Ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την «προστασία των κοινωφελών κληροδοτημάτων και της βούλησης των εθνικών ευεργετών στην Ελλάδα» κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου.
Στην παρέμβασή του, ο ευρωβουλευτής επισημαίνει ότι η Ελλάδα «διαθέτει μία από τις σημαντικότερες παραδόσεις κοινωφελών κληροδοτημάτων στην Ευρώπη».
Όπως αναφέρει, οι περιουσίες που άφησαν οι εθνικοί ευεργέτες χρηματοδότησαν σχολεία, νοσοκομεία, υποτροφίες, πολιτιστικές υποδομές και κοινωνικές δράσεις, αποτελώντας αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
Ωστόσο, ο κ. Αρναούτογλου τονίζει ότι η θέσπιση του Ν. 5259/2025 έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από φορείς της κοινωνίας των πολιτών, όπως η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, καθώς και από οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.
Οι φορείς αυτοί εκφράζουν ανησυχίες πως η νέα νομοθεσία συγκεντρώνει τη διαχείριση των κοινωφελών περιουσιών, περιορίζοντας τον ρόλο των τοπικών κοινωνιών και ενδεχομένως επηρεάζοντας την πιστή εφαρμογή της βούλησης των ευεργετών.
Υπό το πρίσμα των αρχών της χρηστής διακυβέρνησης, της διαφάνειας, της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και της επικουρικότητας, ο ευρωβουλευτής ρωτά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αν παρακολουθεί τις εθνικές μεταρρυθμίσεις που αφορούν κοινωφελείς περιουσίες και ιστορικά κληροδοτήματα.
Ειδικότερα, ζητά να διευκρινιστεί αν διασφαλίζονται η διαφάνεια, η λογοδοσία και ο σεβασμός της βούλησης των ευεργετών, καθώς και αν η διατήρηση του κοινωφελούς χαρακτήρα των ιστορικών κληροδοτημάτων συνάδει με τους στόχους της ΕΕ στους τομείς του πολιτισμού, της κοινωνικής οικονομίας και της καλής διακυβέρνησης.
Παράλληλα, ρωτά αν η Επιτροπή προτίθεται να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές ή να ενθαρρύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών-μελών για τη διαχείριση ιστορικών κοινωφελών ιδρυμάτων και κληροδοτημάτων, διασφαλίζοντας τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και την προστασία της βούλησης των ευεργετών.
Σε δήλωσή του, ο κ. Αρναούτογλου υπογραμμίζει: «Τα κληροδοτήματα των εθνικών ευεργετών δεν ανήκουν σε καμία κυβέρνηση. Ανήκουν στην ιστορία, στην κοινωνία και στις επόμενες γενιές.
Κανείς δεν έχει δικαίωμα να αλλοιώνει τη βούληση ανθρώπων που διέθεσαν την περιουσία τους για το κοινό καλό. Οι αλλαγές που προωθήθηκαν προκαλούν εύλογες ανησυχίες για τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον ρόλο των τοπικών κοινωνιών στη διαχείριση των κοινωφελών περιουσιών.
Γι' αυτό ζητώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τοποθετηθεί με σαφήνεια για το κατά πόσο οι αρχές της χρηστής διακυβέρνησης, της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και του σεβασμού της βούλησης των εθνικών ευεργετών διασφαλίζονται.
Η κυβέρνηση οφείλει να ακούσει τις εύλογες αντιδράσεις των φορέων της κοινωνίας των πολιτών και της τοπικής αυτοδιοίκησης και να προστατεύσει μια ανεκτίμητη εθνική παρακαταθήκη, αντί να δημιουργεί αμφιβολίες για το μέλλον των κοινωφελών κληροδοτημάτων».