Στα όρια του δημοσίου λόγου και της ελευθερίας της έκφρασης αναφέρθηκε ο υπουργός Επικρατείας, υπεύθυνος για τον Συντονισμό του κυβερνητικού έργου, Άκης Σκέρτσος, μιλώντας στο διήμερο Συνέδριο του Athens Alitheia Forum με τίτλο «Αντιμετωπίζοντας τις Ψευδείς Ειδήσεις και τον Τοξικό Λόγο», που πραγματοποιείται στις 10-11 Μαρτίου στην Αθήνα.
Ο κ. Σκέρτσος, στη συζήτηση με τους δημοσιογράφους Η. Κανέλλη, Π. Μανδραβέλη και Β. Σκουρή, επισήμανε ότι «βασική προϋπόθεση και συνισταμένη της δημοκρατικής συνύπαρξης είναι οι νόμοι, που αποτελούν όρια και κανόνες που θέτουμε για να μπορούμε να ζούμε αρμονικά, με σεβασμό μεταξύ μας». Παράλληλα, υπογράμμισε πως, όπως κατοχυρώνεται συνταγματικά η ελευθερία του λόγου, έτσι «θα πρέπει να απευθυνόμαστε ο ένας στον άλλον με όρους ευπρέπειας, αλήθειας, τεκμηρίωσης όταν τοποθετούμαστε δημόσια πάντα στο πλαίσιο της ελευθερίας του Τύπου».
Αναφερόμενος στις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, ο υπουργός σημείωσε ότι «ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Μαρινάκης και το υπουργείο Δικαιοσύνης έχουν λάβει πολύ συγκεκριμένα μέτρα για την ενδυνάμωση των δημοσιογράφων, τη στήριξη της ελευθερίας του λόγου και της ενημέρωσης». Όπως είπε, «έχουμε καταργήσει το αδίκημα της απλής δυσφήμισης και έχουμε δώσει πολλά εργαλεία για να μην επιβαρύνονται οι δημοσιογράφοι με υπέρογκα ποσά σε αγωγές που μπορεί να κινούν πολίτες εναντίον τους».
Ο κ. Σκέρτσος πρόσθεσε πως «σεβόμαστε την ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα των δημοσιογράφων, των λειτουργών της ενημέρωσης να υπηρετούν την ενημέρωση ως βασικό στοιχείο της δημοκρατίας». Ωστόσο, τόνισε ότι «στην πράξη η αλήθεια δεν είναι ποτέ απλή και παίρνει χρόνο για να τεκμηριωθεί ένα ψέμα, γιατί τρέχει πολύ πιο γρήγορα διαχρονικά». Επομένως, όπως σημείωσε, «δική μας αποστολή είναι αυτή ακριβώς, όχι απλά να λειτουργούμε αμυντικά ή ιδεολογικά, αλλά να δούμε ποια είναι τα προβλήματα που δημιουργεί σήμερα η επιταχυνόμενη λειτουργία της τεχνολογίας ως προς τη διάδοση, τη διασπορά ψευδών ειδήσεων, θεμάτων ή θεωριών συνωμοσίας και τι κάνουμε για να περιορίσουμε αυτή την πραγματικότητα, να ενδυναμώσουμε και τους πολίτες και τους λειτουργούς της ενημέρωσης».
Η θέση των δημοσιογράφων για τα όρια του δημόσιου λόγου
Οι δημοσιογράφοι που συμμετείχαν στον διάλογο συμφώνησαν πως τα «όρια του δημόσιου λόγου είναι και όρια του νόμου», όπως ανέφερε ο Η. Κανέλλης, αναφορικά με τις ψευδείς ειδήσεις. Ο Π. Μανδραβέλης σημείωσε ότι οι ψευδείς ειδήσεις υπήρχαν πάντοτε στη δημόσια σφαίρα και την πολιτική, ωστόσο η ταχύτητα διάδοσης και ο διαθέσιμος χρόνος επεξεργασίας τους στη σημερινή εποχή είναι πολλαπλάσιοι, καθιστώντας δυσκολότερη την επιβεβαίωση του περιεχομένου.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι τα όρια στον δημόσιο λόγο επιβάλλονται από τον ίδιο τον λόγο και τη φιλελεύθερη αντίληψη για την ελευθερία της έκφρασης, περισσότερο από κανόνες και απαγορεύσεις. Ο Η. Κανέλλης από την πλευρά του στάθηκε στο φαινόμενο της σκόπιμης παραπληροφόρησης για την εξυπηρέτηση προσωπικών ή ιδεολογικών συμφερόντων και στον φανατισμό που οδηγεί το κοινό σε συναισθηματικά και πολιτικά φορτισμένα σχόλια.
Τέλος, ο Β. Σκουρής ανέδειξε το πρόβλημα του χαμηλού προϋπολογισμού των μέσων ενημέρωσης στη χώρα, που δυσχεραίνει τον έλεγχο και την επιβεβαίωση των ειδήσεων. Παράλληλα, επισήμανε τον κίνδυνο που ενέχει για την ελεύθερη δημοσιογραφία η τακτική των αγωγών εναντίον δημοσιογράφων που προχωρούν σε αποκαλύψεις.
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ είναι χορηγός επικοινωνίας του Athens Alitheia Forum.