Η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία νέου Ίδιου Πόρου στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2028-2034, μέσω της αξιοποίησης του ευρωπαϊκού ραδιοφάσματος, παρουσιάστηκε στην ιρλανδική Προεδρία της ΕΕ και στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων που συνεδρίασε στις Βρυξέλλες.
Την πρόταση, την οποία επεξεργάστηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, παρουσίασε ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου. Προβλέπεται η δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου για την αξιοποίηση του ραδιοφάσματος, με την ονομασία European Spectrum Union.
Το ραδιοφάσμα αποτελεί σπάνιο δημόσιο πόρο στρατηγικής σημασίας, καθώς είναι η βάση των δικτύων 5G και των μελλοντικών δικτύων 6G. Σήμερα, η κατανομή και χρήση του γίνεται κυρίως σε εθνικό επίπεδο.
Η πρόταση στοχεύει στην αλλαγή αυτού του πλαισίου, αξιοποιώντας τις επικείμενες αποφάσεις για την κατανομή του φάσματος 6G και την ανανέωση των αδειών 5G. Ειδικά για το 6G, προτείνεται η διεξαγωγή 27 εθνικών δημοπρασιών, μία σε κάθε κράτος-μέλος, εντός ενός συντονισμένου ευρωπαϊκού πλαισίου, με κοινές αρχές ως προς τον χρόνο, τη διάρκεια, τους τεχνικούς όρους και την κατανομή μέρους των εσόδων.
Ο διπλός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς για τις υπηρεσίες συνδεσιμότητας και η δημιουργία νέων πόρων για τεχνολογικές επενδύσεις στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με την πρόταση, μέρος των εσόδων από τις δημοπρασίες θα μπορούσε να αποτελέσει νέο Ίδιο Πόρο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ 2028-2034. Ένα άλλο μέρος θα μπορούσε, μέσω ευρωπαϊκού επενδυτικού μηχανισμού, να κατευθυνθεί σε στρατηγικές τεχνολογικές προτεραιότητες, όπως το 6G, η τεχνητή νοημοσύνη, οι υποδομές υπολογιστικής ισχύος, η ασφαλής συνδεσιμότητα και οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Η αρχική χρηματοδοτική κλίμακα εκτιμάται ενδεικτικά σε 12 έως 15 δισ. ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνει ενδεχόμενη μελλοντική συνεισφορά από την ανανέωση δικαιωμάτων 5G. Πρόκειται για παραδοχή σχεδιασμού, όχι για επίσημη αποτίμηση ή πρόβλεψη.
Η ελληνική πρόταση αξιοποιεί την εμπειρία της Ελλάδας, όπου το 25% των εσόδων από τις δημοπρασίες ραδιοφάσματος κατευθύνεται στο Επενδυτικό Ταμείο «Φαιστός» για την ανάπτυξη του τεχνολογικού οικοσυστήματος.
Στόχος είναι να ενισχυθεί ο ευρωπαϊκός συντονισμός σε έναν στρατηγικής σημασίας πόρο και να αξιοποιηθεί μέρος της αξίας του ραδιοφάσματος για τη χρηματοδότηση τεχνολογικών επενδύσεων στην Ευρώπη.
Η πρόταση κατατέθηκε ενώ συνεχίζεται η συζήτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ 2028-2034, ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου. Κατά τη χθεσινή συνεδρίαση, τα κράτη-μέλη επανέλαβαν τις διαφορετικές θέσεις για τις προτεραιότητες δαπανών και τις πηγές εσόδων του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Η ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πρώτο «διαπραγματευτικό πλαίσιο» με αριθμητικά στοιχεία ενόψει του Συμβουλίου της 13ης Οκτωβρίου, καλώντας τα κράτη-μέλη να αναζητήσουν συμβιβασμούς.
Σε ό,τι αφορά τους νέους Ίδιους Πόρους, κανένα κράτος-μέλος δεν τάχθηκε ανοιχτά κατά της αναζήτησής τους, αν και υπάρχουν διαφορετικές απόψεις ως προς τις πηγές. Αρκετές χώρες εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με τη μεταφορά εθνικών εσόδων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.