Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτέλεσε το κεντρικό θέμα της μαραθώνιας συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), παρουσία του υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου.
Ο υπουργός Εσωτερικών παρουσίασε το νέο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων για την τοπική αυτοδιοίκηση, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για έναν «συνολικό κώδικα» και όχι για απλή τακτοποίηση εκκρεμοτήτων. Ειδική αναφορά έκανε στην κατάργηση του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών, τονίζοντας ότι το μέτρο στοχεύει στην αποφυγή μειωμένης συμμετοχής και ευκαιριακών συνεργασιών.
Σχετικά με τη μητροπολιτική διοίκηση, ο κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, αφήνοντας περιθώριο για μελλοντικές αλλαγές στη δομή της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης.
Έμφαση δόθηκε και στα οικονομικά των δήμων. Ο υπουργός σημείωσε ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) αυξήθηκαν κατά 1,1 δισ. ευρώ από το 2019, φτάνοντας τα 2,9 δισ. ευρώ. Η μηνιαία δόση των ΚΑΠ ανέρχεται πλέον στα 164 εκατ. ευρώ, έναντι 125 εκατ. το 2023. Παράλληλα, δημιουργήθηκε ειδικό αποθεματικό για φυσικές καταστροφές, ώστε οι δήμοι να μπορούν να ανταποκρίνονται άμεσα σε έκτακτες ανάγκες.
Οι θέσεις και οι προτάσεις της ΚΕΔΕ
Τα μέλη του ΔΣ της ΚΕΔΕ κατέθεσαν παρατηρήσεις και προτάσεις σχετικά με τη θεσμική λειτουργία, τις αρμοδιότητες και την οικονομική αυτοτέλεια των δήμων. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, ενημέρωσε ότι έχει αποσταλεί αναλυτική καταγραφή των θέσεων προς τις περιφερειακές ενώσεις δήμων και τα μέλη του ΔΣ.
Σημαντικός αριθμός προτάσεων της ΚΕΔΕ έχει ήδη ενσωματωθεί στο σχέδιο νόμου, γεγονός που, όπως τόνισε ο κ. Κυρίζογλου, αποδεικνύει τη συμβολή της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης στη διαμόρφωση του νέου θεσμικού πλαισίου. Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα που σχετίζονται με την ενίσχυση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων και συνδέονται με τη συνταγματική αναθεώρηση.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ χαρακτήρισε τον νέο κώδικα «σημαντική θεσμική τομή», καθώς ενοποιεί το κατακερματισμένο νομοθετικό πλαίσιο της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η συζήτηση για τον κώδικα ξεκίνησε στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στη Ρόδο το 2024, συνεχίστηκε στην Αλεξανδρούπολη το 2025 και ολοκληρώθηκε στη γενική συνέλευση του ίδιου έτους.
«Ο νέος κώδικας δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Είναι όμως ένα σημαντικό βήμα για να διεκδικήσουμε τις αναγκαίες αλλαγές που θα κατοχυρώσουν ουσιαστικά την πλήρη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κυρίζογλου.
Μεταξύ των θετικών διατάξεων, ξεχώρισε την κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (ΕΧΤΑ), την ενσωμάτωση του πρόσθετου πρωτοκόλλου για τη συμμετοχή των πολιτών και τη θεσμική θωράκιση της δημοτικής περιουσίας, ώστε να μην επιτρέπεται παρέμβαση στη διοίκησή της χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των δημοτικών συμβουλίων.
Η κριτική του δημάρχου Αθηναίων
Σφοδρή κριτική στον νέο κώδικα άσκησε ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο ΔΣ της ΚΕΔΕ. Ο κ. Δούκας υποστήριξε ότι ορισμένες διατάξεις υπονομεύουν τη διοικητική αυτοτέλεια των δήμων και αλλοιώνουν βασικές δημοκρατικές αρχές.
Επικεντρώθηκε στο άρθρο 730 του σχεδίου νόμου, ζητώντας την απόσυρσή του, καθώς –όπως είπε– προβλέπει υποχρεωτική παρουσία υπηρεσιακών παραγόντων των υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών στα δικαστήρια για υποθέσεις εργαζομένων στους δήμους, ακόμη και όταν τα δημοτικά συμβούλια έχουν αποφασίσει ομόφωνα υπέρ των εργαζομένων.
«Είναι ευθεία καταστρατήγηση του Συντάγματος και των λίγων ψηγμάτων διοικητικής αυτοτέλειας που έχουν απομείνει», δήλωσε ο κ. Δούκας, συνδέοντας τη διάταξη με τον λεγόμενο «νόμο Βορίδη», την κατάργηση του οποίου έχει ζητήσει ομόφωνα η ΚΕΔΕ.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο νέος κώδικας ενισχύει τον κρατικό έλεγχο αντί της αποκέντρωσης, καθώς σε κρίσιμα ζητήματα –όπως τα πολεοδομικά– απαιτείται απλή και όχι σύμφωνη γνώμη της αυτοδιοίκησης.
Αναφορικά με το εκλογικό σύστημα, ο δήμαρχος Αθηναίων τάχθηκε κατά της κατάργησης του δεύτερου γύρου και της εισαγωγής της «ψήφου δεύτερης επιλογής», επισημαίνοντας ότι η ρύθμιση μπορεί να οδηγήσει στην εκλογή δημάρχων με ποσοστά κάτω του 30% και να ευνοήσει φαινόμενα πολιτικών συμφωνιών.
Η ΚΕΔΕ έχει ήδη καταθέσει στο υπουργείο Εσωτερικών αναλυτικό υπόμνημα με τις κατ’ άρθρο παρατηρήσεις της, καθώς και τις θέσεις των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων και των επιτροπών της επί του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
