Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, στην οποία συμμετέχει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, διεξάγεται σε περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, έναν χρόνο μετά τη συνάντηση της Χάγης, όπου οι ηγέτες της Συμμαχίας συμφώνησαν σε αναβάθμιση των συλλογικών αμυντικών δεσμεύσεων.
Κεντρικό θέμα των εργασιών αποτελεί η αξιολόγηση της προόδου των συμμάχων στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Η συζήτηση διεξάγεται σε μια συγκυρία όπου η ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή συμβολή στη συλλογική άμυνα και δικαιότερο επιμερισμό των βαρών βρίσκεται στο επίκεντρο της διατλαντικής ατζέντας.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα προσέρχεται στη σύνοδο με αυτοπεποίθηση, ως ένας ισχυρός και αξιόπιστος σύμμαχος, που τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.
Η χώρα έχει υπερβεί τη δέσμευση (Defence Investment Pledge) που συμφωνήθηκε το 2025 και συγκαταλέγεται στις πέντε πρώτες χώρες του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη από το 2026 επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες, καθώς και τον επιπλέον στόχο του 1,5%.
Οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας για το 2026 εκτιμώνται σε 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Μέσω του δωδεκαετούς προγράμματος εκσυγχρονισμού των ενόπλων δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ, η χώρα ενισχύει τη θέση της στον σκληρό πυρήνα των μελών που υπερβαίνουν συστηματικά τις νατοϊκές δεσμεύσεις.
Οι λοιπές χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον στόχο της Χάγης είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Η ελληνική συμβολή στη συλλογική άμυνα
Η συμμαχική δέσμευση για δαπάνες 5% του ΑΕΠ έως το 2035 προβλέπει 3,5% για στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για επενδύσεις σε ασφάλεια και άμυνα, όπως υποδομές διττής χρήσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά παράδειγμα συνέπειας στις συμμαχικές της υποχρεώσεις. Ακόμη και στη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης, συνέχισε να υπερβαίνει τον προηγούμενο στόχο του 2% του ΑΕΠ, όταν άλλες χώρες παρέμεναν κάτω από τις δεσμεύσεις τους.
Η συζήτηση για τον δικαιότερο επιμερισμό των αμυντικών βαρών βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της διατλαντικής σχέσης. Η Ελλάδα παραμένει μεταξύ των χωρών που συμβάλλουν ουσιαστικά στη συλλογική άμυνα, επιβεβαιώνοντας ότι η ασφάλεια της Ευρώπης αποτελεί κοινή ευθύνη.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και ο ρόλος της Ελλάδας
Ο πρωθυπουργός υπήρξε από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που τόνισαν την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα. Έχει υπογραμμίσει επανειλημμένα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να στηρίξει αυτή την προσπάθεια μέσω νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για την άμυνα.
Η θέση της Ελλάδας παραμένει σταθερή: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ενισχύει τη συνεργασία και καθιστά το ΝΑΤΟ πιο αποτελεσματικό.
Το πρόγραμμα της συνόδου
Η σύνοδος ξεκινά το βράδυ της Τρίτης με δείπνο που παραθέτουν ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του προς τιμήν των ηγετών του ΝΑΤΟ. Στο δείπνο θα συμμετάσχουν επίσης ο πρόεδρος του ευρωπαϊκού συμβουλίου, η πρόεδρος της ευρωπαϊκής επιτροπής, καθώς και οι Πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας.
Δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας στο περιθώριο της συνόδου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
