Ενεργειακή ασφάλεια, αξιοποίηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου και ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της υπουργικής συνάντησης του Σχήματος Συνεργασίας 3+1 για την ενέργεια, με τη συμμετοχή Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, που πραγματοποιήθηκε στο Χιούστον.
Η συνάντηση συνέπεσε με τα εγκαίνια του East Med Energy Center στο Baker Institute του Πανεπιστημίου Rice. Σύμφωνα με την κυπριακή πλευρά, η συνεργασία στο πλαίσιο του 3+1 αποκτά αυξημένη σημασία σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων και προκλήσεων για την ενεργειακή σταθερότητα, με στόχο η πολιτική βούληση να μετατραπεί σε έργα, επενδύσεις και υποδομές με απτά αποτελέσματα.
Ο υπουργός Ενέργειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μιχάλης Δαμιανός, τόνισε τη σημασία της συνεργασίας Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί να ενισχύσει τη διαφοροποίηση των πηγών και διαδρομών ενεργειακού εφοδιασμού και να συμβάλει στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
Ο κ. Δαμιανός ανέδειξε τον συμπληρωματικό χαρακτήρα της συνεργασίας, σημειώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν πολιτική στήριξη, τεχνογνωσία και επενδυτική δυνατότητα, η Ελλάδα λειτουργεί ως στρατηγική πύλη προς την Ευρώπη, ενώ η Κύπρος και το Ισραήλ διαθέτουν σημαντικό ενεργειακό δυναμικό στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αξιοποίηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις προοπτικές αξιοποίησης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ. Από το 2011 έχουν πραγματοποιηθεί 11 ερευνητικές και 4 επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις, με έξι επιβεβαιωμένες ανακαλύψεις συνολικής εκτιμώμενης δυναμικότητας περίπου 20 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδών. Τα κοιτάσματα περιλαμβάνουν τα Αφροδίτη, Κρόνος, Ζευς, Καλυψώ, Γλαύκος και Πήγασος.
Η παρουσία διεθνών ενεργειακών εταιρειών, όπως οι αμερικανικές Chevron και ExxonMobil, θεωρείται ένδειξη εμπιστοσύνης στις προοπτικές της Κυπριακής Δημοκρατίας και στον ρόλο της ως αξιόπιστου ενεργειακού εταίρου.
Ο σχεδιασμός για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων προβλέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου από το κοίτασμα Αφροδίτη προς την Αίγυπτο μέσω υποθαλάσσιου αγωγού. Για το κοίτασμα Κρόνος προωθείται ταχεία ανάπτυξη, αξιοποιώντας υπάρχουσες αιγυπτιακές υποδομές και δυνατότητες εξαγωγών προς περιφερειακές και ευρωπαϊκές αγορές.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις και ενεργειακή συνδεσιμότητα
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε και η ανάπτυξη ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Η Κύπρος επιδιώκει την άρση της ενεργειακής απομόνωσης μέσω έργων που ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού και επιτρέπουν μεγαλύτερη αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ο κ. Δαμιανός αναφέρθηκε στη σημασία του Great Sea Interconnector, ο οποίος συνδέει την Κύπρο και το Ισραήλ με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας. Η κυπριακή πλευρά συνδέει τον GSI με τον ευρύτερο σχεδιασμό του διαδρόμου IMEC, θεωρώντας τον κρίσιμο για τη μελλοντική περιφερειακή συνδεσιμότητα.
Προστασία κρίσιμων υποδομών και νέα ερευνητικά κέντρα
Η προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών αναδείχθηκε ως ξεχωριστή προτεραιότητα. Ο Κύπριος υπουργός τόνισε την ανάγκη στενότερης συνεργασίας απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις, υβριδικές απειλές και κινδύνους φυσικής δολιοφθοράς, με έμφαση στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη κοινών μηχανισμών ετοιμότητας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στην έναρξη λειτουργίας του East Med Energy Center στο Baker Institute του Πανεπιστημίου Rice. Το Κέντρο παρουσιάστηκε ως νέα πλατφόρμα συνεργασίας μεταξύ κυβερνήσεων, πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων.
Ο κ. Δαμιανός υπενθύμισε ότι η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2019 με την υιοθέτηση από το αμερικανικό Κογκρέσο του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act και σήμερα αποκτά πρακτική υπόσταση. Το Κέντρο θα συμβάλει σε κοινά ερευνητικά προγράμματα, ανταλλαγές επιστημόνων και προώθηση επενδυτικών φόρουμ.
Οι τέσσερις χώρες φαίνεται να κινούνται σε κοινή στρατηγική κατεύθυνση για τη διατήρηση των θεμάτων ενέργειας, διασυνδεσιμότητας και υποδομών στην ατζέντα του σχήματος, με τις συζητήσεις να συνεχίζονται στο Ισραήλ σε έξι μήνες.
Για τη Λευκωσία, το βασικό μήνυμα της συνάντησης είναι ότι η πολιτική βούληση στο πλαίσιο του 3+1 πρέπει να μεταφραστεί σε επενδύσεις, υποδομές και μετρήσιμα αποτελέσματα, με έμφαση στην αξιοποίηση των κοιτασμάτων της κυπριακής ΑΟΖ και στην ενίσχυση της συνεργασίας με Ελλάδα, Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
