Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αναδείχθηκε ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που συνδέονται με τη συλλογική μνήμη των λαών, το διεθνές δίκαιο, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη, σύμφωνα με όσα τόνισε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, κατά την ομιλία της σε δράση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Η εκδήλωση, στην οποία συμμετείχαν οι Μόνιμες Αντιπροσωπείες και τα υπουργεία Εξωτερικών της Ελλάδας και της Ιταλίας, καθώς και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου (EPLO), ανέδειξε τη στρατηγική θέση της Ελλάδας: η πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο παράνομης διακίνησης ή εκμετάλλευσης.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, οι επαναπατρισμοί που έχουν ήδη επιτευχθεί, αποτελούν πρότυπο συνεργασίας και συνεννόησης, ανοίγοντας τον δρόμο για συμφωνίες όπως αυτή για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα με τη Βρετανία.
Η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει θέσει ως ύψιστη προτεραιότητα την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και τον επαναπατρισμό πολιτιστικών αγαθών. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω αξιοποίησης του εθνικού και διεθνούς νομικού πλαισίου, αλλά και ενίσχυσης διμερών και πολυμερών συνεργασιών. Όπως δήλωσε η Λίνα Μενδώνη, «η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι ταυτόχρονα ζήτημα διεθνούς νομιμότητας, ασφάλειας, δικαιοσύνης και σεβασμού στην ιστορική μνήμη των λαών».
Η συνεργασία της Ελλάδας με την Ιταλία για την επιστροφή του θραύσματος Fagan του Παρθενώνα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα καλής θέλησης μεταξύ των δύο κρατών. Παράλληλα, η επιστροφή έξι πολιτιστικών αγαθών από την Ελλάδα στην Αίγυπτο αναδεικνύει τον έμπρακτο σεβασμό της χώρας.
Η υπουργός Πολιτισμού επισήμανε τη σημασία της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ένα ζήτημα με παγκόσμια πολιτιστική διάσταση. Η επανένωση στην Αθήνα αφορά την αποκατάσταση της ακεραιότητας ενός μοναδικού μνημείου της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και αποτελεί ζήτημα ηθικής, επιστημονικής και πολιτικής προσέγγισης. Η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO παρέχει το θεσμικό πλαίσιο για έναν εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ της Ελλάδας και του Ηνωμένου Βασιλείου, με στόχο μια δίκαιη και αμοιβαία αποδεκτή λύση.
Η προστασία και η επιστροφή πολιτιστικών αγαθών αποτελεί μια σύνθετη διεθνή πρόκληση, που απαιτεί πολυεπίπεδη συνεργασία, αξιοποίηση της τεχνολογίας και ενίσχυση της ανταλλαγής τεχνογνωσίας. Η επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών λειτουργεί όχι μόνο ως αποκατάσταση της ιστορικής δικαιοσύνης, αλλά και ως αφετηρία ανάπτυξης νέων σχέσεων και κοινών δράσεων.
Κύρια σημεία της ομιλίας
Η Λίνα Μενδώνη εστίασε στα εξής βασικά θέματα:
1. Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί ζήτημα διεθνούς νομιμότητας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Η καταστροφή μνημείων, η λεηλασία αρχαιολογικών χώρων και η παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών βλάπτουν την ιστορική μνήμη και ταυτότητα των λαών.
2. Η παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών συνιστά διεθνή απειλή και μορφή οργανωμένου εγκλήματος, με σοβαρές συνέπειες, ειδικά σε περιόδους ένοπλων συγκρούσεων, καθώς συνδέεται με τη χρηματοδότηση ένοπλων και τρομοκρατικών οργανώσεων.
3. Η αποτελεσματική προστασία προϋποθέτει επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ πολιτιστικών, αστυνομικών, τελωνειακών και δικαστικών αρχών, καθώς και στενή συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς όπως η UNESCO, η INTERPOL, η Europol και η Eurojust.
4. Η υιοθέτηση της «Κόκκινης Λίστας» αποτελεί σημαντικό εργαλείο ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τις αρχές και την κοινωνία σχετικά με τις ευάλωτες κατηγορίες πολιτιστικών αγαθών που αποτελούν στόχους παράνομης διακίνησης. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα στην ΕΕ με δική της «Κόκκινη Λίστα».
5. Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να ενισχύσουν ουσιαστικά την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσω διαλειτουργικών βάσεων δεδομένων και ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης, σε συνδυασμό με την ανθρώπινη εμπειρογνωμοσύνη.
6. Η συνεργασία της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την επιστροφή αρχαιοτήτων αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα της διεθνούς συνεργασίας.
7. Η πολιτιστική διπλωματία μπορεί να μετατρέψει τις επιστροφές πολιτιστικών αγαθών σε αφετηρία νέων σχέσεων και συνεργασιών.
Στη δράση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, ο υφυπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Edmondo Cirielli, ο πρόεδρος του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM) Antonio Rodriguez, η γενική γραμματέας του ICCROM Aruna Gujral, η αναπληρώτρια προϊσταμένη της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών Ελένη Βλαχογιάννη, ο εκπρόσωπος του Μεξικού στην Επιτροπή Αφοπλισμού και Διεθνούς Ασφάλειας Adolfo Ayuso Audry, ο υφυπουργός Εξωτερικών και Διεθνούς Εμπορίου της Αρμενίας Robert Abisoghomonyan και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Δημοσίου Δικαίου Σπύρος Φλογαΐτης. Χαιρετισμό μέσω ηχογραφημένου μηνύματος απηύθυνε ο βοηθός γενικός διευθυντής για τον Πολιτισμό Nayef Al-Fayez, ενώ παρόντες ήταν εκπρόσωποι κρατών ως ακροατές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
