Την ανάγκη για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, που θα οδηγήσει στην επανένωση της Κύπρου, ανέδειξαν μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου σε εκδήλωση στο Καπιτώλιο, με αφορμή τη συμπλήρωση 52 ετών από την τουρκική εισβολή του 1974. Στην εκδήλωση, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, δόθηκε έμφαση στην ενεργότερη εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, αλλά και στην ενίσχυση των σχέσεων Ουάσιγκτον-Λευκωσίας και στα ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, όπως η ενδεχόμενη πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (AHI) σε συνεργασία με την Ελληνική Ομάδα του Κογκρέσου, με τη συμμετοχή Αμερικανών βουλευτών, γερουσιαστών και των πρέσβεων της Κύπρου και της Ελλάδας στις ΗΠΑ.
Ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής Γκας Μπιλιράκης, συμπρόεδρος της Ελληνικής Ομάδας του Κογκρέσου, τόνισε την ανάγκη για μια «δίκαιη και βιώσιμη λύση» που θα τερματίσει τη διαίρεση του νησιού και θα οδηγήσει σε μια «επανενωμένη, κυρίαρχη και ασφαλή Κύπρο». Αναφέρθηκε επίσης στην πρόοδο των διμερών σχέσεων, επισημαίνοντας το εκπαιδευτικό κέντρο CYCLOPS στη Λάρνακα, τον Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ-Κύπρου και την ανανέωση της άρσης των αμερικανικών περιορισμών στις μεταβιβάσεις αμυντικού υλικού προς την Κυπριακή Δημοκρατία για το οικονομικό έτος 2027.
Η απόφαση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προβλέπει την αναστολή του καθεστώτος της Κυπριακής Δημοκρατίας ως απαγορευμένου προορισμού βάσει των ITAR από την 1η Οκτωβρίου 2026 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027, συνεχίζοντας την άρση των περιορισμών στις σχετικές εξαγωγές και μεταβιβάσεις αμυντικού υλικού. Ο κ. Μπιλιράκης δήλωσε ότι θα εργαστεί ώστε η άρση των περιορισμών να μην απαιτείται να ανανεώνεται ετησίως.
Αναφερόμενος στη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», ο κ. Μπιλιράκης σημείωσε ότι η Τουρκία, ως σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, έχει την υποχρέωση να συμβάλλει στην περιφερειακή σταθερότητα, αντί να προβαίνει σε ενέργειες που δυσχεραίνουν την ειρηνική λύση.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν αναφέρθηκε στην προοπτική συνέχισης των προσπαθειών υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας ότι η διεθνής κοινότητα δεν πρέπει να εγκαταλείψει την προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού. Επισήμανε τη σημασία μεγαλύτερης εμπλοκής των ΗΠΑ ώστε να ενθαρρυνθεί η Τουρκία να συμμετάσχει εποικοδομητικά στη διαδικασία.
Ο κ. Βαν Χόλεν χαρακτήρισε ισχυρές τις σχέσεις ΗΠΑ-Κύπρου και τάχθηκε υπέρ της κατάργησης της υποχρέωσης ετήσιας πιστοποίησης για τη συνέχιση της άρσης των περιορισμών στις αμυντικές μεταβιβάσεις προς την Κυπριακή Δημοκρατία, σύμφωνα με το ισχύον αμερικανικό νομοθετικό πλαίσιο.
Το ζήτημα της πιθανής πώλησης των F-35 στην Τουρκία έθεσαν αρκετά μέλη του Κογκρέσου. Η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Νικόλ Μαλλιωτάκη δήλωσε την αντίθεσή της σε μια τέτοια πώληση, ενώ υποστήριξε την περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων Ελλάδας και Ισραήλ και της συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Αρμενίας και Ισραήλ.
Στο ίδιο θέμα αναφέρθηκε και η Δημοκρατική βουλευτής Ντίνα Τάιτους, επισημαίνοντας τη σημαντική υποστήριξη στο Κογκρέσο για την αποτροπή ενδεχόμενης πώλησης των F-35 στην Τουρκία και αναφέροντας τη δέσμευση που έχει λάβει από τον κ. Ρούμπιο για το συγκεκριμένο ζήτημα. Παράλληλα, υπογράμμισε τον ρόλο της Κύπρου στην περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία και το σχήμα 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ).
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Γκέιμπ 'Αμο τάχθηκε υπέρ του περιορισμού της δυνατότητας της Τουρκίας να αποκτήσει τα F-35 και ζήτησε τον περιορισμό της στρατιωτικοποίησης στο βόρειο τμήμα της Κύπρου.
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ρομπ Μενέντεζ αναφέρθηκε στη σημασία του σχήματος 3+1 και στον ρόλο της Ελλάδας και της Κύπρου στην περιφερειακή συνεργασία, επαναλαμβάνοντας τη στήριξή του στην προοπτική μιας ελεύθερης και ενωμένης Κύπρου. Ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζορτζ Λάτιμερ υπογράμμισε τη σημασία των σχέσεων ΗΠΑ-Κύπρου και του σχήματος 3+1.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Κρις Σμιθ, σε γραπτή δήλωσή του, αναφέρθηκε στις συνεχιζόμενες συνέπειες της εισβολής, καθώς και στις δημογραφικές μεταβολές στα κατεχόμενα λόγω της εγκατάστασης πληθυσμού από την Τουρκία. Τόνισε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να συνεχίσουν να στηρίζουν την Κύπρο και να υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις ελευθερίες και την πολιτιστική ταυτότητα των Κυπρίων.
Ο πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ουάσιγκτον, Ευάγγελος Σάββα, υπογράμμισε την ανάγκη να παραμείνει το Κυπριακό στην ατζέντα της διεθνούς κοινότητας, προειδοποιώντας ότι «ο χρόνος είναι ο χειρότερος εχθρός κάθε κράτους που βρίσκεται σε σύγκρουση», καθώς η προσοχή μετατοπίζεται σε άλλες κρίσεις. Αναφέρθηκε στις συνέπειες της εισβολής του 1974, καθώς και στην απροθυμία της αμερικανικής κυβέρνησης να χρησιμοποιεί τον όρο «κατοχή» για την κατάσταση στην Κύπρο, τονίζοντας ότι η επανένωση θα πρέπει να παραμείνει κοινός στόχος.
Ο πρέσβης της Ελλάδας στις ΗΠΑ, Αντώνιος Αλεξανδρίδης, τόνισε ότι πάνω από μισό αιώνα μετά την εισβολή «η αδικία και η παράνομη κατοχή εξακολουθούν να υφίστανται» και ότι «το πέρασμα του χρόνου δεν διαγράφει την ευθύνη ούτε νομιμοποιεί μια άδικη κατάσταση». Αναφέρθηκε στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής του 1974 στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, ως ένδειξη ότι το Κυπριακό παραμένει στη διεθνή ατζέντα.
Ο Έλληνας πρέσβης υπογράμμισε την ανάγκη λογοδοσίας, αποζημιώσεων, αποκατάστασης περιουσιών και συνέχισης των προσπαθειών για τη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων. Τόνισε ότι η ειρήνη πρέπει να βασίζεται στη δικαιοσύνη και ότι η επιδίωξη είναι μια ενωμένη Κύπρος, όχι μια παγωμένη σύγκρουση που θα κληρονομήσουν οι επόμενες γενιές.