Οι πρόσφατες εξελίξεις στα σύνορα μεταξύ Μαρόκου και Ισπανίας στην περιοχή της Θέουτα αναδεικνύουν τη σημασία της διαχείρισης της μετανάστευσης ως κοινής ευρωπαϊκής και περιφερειακής πρόκλησης. Όπως επισήμανε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά τη συνάντηση με τον Υπουργό Εξωτερικών, Αφρικανικής Συνεργασίας και Μαροκινών Εξωτερικού του Μαρόκου Νάσερ Μπουρίτα, απαιτείται στενή συνεργασία, αποτελεσματική προστασία των συνόρων και καταπολέμηση των δικτύων διακινητών.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η εταιρική σχέση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Μαρόκου, ειδικά στους τομείς της ψηφιακής συνδεσιμότητας, της πράσινης ενέργειας και της διαχείρισης της μετανάστευσης, αποτελεί βασικό άξονα για την αντιμετώπιση κοινών περιφερειακών και διεθνών προκλήσεων. Ειδική αναφορά έγινε στην Πράσινη Εταιρική Σχέση που υπεγράφη τον Οκτώβριο του 2022, πρώτη στο είδος της για την ΕΕ, αναδεικνύοντας τη δέσμευση του Μαρόκου στην πράσινη μετάβαση και την προστασία του περιβάλλοντος, τομείς ιδιαίτερου ενδιαφέροντος και για την Ελλάδα.
Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε τους μακροχρόνιους δεσμούς φιλίας, αμοιβαίας εκτίμησης και εμπιστοσύνης που ενώνουν Ελλάδα και Μαρόκο. Όπως ανέφερε, οι δύο μεσογειακές χώρες μοιράζονται προκλήσεις, ευκαιρίες και μια βαθιά πολιτισμική εγγύτητα.
Στη διάρκεια της συνάντησης πραγματοποιήθηκε εκτενής και παραγωγικός διάλογος για ζητήματα διμερούς και περιφερειακού ενδιαφέροντος. Επιβεβαιώθηκε ότι η στρατηγική σύγκλιση βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο, στον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών και στην πολυμερή διπλωματία.
Ο υπουργός Εξωτερικών επεσήμανε πως η Ελλάδα, ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, λειτουργεί με γνώμονα τον πλήρη σεβασμό του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Η προσήλωση σε αυτές τις αρχές επιτρέπει στη χώρα να λειτουργεί ως αξιόπιστος συνομιλητής στην περιοχή, προωθώντας την ειρηνική επίλυση των διαφορών.
Ασφάλεια, Δυτική Σαχάρα και Περιφερειακή Σταθερότητα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προκλήσεις ασφαλείας στη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική. Οι δύο υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις ενόψει της επικείμενης εξέτασης για την ανανέωση της εντολής της αποστολής των Ηνωμένων Εθνών για τη Δυτική Σαχάρα, η οποία λήγει στις 31 Οκτωβρίου του 2026.
Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι η Ελλάδα στηρίζει σταθερά την πολιτική διαδικασία για τη διευθέτηση του ζητήματος της Δυτικής Σαχάρας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, χαιρετίζοντας την υιοθέτηση της απόφασης 2797 του 2025 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Υπογράμμισε επίσης ότι η Ελλάδα θα συμβάλει καθοριστικά και ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τον επόμενο μήνα στη διαμόρφωση του σχετικού ψηφίσματος.
Σύμφωνα με την κοινή θέση της ΕΕ, η Ελλάδα υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες του προσωπικού απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για διαπραγματεύσεις βάσει της πρότασης αυτονομίας του Μαρόκου, με στόχο μια δίκαιη, διαρκή και αμοιβαία αποδεκτή λύση. Η Πρόταση Αυτονομίας θεωρείται σοβαρή και αξιόπιστη συμβολή στη διαδικασία των Ηνωμένων Εθνών και μπορεί να αποτελέσει βιώσιμη λύση.
Οι δύο υπουργοί εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους για τις προκλήσεις ασφαλείας στη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική, σημειώνοντας ότι η περιφερειακή σταθερότητα απαιτεί στενή συνεργασία. Ο κ. Γεραπετρίτης ανέδειξε τον ρόλο του Μαρόκου ως πυλώνα σταθερότητας και την ενεργό συμβολή του στην ανάπτυξη της αφρικανικής ηπείρου.
Θαλάσσια Ασφάλεια και Οικονομική Συνεργασία
Συζητήθηκε η σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας και των θαλασσίων μεταφορών, με την Ελλάδα να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στην επιχείρηση "EUNAVFORASPIDES" στην Ερυθρά Θάλασσα, με στόχο τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Η Ελλάδα, ως κράτος μέλος της ΕΕ, συμβάλλει ενεργά στη διεύρυνση των διαύλων επικοινωνίας και στην περαιτέρω ανάπτυξη της στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ Μαρόκου και ΕΕ.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο νέο Σύμφωνο για τη Μεσόγειο, που δημιουργεί πλαίσιο για εμβάθυνση της συνεργασίας σε κρίσιμους τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η μετανάστευση, η ενέργεια, η ψηφιακή μετάβαση και οι επαφές μεταξύ των λαών.
Παρά τις άριστες πολιτικές και διπλωματικές σχέσεις, διαπιστώθηκε σημαντικό περιθώριο περαιτέρω ανάπτυξης στις διμερείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις Ελλάδας – Μαρόκου. Οι ελληνικές εξαγωγές προς το Μαρόκο παραμένουν κυρίως στα πετρελαιοειδή, ενώ η Ελλάδα θεωρεί το Μαρόκο σημαντική πύλη προς τις αγορές της Υποσαχάριας Αφρικής.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκαν δυνατότητες βελτίωσης της συνεργασίας σε υποδομές, ενόψει και του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2030 που συνδιοργανώνεται από το Μαρόκο, καθώς και στους τομείς της πράσινης ενέργειας, της διαχείρισης υδάτων, της λιμενικής και ναυτιλιακής συνεργασίας και ιδιαίτερα στον αγροδιατροφικό τομέα.
Για την αποτελεσματική υλοποίηση των στόχων αυτών, επισημάνθηκε η ανάγκη ενίσχυσης των επαφών μεταξύ αξιωματούχων και επιχειρηματικών κοινοτήτων των δύο χωρών. Η σύγκληση της 8ης Συνόδου της Μεικτής Διυπουργικής Επιτροπής θεωρείται κατάλληλο θεσμικό όχημα για την εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας και την προώθηση νέων εμπορικών συμφωνιών.
Ο υπουργός Εξωτερικών κατέληξε ότι η επίσκεψη προσδίδει νέα δυναμική στη συνεργασία Ελλάδας και Μαρόκου, προς όφελος των λαών και της σταθερότητας της ευρύτερης περιοχής.