Στο επίκεντρο της συζήτησης για τη διαχείριση του νερού και τον εκσυγχρονισμό των αγροτικών υποδομών βρίσκεται η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΑΜΘ), με 15 προτάσεις για έργα εγγείων βελτιώσεων συνολικού προϋπολογισμού άνω των 240 εκατ. ευρώ. Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν από τον Περιφερειάρχη Χριστόδουλο Τοψίδη κατά την 4η συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ, που διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη.
Ο κ. Τοψίδης τόνισε ότι ο πρωτογενής τομέας είναι βασικός πυλώνας της οικονομίας και της κοινωνίας στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, υποστηρίζοντας το εισόδημα, την απασχόληση, τη μεταποίηση, το εμπόριο και διατηρώντας ζωντανή την ύπαιθρο.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η Περιφέρεια καταγράφει ποσοστό καταβληθείσας δαπάνης 88,3% επί της επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης, την τρίτη καλύτερη επίδοση πανελλαδικά. Επιπλέον, με προϋπολογισμό νομικών δεσμεύσεων περίπου 1,86 δισ. ευρώ, αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη Περιφέρεια σε απόλυτα μεγέθη στα Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης.
Έμφαση δόθηκε στο αποτύπωμα των πόρων στους παραγωγούς. Έχουν εγκριθεί 1.435 γεωργικές εκμεταλλεύσεις με δημόσια δαπάνη σχεδόν 100 εκατ. ευρώ και έχουν ενταχθεί 3.496 νέοι αγρότες και μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις με δημόσια δαπάνη περίπου 90 εκατ. ευρώ.
Υποδομές και διαχείριση νερού στην πρώτη γραμμή
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου, σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη, είναι οι υποδομές και κυρίως η ορθολογική διαχείριση του νερού. Οι 15 προτάσεις αφορούν υπογειοποίηση υφιστάμενων δικτύων, κατασκευή νέων αρδευτικών δικτύων και αντικατάσταση ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες, με εξαίρεση την Ξάνθη, όπου εξελίσσεται το μεγάλο αρδευτικό έργο του Νέστου.
Όπως σημείωσε, «Στόχος μας είναι να εξοικονομήσουμε νερό και ενέργεια, να μειώσουμε το κόστος και να δώσουμε στους παραγωγούς τα εργαλεία που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης».
Παράλληλα, η Περιφέρεια επενδύει στην καινοτομία και την πράσινη μετάβαση, συμμετέχοντας ως ιδρυτικό μέλος στην Ευρωπαϊκή Συμμαχία Περιφερειών για την προστασία των υδάτινων πόρων, μαζί με άλλες 24 ευρωπαϊκές Περιφέρειες.
Ο κ. Τοψίδης αναφέρθηκε και στη δημιουργία ενός από τα πρώτα Γραφεία Αποτυπώματος Άνθρακα, με στόχο τη συνεργασία δημόσιας διοίκησης, επιστημονικής κοινότητας, ιδιωτικού τομέα και κοινωνίας των πολιτών για την πράσινη μετάβαση του αγροτικού τομέα.
Ενίσχυση της κτηνοτροφίας και πρόληψη ασθενειών
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κτηνοτροφία, όπου σε συνεργασία με το ΥπΑΑΤ και τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, προωθείται η λειτουργία Ευρωπαϊκού Κέντρου Εξωτικών Νοσημάτων και Ζώων. Η αναβάθμιση των υποδομών αναμένεται να ενισχύσει τη δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και προειδοποίησης, ειδικά σε μια Περιφέρεια που αποτελεί πύλη εισόδου ζώων και ζωονόσων από τρίτες χώρες.
Ο Περιφερειάρχης στάθηκε στις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, από την κλιματική κρίση και την ξηρασία, έως τη γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και την επανεμφάνιση της ευλογιάς των προβάτων.
Υπογράμμισε ότι η νέα ΚΑΠ δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα σύστημα ενισχύσεων, αλλά πρέπει να αποτελέσει συνολικό εργαλείο για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες κάθε Περιφέρειας.
«Η ελληνική γεωργία δεν μπορεί να έχει μέλλον χωρίς ισχυρές Περιφέρειες και ισχυρή ύπαιθρο», ανέφερε, τονίζοντας πως η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη επιδιώκει να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της νέας αγροτικής πολιτικής.
Η φωνή των αγροτών στη νέα ΚΑΠ
Ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Κεντρικής Μακεδονίας, Γεώργιος Κεφαλάς, ζήτησε οι ίδιοι οι αγρότες να έχουν ουσιαστικό λόγο στη διαμόρφωση της νέας ΚΑΠ 2028-2034 και οι διαθέσιμοι πόροι να κατευθύνονται πραγματικά στον πρωτογενή τομέα. Χαρακτήρισε τη συμμετοχή στη διαβούλευση «τεράστια ευθύνη» για όλους τους εμπλεκόμενους.
Ο κ. Κεφαλάς άσκησε κριτική στον τρόπο που εξελίχθηκε η προηγούμενη προγραμματική περίοδος, σημειώνοντας ότι η διαβούλευση για την προηγούμενη ΚΑΠ έγινε σε δύσκολες συνθήκες λόγω της πανδημίας και των γεωπολιτικών αναταράξεων, με αποκορύφωμα τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Όπως ανέφερε, το αποτέλεσμα ήταν «η κατεξοχήν αγροτική πολιτική που σχεδιάστηκε για τους αγρότες χωρίς αυτούς». Τόνισε πως αυτή τη φορά απαιτείται ενεργός συμμετοχή του αγροτικού κόσμου στον σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ.
Υπογράμμισε ότι η νέα ΚΑΠ δεν πρέπει να θεωρηθεί απλώς ως χρηματοδοτικό πρόγραμμα, αλλά ως ολοκληρωμένο πλαίσιο μετάβασης για το αγροδιατροφικό μοντέλο της χώρας, με στόχο έναν ανταγωνιστικό, ανθεκτικό και βιώσιμο τομέα.
Για την Κεντρική Μακεδονία, όπου ο πρωτογενής τομέας αποτελεί στρατηγικό πυλώνα, προτεραιότητες παραμένουν η διασφάλιση βιώσιμου γεωργικού εισοδήματος, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η προστασία του περιβάλλοντος και η ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Κεφαλάς έθεσε ως προτεραιότητα την καινοτομία και την ψηφιοποίηση της γεωργίας, ως μέσα για ενίσχυση της παραγωγικότητας και νέες δυνατότητες για τους παραγωγούς.