Στις προκλήσεις που προκαλεί η υπερβολική χρήση του διαδικτύου από ανήλικους και στις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για την προστασία των παιδιών από την ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε ψηφιακές πλατφόρμες αναφέρθηκε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Η τοποθέτηση έγινε σε εκδήλωση με θέμα «Ο εκφοβισμός των παιδιών, με έμφαση στο διαδίκτυο/Πώς τον αντιμετωπίζουμε;», που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του βουλευτή Α' Θεσσαλονίκης και κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ, Στράτου Σιμόπουλου, παρουσία εκπροσώπων της εκπαιδευτικής κοινότητας, της αστυνομίας και ειδικών επιστημόνων.
Ο κ. Παπαστεργίου τόνισε την ανάγκη προστασίας των παιδιών από τους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου και την αποτελεσματική αντιμετώπιση του διαδικτυακού εκφοβισμού. Επεσήμανε την ευθύνη απέναντι στις νέες γενιές για τον καθορισμό σαφών ορίων στη λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών και προειδοποίησε για τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης έκθεσης των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
«Μπορεί να πιστεύουμε ότι τα παιδιά μας είναι ασφαλή στο σπίτι, στο δωμάτιό τους, αλλά μάλλον δεν έχουμε καταλάβει τίποτα από τους κινδύνους του σύγχρονου κόσμου», σημείωσε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τη νέα πραγματικότητα στην οποία ο ψηφιακός κόσμος καταλαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητας των παιδιών.
Η πολιτεία, όπως υπογράμμισε, δεν μπορεί πλέον να παρακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις, καθώς η υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων συνδέεται με σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, τη μάθηση και την κοινωνικοποίηση των νέων. «Βλέπουμε παιδιά να περνούν πέντε, δέκα ή και περισσότερες ώρες καθημερινά μπροστά σε μια οθόνη. Όταν αυτό επηρεάζει την προσοχή, τον ύπνο, τη μάθηση και την ανάπτυξή τους, οφείλουμε να παρέμβουμε», ανέφερε.
Νομοθετικές παρεμβάσεις και ενημερωτικές δράσεις
Ο υπουργός έκανε γνωστό ότι η κυβέρνηση έχει ήδη δρομολογήσει νομοθετικές παρεμβάσεις για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή πριν από το καλοκαίρι, ενώ από το φθινόπωρο θα ξεκινήσει εκτεταμένη καμπάνια ενημέρωσης γονέων, μαθητών και εκπαιδευτικών. Στόχος είναι από 1/1/2027 να περιοριστεί η πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα για ηλικίες κάτω των δεκαέξι ετών.
«Ζούμε σε έναν ψηφιακό κόσμο που διαφέρει πάρα πολύ από τον πραγματικό κόσμο και οφείλουμε να πάρουμε τα μέτρα μας. Δεν μπορούμε να αφήνουμε στις πλατφόρμες το μείζον ζήτημα της διαπαιδαγώγησης των παιδιών μας», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε την ελληνική πρωτοβουλία που προωθείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την υποχρεωτική επιβεβαίωση της ηλικίας των χρηστών. «Όταν ανοίγει ένας λογαριασμός και η πλατφόρμα δεν είναι βέβαιη για την ηλικία του χρήστη, θα πρέπει να ζητείται επιβεβαίωση ηλικίας», εξήγησε, αναφερόμενος στα νέα ψηφιακά εργαλεία ταυτοποίησης που αναπτύσσονται στην Ευρώπη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πλατφόρμα γονικού ελέγχου Parco, μέσω της οποίας οι γονείς μπορούν να θέτουν όρια στον χρόνο χρήσης των ψηφιακών συσκευών. «Δεν μπορείς να αποκόψεις τα παιδιά από το διαδίκτυο, μπορείς όμως να συμφωνήσεις μαζί τους πόσες ώρες θα το χρησιμοποιούν και να εφαρμόσεις συγκεκριμένους κανόνες», ανέφερε.
Οικονομικά κίνητρα και ευθύνη των πλατφορμών
Ο κ. Παπαστεργίου επισήμανε ότι οι μεγάλες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης βασίζουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο στην αύξηση του χρόνου παραμονής των χρηστών στις πλατφόρμες. Αν και αναγνωρίζουν το πρόβλημα, φοβούνται την υστέρηση απέναντι στον ανταγωνισμό. «Οι πλατφόρμες θέλουν κόσμο. Τους νοιάζει να πουλάνε πληροφορία, να πουλάνε βίντεο, να πουλάνε προϊόντα», είπε χαρακτηριστικά.
Πρόσθεσε ότι αν το οικονομικό κίνητρο δεν ήταν τόσο ισχυρό, «θα είχαν περιορίσει πολύ πιο αποτελεσματικά το ψεύτικο και επιβλαβές περιεχόμενο».
Ο υπουργός τόνισε την ανάγκη επανασύνδεσης των παιδιών με την πραγματική ζωή, υπογραμμίζοντας ότι καμία τεχνολογική εφαρμογή δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον ρόλο της οικογένειας, της εκπαίδευσης και της ανθρώπινης επικοινωνίας. «Να ακούσουμε τα παιδιά μας. Να τους εξηγήσουμε τους κινδύνους και να τα φέρουμε πιο κοντά στην πραγματική ζωή. Η ζωή δεν είναι μόνο μέσα στο κινητό. Η ζωή είναι και έξω και είναι υπέροχη», σημείωσε.
Η συμβολή της πολιτείας και της οικογένειας
Από την πλευρά του, ο Στράτος Σιμόπουλος επισήμανε ότι «η πολιτική οφείλει να ασχολείται περισσότερο με τα καθημερινά προβλήματα των οικογενειών και λιγότερο με τα μεγάλα συνθήματα». Υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας πολιτείας και οικογένειας για την προστασία των παιδιών από τον διαδικτυακό εκφοβισμό.
«Υπάρχουν δύο δρόμοι που πρέπει να συναντηθούν: ο ένας είναι να βάλει η πολιτεία όρια στις πλατφόρμες. Ο δεύτερος -και ίσως σημαντικότερος- είναι η οικογένεια. Να δώσουμε στα παιδιά τη δυνατότητα να μιλούν όταν εκφοβίζονται, να τα ακούμε, να τα εμπιστευόμαστε και να μας εμπιστεύονται», ανέφερε, τονίζοντας ότι ο εκφοβισμός πλέον «είναι 24ωρος μέσα από το διαδίκτυο».
Σε περιστατικά παιδικού εκφοβισμού αναφέρθηκαν στην εκδήλωση η φυσικός Βασιλική Γουντίδου και η υπαστυνόμος Α' της Διεύθυνσης Άμεσης Δράσης Θεσσαλονίκης, Βασιλική Μελετλίδου.
Η κυβερνοασφάλεια ως πεδίο εθνικής άμυνας
Νωρίτερα, σε ημερίδα της εφημερίδας «Μακεδονία» για την κυβερνοασφάλεια, ο κ. Παπαστεργίου ανέπτυξε το νέο πλαίσιο προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα κράτη στην ψηφιακή εποχή, επισημαίνοντας ότι η έννοια της άμυνας έχει αλλάξει ριζικά. «Στον ψηφιακό κόσμο τα δεδομένα αλλάζουν τελείως», ανέφερε.
Εξήγησε ότι η προστασία των δεδομένων, των δικτύων και των κρίσιμων ψηφιακών υποδομών αποτελεί πλέον βασικό πεδίο εθνικής ασφάλειας. Παράλληλα, τόνισε ότι η κυβερνοασφάλεια δεν αφορά μόνο τεχνολογικά συστήματα, αλλά και την εκπαίδευση των χρηστών, καθώς ακόμη και ένα απλό «κλικ» μπορεί να δημιουργήσει ευπάθειες.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στον ρόλο της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας και στις επενδύσεις για την ενίσχυση των ψηφιακών υποδομών της χώρας. Επισήμανε τη σημασία της σωστής διαχείρισης και κατηγοριοποίησης των δημόσιων δεδομένων, ώστε να καθορίζεται ποια πρέπει να παραμένουν σε εθνικές υποδομές και ποια μπορούν να φιλοξενούνται σε περιβάλλοντα cloud.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις κρίσιμες υποδομές της χώρας – από τα δίκτυα επικοινωνιών και τις οπτικές ίνες έως τις υποθαλάσσιες και διαστημικές εφαρμογές – που αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την οικονομία και την ασφάλεια.
Κλείνοντας, ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι, παρότι η Ελλάδα βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο κυβερνοασφάλειας, δεν υπάρχει απόλυτη προστασία. «Ποτέ δεν πρέπει να νιώθει κανείς 100% ασφαλής. Πρέπει διαρκώς να υποθέτεις ότι κάτι μπορεί να σου ξεφύγει και να προετοιμάζεσαι γι' αυτό», είπε, τονίζοντας ότι η συνεχής εγρήγορση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προστασία κρατών, οργανισμών και πολιτών στη νέα ψηφιακή εποχή.