Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων (ΕνΔΕ) εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στις νέες διατάξεις του νομοσχεδίου του υπουργείου Δικαιοσύνης, που αφορούν την ανανέωση της θητείας των διοικήσεων των δικαστηρίων και τις αλλαγές στους φορείς διορισμού των απολυθέντων δικαστικών λειτουργών από τη Διοικητική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.
Σύμφωνα με την ΕνΔΕ, «η πρακτική της ανανέωσης των θητειών των διοικήσεων έχει ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια της εξαίρεσης και διαμορφώνει τα χαρακτηριστικά ενός νέου κανόνα, ουσιαστικής κατάργησης του αυτοδιοίκητου». Η Ένωση ζητά ρητή δέσμευση του υπουργείου ότι η προτεινόμενη παράταση θα είναι η τελευταία και δεν θα υπάρξουν νέες επεκτάσεις στο μέλλον.
Αλλαγές στη θητεία των διοικήσεων των δικαστηρίων
Η ΕνΔΕ επισημαίνει πως το άρθρο 37 του νομοσχεδίου αυξάνει τη διάρκεια της θητείας των διοικήσεων των δικαστηρίων από δύο σε τρία έτη, ενώ προβλέπει παράταση έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 για τα τριμελή συμβούλια διοίκησης των δικαστηρίων Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιώς.
Η Ένωση τονίζει ότι η συνεχής ανανέωση των θητειών υπονομεύει το αυτοδιοίκητο των δικαστηρίων, θεμελιώδες στοιχείο της δικαστικής ανεξαρτησίας. Ειδική αναφορά γίνεται και στους πρώην Ειρηνοδίκες που υπηρετούν στα ενοποιημένα Πρωτοδικεία, οι οποίοι, όπως σημειώνεται, δεν έχουν ακόμη συμμετάσχει στις αρχαιρεσίες των συμβουλίων διοίκησης.
Περιορισμοί στους διορισμούς απολυθέντων δικαστικών λειτουργών
Η ΕνΔΕ αντιτίθεται και στο άρθρο 38 του νομοσχεδίου, που αλλάζει τους φορείς στους οποίους μπορούν να διοριστούν απολυθέντες δικαστικοί λειτουργοί. Η νέα ρύθμιση περιορίζει τον διορισμό τους αποκλειστικά στις γραμματείες των δικαστηρίων και στις υπηρεσίες του υπουργείου Δικαιοσύνης, καταργώντας τη δυνατότητα διορισμού σε άλλες δημόσιες διοικητικές θέσεις.
Η Ένωση υποστηρίζει ότι η διάταξη αυτή περιορίζει υπέρμετρα τις επιλογές απορρόφησης των απολυθέντων και ακυρώνει στην πράξη έναν θεσμό που προστατεύει τη δικαστική ανεξαρτησία. Ζητεί, επομένως, να διατηρηθεί η προηγούμενη γενική πρόβλεψη για διορισμό «σε δημόσια διοικητική θέση».
Περιορισμοί στην άσκηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο
Η ΕνΔΕ σχολιάζει επίσης το άρθρο 59, που εισάγει ποσοτικό όριο 20.000 ευρώ για την παραδεκτή άσκηση αίτησης αναίρεσης. Αν και αναγνωρίζει την ανάγκη αναβάθμισης του ρόλου του Αρείου Πάγου, θεωρεί ότι η διατύπωση της διάταξης είναι «γραμματικά ατελής» και ενδέχεται να προκαλέσει παρερμηνείες.
Η Ένωση ζητά να προστεθεί ρητή αναφορά ώστε να μην καταλαμβάνονται από τον περιορισμό οι αποφάσεις που απορρίπτουν αγωγές ή αφορούν διαφορές μη αποτιμητές σε χρήμα, προκειμένου να διασφαλιστεί η σαφήνεια και η ορθή εφαρμογή του νόμου.