Ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Στέφανος Γκίκας, παρείχε αναλυτικές απαντήσεις σχετικά με την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τη χρήση ανανεώσιμων καυσίμων και καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στις θαλάσσιες μεταφορές. Οι τοποθετήσεις του έγιναν κατά τη συζήτηση διατάξεων του νομοσχεδίου του υπουργείου Ανάπτυξης για την προστασία των καταναλωτών από καταχρηστικές τραπεζικές πρακτικές.
Όπως ανέφερε ο κ. Γκίκας, πρόκειται για την εφαρμογή του Κανονισμού 1805-2023, γνωστού ως «Fuel EU Maritime». Στόχος είναι η δημιουργία ενός εθνικού πλαισίου που θα επιτρέψει την αποτελεσματική, δίκαιη και αναπτυξιακή υλοποίησή του.
Όχι νέος φόρος, αλλά μηχανισμός συμμόρφωσης
Απαντώντας σε προβληματισμούς για το αν πρόκειται για νέο περιβαλλοντικό φόρο, ο υφυπουργός ξεκαθάρισε: «Δεν θεσπίζεται νέος εθνικός φόρος». Όπως εξήγησε, τα ποσά προκύπτουν απευθείας από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό, ως μηχανισμός συμμόρφωσης για πλοία που παρουσιάζουν έλλειμμα, χωρίς νέα επιβάρυνση για τον κλάδο. Το εθνικό πλαίσιο ρυθμίζει αποκλειστικά τον τρόπο είσπραξης, διαχείρισης και αξιοποίησης των πόρων που προβλέπει το Ενωσιακό Δίκαιο.
Ο κ. Γκίκας τόνισε ότι οι πόροι αυτοί δεν κατευθύνονται στον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά επιστρέφουν στη ναυτιλία, επενδυόμενοι σε δράσεις που υπηρετούν την «Πράσινη Μετάβαση» του κλάδου.
Χρηματοδότηση δράσεων, όχι επιδοτήσεων
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση των ναυτιλιακών επιχειρήσεων, ο υφυπουργός υπογράμμισε πως δεν πρόκειται για γενικές ή ανεξέλεγκτες επιδοτήσεις. Οι ενισχύσεις θα αφορούν συγκεκριμένες δράσεις που συνδέονται με τους στόχους του Fuel EU Maritime, όπως καθαρότερα καύσιμα, ενεργειακή αναβάθμιση πλοίων και ανάπτυξη λιμενικών υποδομών.
Οι δυνητικοί δικαιούχοι περιλαμβάνουν όχι μόνο ναυτιλιακές επιχειρήσεις, αλλά και οργανισμούς λιμένων, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και άλλους φορείς που συμβάλλουν στην ενεργειακή και τεχνολογική μετάβαση της ναυτιλίας.
Θεσμικές εγγυήσεις και διαφάνεια
Σχετικά με την ανησυχία για «φωτογραφικές» χρηματοδοτήσεις, ο κ. Γκίκας ανέφερε ότι το πλαίσιο περιλαμβάνει θεσμικές εγγυήσεις. Τα προγράμματα θα βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια, όπως η συνάφεια με τους στόχους του ευρωπαϊκού κανονισμού, η τεχνική και οικονομική βιωσιμότητα των έργων και η συμμόρφωση με το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων.
Ευρύ φάσμα επιλέξιμων δράσεων
Απαντώντας στο ερώτημα για την ωριμότητα των έργων, ο υφυπουργός σημείωσε ότι το πλαίσιο προβλέπει ένα ευρύ φάσμα επιλέξιμων δράσεων, από εναλλακτικά καύσιμα και τεχνολογίες μείωσης εκπομπών μέχρι ηλεκτροδότηση από ξηράς και ερευνητικά έργα. Η δημιουργία ειδικού λογαριασμού διασφαλίζει ότι οι πόροι παραμένουν διαθέσιμοι για τους σκοπούς του Fuel EU και αξιοποιούνται όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες της αγοράς.
Αξιοποίηση του Πράσινου Ταμείου
Τέλος, σχετικά με τη μη δημιουργία νέου φορέα, ο κ. Γκίκας εξήγησε ότι επιλέχθηκε το Πράσινο Ταμείο, το οποίο διαθέτει εμπειρία στη διαχείριση περιβαλλοντικών πόρων και χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Η επιλογή αυτή μειώνει το διοικητικό κόστος και επιταχύνει την υλοποίηση, ενώ το υπουργείο Ναυτιλίας συμμετέχει ενεργά στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τους πόρους του Fuel EU.
Κλείνοντας, ο υφυπουργός επισήμανε ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει την εφαρμογή του Fuel EU Maritime ως απλή υποχρέωση συμμόρφωσης, αλλά ως αναπτυξιακή ευκαιρία. «Δημιουργούμε έναν μηχανισμό που συνδυάζει αποτελεσματικότητα, θεσμική λογοδοσία και περιβαλλοντική στόχευση, ενισχύοντας παράλληλα τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής ναυτιλίας», τόνισε χαρακτηριστικά.