Οι ευεργετικές διατάξεις του νόμου 5293/2026 με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», που εισηγήθηκε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Επικρατείας κ. Κωστής Χατζηδάκης, τίθενται σταδιακά σε εφαρμογή. Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΠΟΜΙΔΑ, οι ρυθμίσεις του νόμου επιλύουν χρόνια προβλήματα των ιδιοκτητών ακινήτων, διευκολύνοντας την αγορά και αποσυμφορίζοντας τη Δικαιοσύνη.
Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι η υλοποίηση των διατάξεων, οι οποίες βάζουν τέλος στις ατέρμονες περιουσιακές διεκδικήσεις του Δημοσίου και κατοχυρώνουν τα νόμιμα δικαιώματα των πολιτών, προχωρά σταδιακά. Ήδη από τη δημοσίευση του νόμου στις 7 Απριλίου 2026 ισχύουν σημαντικές νέες ρυθμίσεις, όπως η κατάργηση της υποχρεωτικής επισύναψης τοπογραφικού διαγράμματος στα συμβόλαια ακινήτων σε κτηματογραφημένες περιοχές και η δυνατότητα καταβολής φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση.
Τέλος στις διεκδικήσεις του Δημοσίου
Με εγκύκλιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (30.6.2026) παύει οριστικά η πρακτική των άδικων περιουσιακών διεκδικήσεων του Δημοσίου εις βάρος πολιτών. Η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζει τη ρύθμιση αυτή, η οποία υπήρξε πάγιο αίτημά της, καθώς το Δημόσιο δεν θα προβάλλει πλέον δικαιώματα σε περιπτώσεις όπου οι πολίτες διαθέτουν τίτλους κυριότητας που μεταγράφηκαν έως συγκεκριμένες ημερομηνίες.
Οι νέες διατάξεις καλύπτουν χιλιάδες ακίνητα, αστικά και αγροτικά, και αναμένεται να βάλουν τέλος σε πολυετείς δικαστικές διαμάχες. Παράλληλα, προβλέπεται ειδική προστασία για αγροτικά ακίνητα που είχαν παραχωρηθεί από το Δημόσιο στο πλαίσιο διανομών ή αναδασμών, αποκαθιστώντας μια μακροχρόνια αδικία εις βάρος των κατόχων τους.
Ιστορική ρύθμιση για τη χρησικτησία
Ιδιαίτερης σημασίας θεωρείται η πρόβλεψη του άρθρου 12, σύμφωνα με την οποία, για πρώτη φορά μετά από 111 χρόνια, ο επί δεκαετίες ήσυχος και καλόπιστος νομέας ενός ακινήτου μπορεί να αναγνωριστεί δικαστικά ως κύριος έναντι του Δημοσίου. Η ρύθμιση αυτή αποκαθιστά την ασφάλεια δικαίου στην ιδιωτική ακίνητη περιουσία.
Νέες δυνατότητες στις μεταβιβάσεις ακινήτων
Σύντομα αναμένεται απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ που θα επιτρέπει τη μεταβίβαση κατεσχημένων ακινήτων υπό προϋποθέσεις, δίνοντας ανάσα σε ιδιοκτήτες με οφειλές. Επίσης, προωθείται Κοινή Υπουργική Απόφαση που καθιερώνει τον συμβολαιογράφο ως «υπηρεσία μιας στάσης» για όλες τις διαδικασίες μεταβίβασης, από τη συλλογή δικαιολογητικών έως τη μεταγραφή στο Κτηματολόγιο.
Ο συμβολαιογράφος θα έχει τη δυνατότητα να εισπράττει και να αποδίδει φόρους, καθώς και να διαχειρίζεται το τίμημα μέσω ειδικού λογαριασμού, εξασφαλίζοντας τη διαφάνεια και την ταχύτητα στις συναλλαγές.
Ευρύτερες μεταρρυθμίσεις για τη σχέση πολίτη - κράτους
Ο νόμος 5293/2026 περιλαμβάνει επιπλέον ρυθμίσεις που απλοποιούν τη διοικητική διαδικασία: αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση, ψηφιακή ενημέρωση για την πορεία υποθέσεων, υποχρεωτική ανάρτηση εγκυκλίων, δημοσιοποίηση ωραρίων λειτουργίας υπηρεσιών και συμμόρφωση της Διοίκησης με δικαστικές αποφάσεις.
Η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι η πρωτοβουλία του κ. Χατζηδάκη να προωθήσει νομοθεσία που προστατεύει την περιουσία των πολιτών και διευκολύνει τις συναλλαγές, ενισχύει την εμπιστοσύνη προς το κράτος. Για πρώτη φορά μετά από έναν αιώνα, οι πολίτες αποκτούν τη δυνατότητα να κατοχυρώσουν νομικά περιουσίες που κατέχουν επί γενεές, συμβάλλοντας στην αξιοπιστία του Εθνικού Κτηματολογίου και στην ασφάλεια δικαίου.