Στη συζήτηση του νομοσχεδίου για τις άμεσες ξένες επενδύσεις που πραγματοποιήθηκε στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος τόνισε ότι η Ελλάδα αποτελεί αξιόπιστο υποδοχέα ξένων κεφαλαίων, με έμφαση στις παραγωγικές επενδύσεις. Ο υπουργός επισήμανε πως το νέο πλαίσιο υλοποιεί την εθνική στρατηγική για τον παραγωγικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητά της.
Σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρικάκο, το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει επιδοτήσεις, αλλά προβλέπει φοροαπαλλαγές και σημαντική διευκόλυνση στις διαδικασίες αδειοδότησης, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η εισροή ξένων κεφαλαίων σε παραγωγικές δραστηριότητες. Ο ίδιος ενημέρωσε ότι προετοιμάζεται και νέο πλαίσιο για τις στρατηγικές επενδύσεις, ενώ ξεκαθάρισε πως το νέο καθεστώς δεν επιτρέπει σε Έλληνες φορολογούμενους να επαναπατρίσουν κεφάλαια από το εξωτερικό, καθώς οι έννοιες των μη εγχώριων επενδυτικών κεφαλαίων ακολουθούν διεθνή πρότυπα.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προσδιορίσει τους τομείς προτεραιότητας για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων σε παραγωγικούς κλάδους, όπως η βιομηχανία και η καινοτομία, με στόχο τη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος και τη στήριξη της ελληνικής οικογένειας. Ο υπουργός ανέφερε ότι οι ξένες επενδύσεις αυξήθηκαν σημαντικά τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας τα 11,5 δισ. ευρώ το 2025, με επενδύσεις σε τομείς όπως τα Data Centers και χαρακτηριστικό παράδειγμα τη δραστηριοποίηση της Deloitte στη Θεσσαλονίκη.
Από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας, ο εισηγητής Νεοκλής Κρητικός επισήμανε ότι για πρώτη φορά θεσπίζεται συνεκτικό πλαίσιο κινήτρων αποκλειστικά για άμεσες ξένες επενδύσεις, καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό στη στοχευμένη ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων με μη εγχώρια κεφάλαια.
Κριτική και Προβληματισμοί από την Αντιπολίτευση
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναγνώρισαν την ανάγκη για ξένες επενδύσεις, τονίζοντας όμως την απαίτηση για ισχυρό αποτύπωμα στην εθνική οικονομία, διασφάλιση των θέσεων εργασίας και διαφάνεια στον έλεγχο. Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Νικητιάδης έθεσε ερωτήματα για την ετοιμότητα του διοικητικού μηχανισμού και τη σαφήνεια του όρου «μη εγχώρια κεφάλαια».
Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Χρήστος Τσοκάνης υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο εξυπηρετεί επιχειρηματικούς ομίλους, ενώ ο Βασίλης Βιλιάρδος από την Ελληνική Λύση σημείωσε πως απαιτούνται επενδύσεις με ουσιαστικό αναπτυξιακό αντίκτυπο και όχι απλώς εισροή κεφαλαίων. Αντίστοιχα, ο Νίκος Παππάς του ΣΥΡΙΖΑ εστίασε στην ανάγκη για ποιοτικές παραγωγικές επενδύσεις και στη σαφήνεια του πλαισίου, ενώ ο Σπύρος Τσιρώνης της «Νίκης» χαρακτήρισε το νομοσχέδιο επιφανειακό και ανισοβαρές υπέρ των ξένων κεφαλαίων.
Ο Αλέξανδρος Καζαμίας της Πλεύσης Ελευθερίας τόνισε ότι το πλαίσιο κινήτρων θα πρέπει να είναι αυστηρό ώστε να προστατεύονται οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και να διασφαλίζεται η μακροχρόνια παραμονή των ξένων επενδύσεων.
Κύρια Σημεία του Νομοσχεδίου
Το νομοσχέδιο θεσπίζει ειδικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων για επενδυτικά σχέδια που χρηματοδοτούνται από μη εγχώρια κεφάλαια σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η μεταποίηση, η βιομηχανική παραγωγή, η έρευνα, η καινοτομία και η τεχνητή νοημοσύνη. Προβλέπονται φορολογικές απαλλαγές, ταχεία αδειοδότηση, χρηματοδοτικά κίνητρα και διευκολύνσεις για άδειες διαμονής επενδυτών.
Το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο δεν θα υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ, ενώ για συνεργαζόμενους φορείς το όριο ανέρχεται στα 50 εκατ. ευρώ. Η αξιολόγηση των αιτήσεων θα πραγματοποιείται εντός 90 ημερών από ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης, ενώ προβλέπονται διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι κατά την υλοποίηση και λειτουργία της επένδυσης.
Επιπλέον, καθορίζονται οι διαδικασίες για την τροποποίηση των όρων υπαγωγής, την ανάκληση αποφάσεων και το σύστημα κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων. Για την προβολή του νέου καθεστώτος, το αρμόδιο τμήμα θα συνεργάζεται με το Υπουργείο Εξωτερικών, τα Γραφεία Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων και την Enterprise Greece.
Η ΟΚΕ, στην έκθεσή της, επισημαίνει ότι το προτεινόμενο πλαίσιο δεν ενσωματώνει συστηματικά κριτήρια βιωσιμότητας, υπεύθυνης εταιρικής διακυβέρνησης και περιβαλλοντικής προστασίας στη διαδικασία αξιολόγησης των επενδύσεων. Τονίζει ωστόσο ότι η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την προσέλκυση επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας, ιδίως σε συμπληρωματικούς προς τους εγχώριους επενδύσεων κλάδους.