Το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο Ηγεσίας (HALC) ξεκίνησε εκστρατεία άσκησης πίεσης προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ζητώντας αυστηρότερη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Τουρκία σε ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας. Η πρωτοβουλία καλεί την αμερικανική διπλωματία να υιοθετήσει τις συστάσεις της Επιτροπής των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία (USCIRF) και να συνδέσει τη διμερή συνεργασία με την Άγκυρα με σαφείς όρους.
Κεντρικό αίτημα της εκστρατείας είναι η ένταξη της Τουρκίας στον Ειδικό Κατάλογο Παρακολούθησης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, όπως έχει προτείνει εκ νέου η USCIRF στην τελευταία της ετήσια έκθεση. Η Επιτροπή επικαλείται «συστηματικές και συνεχιζόμενες σοβαρές παραβιάσεις της θρησκευτικής ελευθερίας», υπογραμμίζοντας τον επείγοντα χαρακτήρα της παρέμβασης.
Η πρωτοβουλία του HALC συνοδεύεται από δημόσια καμπάνια συλλογής υπογραφών, με στόχο να σταλεί αίτημα προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για πιο αυστηρή στάση έναντι της Άγκυρας. Παράλληλα, ζητείται η σύνδεση κάθε μελλοντικής αμερικανικής βοήθειας ασφαλείας προς την Τουρκία με συγκεκριμένες δεσμεύσεις βελτίωσης στο πεδίο των θρησκευτικών ελευθεριών.
Η έκθεση της USCIRF για την Τουρκία
Η USCIRF καταγράφει περιορισμούς στη νομική αναγνώριση χώρων λατρείας, παρεμβάσεις στη θρησκευτική έκφραση και εμπόδια στη λειτουργία του κλήρου. Επιπλέον, επισημαίνει απελάσεις ξένων χριστιανών ιερωμένων με προσχηματικές αιτιολογίες και την απουσία προόδου σε δεσμεύσεις όπως η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, που θεωρείται κρίσιμη για το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Η έκθεση αναφέρεται επίσης στη διαχείριση θρησκευτικών μνημείων, τονίζοντας ότι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας από μουσεία σε τεμένη αποτελεί πολιτική επιλογή με ευρύτερο συμβολισμό.
Πίεση για όρους στη συνεργασία με την Τουρκία
Το HALC ζητεί από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάθε μελλοντική συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας με την Τουρκία να εξαρτάται από μετρήσιμες βελτιώσεις στο καθεστώς των θρησκευτικών ελευθεριών. Όπως υποστηρίζει η οργάνωση, η επιδείνωση της κατάστασης την τελευταία δεκαετία σε μια χώρα μέλος του ΝΑΤΟ καθιστά αναγκαία την άσκηση πίεσης για συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, το HALC προειδοποιεί ότι μια ηπιότερη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών θα μπορούσε να εκληφθεί ως ανοχή, στέλνοντας αρνητικό μήνυμα προς τις θρησκευτικές μειονότητες στην Τουρκία και τη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας για το μέλλον τους.