Στη διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, όπου η καινοτομία και η έρευνα μετατρέπονται σε εμπορικά προϊόντα και επιχειρήσεις, εστιάζει η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Ανάπτυξης, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ 100.3.
Ο κ. Καλαφάτης τόνισε πως το βασικό εμπόδιο που αντιμετωπίζει σήμερα το οικοσύστημα καινοτομίας είναι ο κατακερματισμός της έρευνας και η δυσκολία εμπορευματοποίησης της καινοτομίας. Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, προωθείται η δημιουργία ενός νέου Υπουργείου Έρευνας, Ανώτατης Εκπαίδευσης και Καινοτομίας, με στόχο την ενοποίηση της έρευνας και τη διασύνδεση με τις ανάγκες της κοινωνίας και των επιχειρήσεων.
Αναφερόμενος σε συγκεκριμένες πολιτικές, ο Υφυπουργός σημείωσε τη χρηματοδότηση του προγράμματος "Ερευνώ - Καινοτομώ" μέσω του ΕΣΠΑ, με πάνω από 300 εκατ. ευρώ για συνέργειες επιχειρήσεων και πανεπιστημίων. Επιπλέον, τα ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα έχουν πλέον τη δυνατότητα να ιδρύουν δικές τους επιχειρήσεις (spinoffs), ενώ επενδύονται 25 εκατ. ευρώ στα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας για την εμπορική αξιοποίηση της ακαδημαϊκής έρευνας.
Σημαντική είναι και η αξιοποίηση του προγράμματος "Horizon Europe", που ενισχύει τη συμμετοχή των ελληνικών φορέων στην ευρωπαϊκή πρωτοπορία της έρευνας και της καινοτομίας.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Καλαφάτης, η Ελλάδα εισέρχεται δυναμικά στη νέα οικονομία της γνώσης, με στόχο να διασφαλίσει σημαντικό ρόλο στο μέλλον που διαμορφώνεται από την κυριαρχία της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αναφερόμενος στη συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομική ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα, ο Υφυπουργός επεσήμανε πως πρόκειται για μια νέα βιομηχανική επανάσταση, η οποία αλλάζει τον τρόπο ζωής, εργασίας και παραγωγής. Η χώρα διαθέτει ήδη Εθνική Στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη, εναρμονισμένη με το ευρωπαϊκό AI Act.
Σε επίπεδο υποδομών, βρίσκεται σε εξέλιξη η υλοποίηση του εθνικού υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», αξίας 60 εκατ. ευρώ, του εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «Pharos» (30 εκατ. ευρώ), καθώς και η προετοιμασία του νέου υπερυπολογιστή στην Κοζάνη και του Mega Data Center της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία.
Ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε επίσης στις διεθνείς συνεργασίες με εταιρείες όπως η OpenAI, η Google, η Microsoft και η Mistral AI, μέσω των οποίων εκπαιδεύονται στελέχη δημόσιας διοίκησης και επιχειρήσεων στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης με ασφαλή και ηθικό τρόπο. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στη δημιουργία νέου ερευνητικού Ινστιτούτου Ηθικής, Θεολογίας και Φιλοσοφίας στην Επιστήμη και την Τεχνολογία, με στόχο τη μελέτη της ηθικής διάστασης της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Σχετικά με τον ρόλο της Θεσσαλονίκης στο νέο αναπτυξιακό μοντέλο, ο Υφυπουργός τόνισε ότι η πόλη διαθέτει το απαραίτητο πλέγμα υποδομών και το δυναμικό οικοσύστημα καινοτομίας για να εξελιχθεί σε τεχνολογική πύλη της ΝΑ Ευρώπης. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκαν τα δημόσια και μη κρατικά πανεπιστήμια, οι τεχνολογικοί κολοσσοί που δραστηριοποιούνται στην πόλη και φορείς όπως το ΕΚΕΤΑ, το ΝΟΗΣΙΣ, η Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας και το Technopolis.
Ειδική αναφορά έγινε στο Master Plan των 30 μεγάλων έργων για τη Θεσσαλονίκη του 2030, το οποίο περιλαμβάνει νέες ερευνητικές υποδομές, όπως το "AI Nucleus" για την Τεχνητή Νοημοσύνη, το "The Factory" για τη βιομηχανική έρευνα, καθώς και σημαντικές επενδύσεις σε logistics, ενέργεια και εμπορικές διασυνδέσεις, που ενισχύουν τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως ισχυρού περιφερειακού κόμβου καινοτομίας και ανάπτυξης.