Κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε στη δεύτερη ανάγνωση από την αρμόδια Επιτροπή το σχέδιο νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης για τα «Μέτρα προστασίας από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού», που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 και θεσπίζει νέο πλαίσιο συμμόρφωσης της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις. Το νομοσχέδιο αναμένεται να συζητηθεί και να τεθεί σε ψηφοφορία αύριο στην ολομέλεια της Βουλής.
Η ΝΔ τάχθηκε υπέρ του νομοσχεδίου, ενώ ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και Πλεύση Ελευθερίας το καταψήφισαν. ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Ελληνική Λύση και «Νίκη» επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση στην ολομέλεια.
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία στην Επιτροπή, ανέφερε ότι το νομοσχέδιο αποτελεί θετικό βήμα για την επίλυση σημαντικών ζητημάτων στη Δικαιοσύνη.
Σχετικά με την ενσωμάτωση της Οδηγίας για τις Slapp αγωγές, ο κ. Μπούγας υπογράμμισε πως η Ελλάδα είναι μεταξύ των πρώτων χωρών της ΕΕ που εφαρμόζουν τη νέα νομοθεσία. Η Οδηγία αποσκοπεί στην προστασία του κύρους της δικαιοσύνης και την αποτροπή καταχρηστικών αγωγών, ενώ η ενσωμάτωσή της στο εθνικό δίκαιο γίνεται ισορροπημένα.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η δυνατότητα πρώιμης απόρριψης καταχρηστικών αγωγών για την αποφυγή μακροχρόνιων δικαστικών διαμαχών, ενώ παρέχεται στο δικαστήριο η δυνατότητα επιβολής εγγυοδοσίας, πλήρους αποζημίωσης και δικαστικών εξόδων. Επιπλέον, θεσπίζεται μηχανισμός προστασίας έναντι καταχρηστικών αποφάσεων από τρίτες χώρες, ώστε να μην αναγνωρίζονται και εκτελούνται στην Ελλάδα.
Ο υφυπουργός προανήγγειλε ότι στην αυριανή ολομέλεια θα κατατεθεί νομοθετική βελτίωση με μεταβατικές διατάξεις. Όπως ανέφερε, θα ληφθεί μέριμνα για τις εκκρεμείς υποθέσεις, διαχωρίζοντάς τες σε δύο κατηγορίες: σε όσες δεν έχουν ακόμα συζητηθεί, όπου θα ισχύσουν τα δικαιώματα της Οδηγίας, και σε όσες έχουν ήδη συζητηθεί ή εκδοθεί απόφαση αλλά δεν έχουν κριθεί σε δεύτερο βαθμό.
Για τον προσδιορισμό των εννοιών «αβάσιμο» και «απαράδεκτο», ο υφυπουργός σημείωσε ότι η νομολογία έχει ήδη διαμορφώσει τους σχετικούς όρους. Τόνισε ότι περαιτέρω εννοιολογικός προσδιορισμός στο νομοσχέδιο θα περιόριζε τη διακριτική ευχέρεια των δικαστών σε περιπτώσεις «προδήλως απαράδεκτου» ή «αβάσιμου».
Επιπλέον, ο κ. Μπούγας εξήγησε πως η επέκταση της Οδηγίας σε ποινικές ευθύνες δεν είναι δυνατή, καθώς η εφαρμογή της περιορίζεται στις αστικές αξιώσεις.
Νέο πλαίσιο συμμόρφωσης της Διοίκησης
Αναφερόμενος στο Β' Κεφάλαιο του νομοσχεδίου για τη συμμόρφωση της διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις, ο υφυπουργός επισήμανε ότι το νέο πλαίσιο κινείται σε τέσσερις άξονες. Προβλέπει τη δυνατότητα υποκατάστασης της διοίκησης από τον δικαστή, την επαναλαμβανόμενη επιβολή κυρώσεων μέχρι τη συμμόρφωση, την ενίσχυση του πλαισίου ευθύνης των αρμοδίων υπαλλήλων και τη δυνατότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας να διατάξει τη διοίκηση για λήψη κατάλληλων μέτρων.
Απαντώντας στις αντιρρήσεις της αντιπολίτευσης για τους όρους προσφυγής σε αναίρεση, ο υφυπουργός ανέφερε πως κανένα κράτος δεν παρέχει ελεύθερη πρόσβαση στα Ανώτατα Δικαστήρια και ότι το φίλτρο των 20.000 ευρώ συνοδεύεται από εξαιρέσεις και δικλείδες ασφαλείας, αποτελώντας το ηπιότερο σε σχέση με άλλα ευρωπαϊκά συστήματα.
Σχετικά με τις διατάξεις για τους συμβολαιογράφους, ο κ. Μπούγας διευκρίνισε ότι η ανάθεση της δημοσίευσης διαθηκών έγινε κατόπιν αιτήματος των ίδιων των συμβολαιογράφων. Ωστόσο, μια μικρή πλειοψηφία των μελών του συλλόγου εξέφρασε αντιρρήσεις για τις διασφαλίσεις της διάταξης. Ο υφυπουργός υπενθύμισε ότι προηγούμενο νομοθέτημα απαλλάσσει τους συμβολαιογράφους από ελαφρά αμέλεια, αλλά όχι από βαριά αμέλεια ή δόλο.
Η συζήτηση και η ψήφιση του νομοσχεδίου έχει προγραμματιστεί για αύριο στην ολομέλεια της Βουλής.