Με τη διεξαγωγή της διάσκεψης «Η Δύναμη της Μνήμης: Αντιμετωπίζοντας τον Αντιτσιγγανισμό μέσω της Πολιτιστικής Κληρονομιάς και του Πολιτισμού», ολοκληρώθηκαν στην Αθήνα οι εργασίες της Επιτροπής Ισότητας και Μη Διακρίσεων της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΚΣΣΕ).
Η διήμερη συνεδρίαση, που πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Μαΐου 2026 στην αίθουσα Γερουσίας της Βουλής των Ελλήνων, διοργανώθηκε κατόπιν πρωτοβουλίας του βουλευτή και γενικού εισηγητή της ΚΣΣΕ για τους Ρομά και τους Ταξιδευτές, Γεωργίου Σταμάτη.
Ανοίγοντας τη συνεδρίαση, ο Γ. Σταμάτης τόνισε ότι «η μνήμη δεν είναι απλώς μια ηθική υποχρέωση· είναι ένα πολιτικό και πρακτικό εργαλείο».
Υπογράμμισε πως «η συστηματική διδασκαλία της ιστορίας, η ανάδειξη των περασμένων αδικιών και η έμπρακτη στήριξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των Ρομά» αποτελούν βασικά μέσα για την εξάλειψη των στερεοτύπων και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η στήριξη των κοινοτήτων Ρομά και η ανάδειξη της ιστορίας τους παραμένουν στις άμεσες προτεραιότητες της Συνέλευσης, εκφράζοντας την προσδοκία ότι η διάσκεψη θα αποδώσει συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες συστάσεις από την πλευρά των κοινοβουλευτικών.
Η σημασία της συλλογικής μνήμης και του πολιτισμού
Η πρόεδρος της ΚΣΣΕ, Petra Bayr, εστίασε στον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονες κοινωνίες διαχειρίζονται τη συλλογική τους μνήμη, επισημαίνοντας ότι «η μακροχρόνια αποσιώπηση της ιστορίας των Σίντι και των Ρομά από το ευρωπαϊκό αφήγημα του Ολοκαυτώματος δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική παράλειψη, αλλά μια σοβαρή ηθική αστοχία».
Η κ. Bayr ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο του πολιτισμού και των τεχνών στην ανατροπή των στερεοτύπων που επί δεκαετίες παρουσίαζαν τους πληθυσμούς αυτούς μέσα από το πρίσμα της εγκληματικότητας και της περιθωριοποίησης.
Τόνισε ότι «η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά» και αναφέρθηκε στη διάλυση της οργάνωσης «Memorial» στη Ρωσία ως παράδειγμα του κινδύνου αλλοίωσης της ιστορίας όταν «η μνήμη δεν προστατεύεται ενεργά».
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι «μια κοινωνία που αντλεί διδάγματα από το παρελθόν της, θωρακίζεται απέναντι στον αυταρχισμό και τη βία, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα μέλλον χωρίς αποκλεισμούς».
Η παρέμβαση του επιτρόπου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, ο επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Michael O'Flaherty, εξήρε το έργο και την ηγεσία του κ. Γ. Σταμάτη στην εκπροσώπηση των 12 εκατ. Ρομά και Ταξιδευτών της PACE.
Τόνισε ότι «η διατήρηση της μνήμης του ναζιστικού Ολοκαυτώματος εις βάρος των Ρομά είναι απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη προάσπιση των δικαιωμάτων τους», ειδικά σε μια περίοδο όπου ο αντιτσιγγανισμός γνωρίζει ανησυχητική έξαρση στην Ευρώπη.
Ο κ. O'Flaherty αναφέρθηκε στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης πολλών Ρομά στην Ευρώπη, κάνοντας λόγο για ανεπαρκή στέγαση, αποκλεισμό από την αγορά εργασίας και ελλιπή πρόσβαση στο σύστημα υγείας.
Όπως επεσήμανε, τα φαινόμενα αυτά συνιστούν διαρκή ηθική και πολιτική πρόκληση για την Ευρώπη και απαιτούν άμεση λήψη μέτρων.
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η συνεργασία μεταξύ των κοινοτήτων των Ρομά και των ευρωπαϊκών θεσμών πρέπει να καθοδηγείται από τις ίδιες τις κοινότητες και να βασίζεται στις διεθνείς προδιαγραφές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε η ιστορική γνώση να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι στην επανάληψη παρόμοιων φαινομένων.
Οι θεματικές συνεδρίες της διάσκεψης
Η διάσκεψη περιλάμβανε δύο κεντρικές θεματικές συνεδρίες. Στην πρώτη, με τίτλο «Η Μνήμη ως Αντίσταση: Διατηρώντας την Ιστορία των Ρομά και των Ταξιδευτών για την Αντιμετώπιση του Αντιτσιγγανισμού», οι ομιλητές ανέλυσαν πώς η καταγραφή των ιστορικών ντοκουμέντων λειτουργεί ως ανάχωμα στην κρατική λήθη, συνδέοντας τα εγκλήματα του παρελθόντος με τις σύγχρονες μορφές ρατσισμού.
Η δεύτερη συνεδρία, με θέμα «Διεκδικώντας ξανά το Αφήγημα: Ο Πολιτισμός και η Ταυτότητα των Ρομά ως Μέσα Ενίσχυσης της Συμπερίληψης», επικεντρώθηκε στην ανατροπή των στερεοτύπων μέσα από την ίδια την κοινότητα.
Οι συμμετέχοντες ανέδειξαν τη σημασία της λογοτεχνίας, της γαστρονομίας, της νομικής προστασίας και της ενεργοποίησης της νεολαίας, υπογραμμίζοντας ότι η προβολή θετικών προτύπων και η ορατότητα στα μέσα ενημέρωσης μπορούν να μετατρέψουν την πολιτισμική ταυτότητα σε όχημα ισότιμης κοινωνικής ενσωμάτωσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
