Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας προωθεί τη μηδενική ανοχή απέναντι σε κάθε μορφή βίας και παρενόχλησης στους χώρους εργασίας, μεταβαίνοντας από την αντιμετώπιση των καταγγελιών στην πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και τη διαμόρφωση ασφαλών εργασιακών περιβαλλόντων.
Όπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη, η στρατηγική της Αρχής δεν περιορίζεται στη διαχείριση των περιστατικών που καταγγέλλονται, αλλά στοχεύει στην πρόληψη, την ενημέρωση και την εδραίωση μιας κουλτούρας ασφάλειας, σεβασμού και προστασίας για όλους τους εργαζόμενους.
Ενδεικτικό είναι ότι το 2025, το αυτοτελές τμήμα για την παρακολούθηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία υλοποίησε ένα συνεκτικό σχέδιο δράσεων, με βασικό στόχο όχι μόνο τη διαχείριση καταγγελιών αλλά και τη διαμόρφωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος όπου κάθε μορφή βίας και παρενόχλησης αντιμετωπίζεται με μηδενική ανοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη, την ενημέρωση και την εκπαίδευση, με στοχευμένες πρωτοβουλίες που απευθύνθηκαν τόσο στους Επιθεωρητές Εργασίας όσο και σε εργοδότες, επιχειρήσεις και εργαζόμενους.
Όπως επισημαίνει η επικεφαλής του αυτοτελούς τμήματος για την παρακολούθηση της βίας και παρενόχλησης στην εργασία, Γεωργία Βαζάκη, οι πρωτοβουλίες αυτές ενίσχυσαν τη γνώση του θεσμικού πλαισίου και προώθησαν την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση περιστατικών, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα πρόληψης στην αγορά εργασίας.
Προτεραιότητα δόθηκε στην ενίσχυση των εργαλείων που διαθέτουν οι Επιθεωρητές Εργασίας για την αποτελεσματική διαχείριση σχετικών υποθέσεων.
Το αυτοτελές τμήμα παρέχει διαρκή συμβουλευτική υποστήριξη στις Υπηρεσίες Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων, συμβάλλοντας στην ορθή παρακολούθηση των εργατικών διαφορών και στην ενιαία εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Παράλληλα, υλοποιούνται συνεχώς στοχευμένες πρωτοβουλίες ενημέρωσης, επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης που απευθύνονται σε επιχειρήσεις, εργοδότες και εργαζόμενους.
Στο πλαίσιο αυτό, το προηγούμενο έτος, εστάλη ενημερωτική επιστολή προληπτικού χαρακτήρα για τη βία και την παρενόχληση σε περίπου 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με έμφαση στους κλάδους εμπορίου και τουρισμού, όπου σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του 2024, διαπιστώθηκε ανάγκη ενημέρωσης. Η επιστολή αναρτήθηκε παράλληλα στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», ώστε το μήνυμα της πρόληψης να είναι προσβάσιμο σε όλες τις επιχειρήσεις.
Το αυτοτελές τμήμα λειτουργεί σταθερά ως σημείο αναφοράς για παροχή εξειδικευμένης γνώσης και υποστήριξης. Μέσω γραπτών κατευθυντήριων οδηγιών για τη διαχείριση υποθέσεων βίας και παρενόχλησης, αλλά και με τη συμμετοχή στελεχών σε εκπαιδευτικές δράσεις και παρουσιάσεις, ενισχύεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα των Επιθεωρητών Εργασίας και διασφαλίζεται μια πιο συνεκτική και αποτελεσματική εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη, οι δράσεις αυτές ενισχύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και ενθαρρύνουν την προσφυγή στους διαθέσιμους μηχανισμούς προστασίας.
Τα ευρήματα της έκθεσης για το 2025 δείχνουν ότι η βία και η παρενόχληση στον χώρο εργασίας εκδηλώνονται κυρίως με ψυχολογικές και λεκτικές συμπεριφορές (79% των καταγεγραμμένων περιστατικών), ενώ οι περιπτώσεις σωματικής βίας (15%) και σεξουαλικής παρενόχλησης (6%) είναι λιγότερες.
Αξιοσημείωτη είναι η σταθερή αύξηση των επώνυμων καταγγελιών για εργατικές διαφορές που σχετίζονται με περιστατικά βίας και παρενόχλησης ενώπιον της Επιθεώρησης Εργασίας.
Το 2025, κατατέθηκαν συνολικά 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης, σημειώνοντας αύξηση 43% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η έκθεση επισημαίνει ότι αυτή η εξέλιξη αντανακλά όχι μόνο τη συνεχιζόμενη παρουσία του φαινομένου, αλλά και τη μεγαλύτερη ορατότητά του, καθώς περισσότεροι εργαζόμενοι αξιοποιούν θεσμικά εργαλεία προστασίας.
Όπως σχολιάζουν στελέχη της Επιθεώρησης Εργασίας, ιδιαίτερα θετικό είναι το σταθερά υψηλό ποσοστό επίλυσης υποθέσεων μέσω της ειδικής διαδικασίας εργατικών διαφορών.
Επιπλέον, το 73% των περιστατικών αφορά σχέσεις κάθετης ιεραρχικής σύνδεσης, αναδεικνύοντας τη συχνή εμφάνιση τέτοιων φαινομένων σε περιβάλλοντα με διαφορετικά επίπεδα διοικητικής ή οργανωτικής ευθύνης.
Σύμφωνα με την έκθεση, αυξήθηκε το ποσοστό των καταγγελιών από εργαζόμενους ηλικίας 25-34 ετών (21,8% το 2025 έναντι 14% το 2024), γεγονός που αποτυπώνει μεγαλύτερη ενημέρωση και ενεργοποίηση των νεότερων εργαζομένων και μείωση της ανοχής σε προσβλητικές συμπεριφορές.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν μεταβολή και στη σύνθεση των καταγγελλομένων: το ποσοστό των γυναικών αυξήθηκε στο 38% το 2025 από 30% το 2024, ενώ οι άνδρες παραμένουν πλειοψηφία (62%). Για πρώτη φορά, καταγράφεται σεξουαλική παρενόχληση μεταξύ γυναικών (10%) και μεταξύ ανδρών (11%), υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας της αξιοπρέπειας ανεξαρτήτως φύλου.
Στην έκθεση του 2025 αποτυπώνεται για πρώτη φορά ο δείκτης παραβατικότητας, ο οποίος ανέρχεται συνολικά στο 9%, με διαφοροποιήσεις ανά κλάδο. Υψηλότερες τιμές, έως 23%, καταγράφονται σε υπηρεσίες υγείας και διαχείρισης ακινήτων, δραστηριότητες αισθητικής και κομμωτικής, καθώς και νομικές και λογιστικές υπηρεσίες. Κλάδοι όπως το λιανικό και χονδρικό εμπόριο, τα καταλύματα και η εστίαση παρουσιάζουν δείκτες κοντά στον μέσο όρο, γεγονός που σχετίζεται με στοχευμένες παρεμβάσεις ενημέρωσης και ελέγχου μέσα στο 2025.
Ο δείκτης παραβατικότητας υπολογίζεται με βάση το πηλίκο των διαπιστωθεισών παραβάσεων προς το σύνολο των περιπτώσεων, συνδυάζοντας δεδομένα εργατικών διαφορών, ελέγχων και μητρώου παραβατών εργοδοτών στους οποίους έχουν επιβληθεί κυρώσεις για παραβίαση της απαγόρευσης βίας και παρενόχλησης.
Η ανάλυση των στοιχείων δείχνει ότι η επίλυση εργατικών διαφορών επιτυγχάνεται συχνότερα όταν η εργασιακή σχέση συνεχίζει να υφίσταται, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης αναφοράς και ενεργοποίησης των μηχανισμών προστασίας.
Κανονισμοί εργασίας και πολιτικές κατά της βίας και παρενόχλησης
Η ενσωμάτωση πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας και της παρενόχλησης στους κανονισμούς εργασίας αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της οργανωτικής λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Το 2025 συνεχίστηκε η εφαρμογή της σχετικής υποχρέωσης των εργοδοτών για δημιουργία σαφών διαδικασιών πρόληψης, αναφοράς και διαχείρισης τέτοιων περιστατικών στους χώρους εργασίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας, το 2025 υποβλήθηκαν συνολικά 271 κανονισμοί εργασίας προς κύρωση, οι οποίοι περιλάμβαναν πολιτικές για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης, όπως προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Η πλειοψηφία των υποβολών (68%) προήλθε από τις μεγάλες Περιφερειακές Ενότητες της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας, όπου δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων με πάνω από 20 εργαζόμενους, οι οποίες υποχρεούνται στη σύνταξη κανονισμού.
Σημαντική ήταν και η συμμετοχή των Περιφερειακών Διευθύνσεων Κρήτης και Αιγαίου (19% των υποβολών), λόγω της έντονης παρουσίας μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων.
Η σταθερή υποβολή κανονισμών εργασίας με ενσωματωμένες πολιτικές κατά της βίας και παρενόχλησης από την έναρξη εφαρμογής της σχετικής υποχρέωσης καταδεικνύει ότι οι επιχειρήσεις ενσωματώνουν σταδιακά την πρόληψη στη λειτουργία τους. Πέρα από την τυπική συμμόρφωση με τον νόμο, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί διαμόρφωση κουλτούρας μηδενικής ανοχής, με έμφαση στην έγκαιρη διαχείριση καταγγελιών, την προστασία των εργαζομένων και τη διατήρηση ενός ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
