις επιστροφές. Κατά την πρόσφατη συνάντηση στην Κοπεγχάγη, συμφωνήθηκαν οι βασικές αρχές του πλαισίου, ενώ έχουν ξεκινήσει τεχνικές επαφές και διαβουλεύσεις. Το μοντέλο προβλέπει επιστροφή σε ασφαλή τρίτη χώρα όσων απορρίπτονται οι αιτήσεις διεθνούς προστασίας, πάντα σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου έχει διευκρινίσει ότι ο όρος «Return Hub» δεν συνεπάγεται απαραίτητα κλειστό κέντρο κράτησης. «Δεν μιλάμε για κέντρα με την έννοια ότι κάποιος του οποίου η αίτηση ασύλου απορρίπτεται στέλνεται σε κλειστή εγκατάσταση σε τρίτη χώρα», έχει δηλώσει ο Θάνος Πλεύρης. Στόχος είναι η διαμόρφωση πλαισίου για επιστροφές είτε στη χώρα καταγωγής είτε σε τρίτη χώρα εκτός ΕΕ.
Η ελληνική πλευρά έχει θέσει ως πολιτικό στόχο τη λειτουργία του πρώτου τέτοιου κόμβου στην Αφρική κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Κομβικό ρόλο στις επόμενες κινήσεις διαδραματίζει και η εμπλοκή διεθνών οργανισμών. Στο περιθώριο του Συμβουλίου Εσωτερικών, το Core Group θα έχει συνάντηση με εκπροσώπους διεθνών οργανισμών για τη διαμόρφωση διαδικασιών παρακολούθησης και εγγυήσεων που θα συνοδεύουν τις συμφωνίες με τρίτες χώρες.
Η Ελλάδα έχει τονίσει ότι η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς αποσκοπεί στην αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και της παρουσίας τους στο πεδίο, χωρίς μεταβίβαση ευθυνών στα κράτη της πρωτοβουλίας.
«Προφανώς, δεν πρόκειται να μεταθέσουμε αυτή την ευθύνη αλλού. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνογνωσία και την παρουσία διεθνών οργανισμών, αλλά η ευθύνη βαρύνει από κοινού τις πέντε χώρες», έχει δηλώσει ο υπουργός.
Το επόμενο βήμα είναι η μετάβαση από τον πολιτικό σχεδιασμό σε συγκεκριμένες συμφωνίες, με σαφείς νομικές προϋποθέσεις, χρονοδιαγράμματα και μηχανισμούς εποπτείας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
