Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία για τον σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου απηύθυνε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλλας. Η δήλωση αυτή έγινε σε απάντηση γραπτής ερώτησης του αντιπροέδρου της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη, σχετικά με τη «σχεδιαζόμενη κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους».
Η Κάγια Κάλλας υπογράμμισε πως ο σεβασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει προτεραιότητα στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Το ζήτημα έχει τεθεί επανειλημμένα στις επαφές της ΕΕ με την Τουρκία.
Παράλληλα, η Ύπατη Εκπρόσωπος επαναβεβαίωσε, όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, την πλήρη προσήλωση της ΕΕ σε συνολική διευθέτηση του Κυπριακού στο συμφωνημένο πλαίσιο του ΟΗΕ. Η θέση αυτή βασίζεται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και στις αρχές και το κεκτημένο της Ένωσης.
Με αφορμή την απάντηση της Ύπατης Εκπροσώπου, ο Γ. Μανιάτης δήλωσε: «Η απάντηση της Κάγια Κάλλας είναι σαφής: Η κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου από την Τουρκία προς τα κατεχόμενα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό ενεργειακό έργο, όταν παραβιάζονται τα κυριαρχικά δικαιώματα ενός κράτους-μέλους της ΕΕ και ενισχύεται περαιτέρω η εξάρτηση των κατεχόμενων εδαφών από την Τουρκία. Η ΕΕ οφείλει να υπερασπίζεται έμπρακτα την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών της».
Το περιεχόμενο της ερώτησης και της απάντησης
Στην ερώτησή του, ο Γ. Μανιάτης επισημαίνει πως πρόσφατα ανακοινώθηκε συμφωνία για κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου από την Τουρκία προς την κατεχόμενη Κύπρο. Ο αγωγός αυτός θα μεταφέρει κυρίως φυσικό αέριο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα Κατεχόμενα, ενώ προβλέπεται και αμφίδρομη λειτουργία, επιτρέποντας τη ροή και προς την Τουρκία.
Υπενθυμίζεται ότι δεν είναι το πρώτο σχετικό έργο, καθώς τον Ιανουάριο του 2026 είχε ανακοινωθεί η κατασκευή υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Τουρκίας και κατεχόμενης Κύπρου, επίσης σε παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο ευρωβουλευτής τονίζει ότι τέτοια έργα συμβάλλουν στην περαιτέρω εξάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία και στη μονιμοποίηση της διχοτόμησης της Κύπρου, αντίθετα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για επανένωση του νησιού. Ρωτά τη Ύπατη Εκπρόσωπο πώς σκοπεύει να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και αν θα εξεταστούν στοχευμένες κυρώσεις σε όσους συμμετέχουν στον σχεδιασμό και την κατασκευή του αγωγού.
Η απάντηση της Κάγια Κάλλας επισημαίνει ότι η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και των κρατών μελών της, καθώς και στην προάσπιση της περιφερειακής σταθερότητας. Υπογραμμίζει ότι το θέμα του σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων βρίσκεται σταθερά στο θεματολόγιο της ΕΕ και έχει τεθεί σε όλες τις σχετικές επαφές με τις τουρκικές αρχές.
Αναφέρει επίσης ότι το συγκεκριμένο ζήτημα τέθηκε από την Κύπρο στο τελευταίο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, όπου επαναλήφθηκε δημόσια η προσδοκία της ΕΕ για σεβασμό της κυριαρχίας και των δικαιωμάτων όλων των κρατών μελών από την Άγκυρα.
Η ΕΕ, όπως σημειώνει, παραμένει πλήρως προσηλωμένη στη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού στο πλαίσιο που έχει συμφωνηθεί από τον ΟΗΕ. Τονίζει ότι η συμβολή της Τουρκίας σε μια ειρηνική λύση, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών πτυχών του ζητήματος, είναι καθοριστικής σημασίας.
Τέλος, για το θέμα των περιοριστικών μέτρων, διευκρινίζεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 29 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Συμβούλιο της ΕΕ έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να λαμβάνει ομόφωνες αποφάσεις για την έγκριση καθεστώτων κυρώσεων.