Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, αναμένεται να μεταβεί στην Παραγουάη αυτή την εβδομάδα για την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη), σύμφωνα με δημοσιεύματα.
Η απόφαση αυτή έρχεται μετά την υπερψήφιση από την πλειοψηφία των χωρών της ΕΕ, παρά τις έντονες αντιδράσεις από ευρωπαϊκά κοινοβούλια και κυβερνήσεις.
Η Ελλάδα ψήφισε υπέρ της συμφωνίας, χαρακτηρίζοντάς την ως “προστασία” των αγροτών, παρότι υπάρχουν ανησυχίες για τις συνέπειες στην αγροτική οικονομία, την υγεία και το περιβάλλον.
Η συμφωνία χαρακτηρίζεται από πολλούς ως επιζήμια, καθώς εκτιμάται ότι θα δυσχεράνει τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και της δίκαιης μετάβασης τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Λατινική Αμερική.
Πολλοί επικρίνουν το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν χωρίς διαφάνεια και κοινωνική συμμετοχή.
Οι επικριτές τονίζουν ότι η συμφωνία ενθαρρύνει την εισαγωγή ρυπογόνων προϊόντων, όπως αυτοκίνητα, πλαστικά και φυτοφάρμακα, ενώ παράλληλα διευκολύνει τις εξαγωγές τοξικών αγροχημικών που δεν επιτρέπονται εντός ΕΕ.
Το πλαίσιο γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω των καθυστερήσεων στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού νόμου κατά της αποψίλωσης, της αποδυνάμωσης περιβαλλοντικών διαδικασιών στη Βραζιλία και των πιέσεων κατά του Μορατόριουμ Σόγιας στον Αμαζόνιο.
Σύμφωνα με οργανώσεις, η συμφωνία θα μπορούσε να υπονομεύσει το δάσος του Αμαζονίου και να διευκολύνει την εισαγωγή απαγορευμένων φυτοφαρμάκων στην ΕΕ.
Ευρεία αντίθεση και επόμενα βήματα
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur έχει προκαλέσει αντιδράσεις από εμπορικές ενώσεις, οργανώσεις καταναλωτών, περιβαλλοντικές ομάδες, οικονομολόγους και αυτόχθονες πληθυσμούς.
Πάνω από 2 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ έχουν υπογράψει αιτήματα κατά της συμφωνίας, ενώ συμμαχίες οργανώσεων δημοσιεύουν αναλυτικές λίστες με τα προβλήματα που δημιουργεί.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι κυβερνήσεις της ΕΕ αποφάσισαν να θέσουν σε προσωρινή ισχύ τη συμφωνία πριν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δώσει τη συγκατάθεσή του, παρακάμπτοντας μια μακροχρόνια πρακτική. Ωστόσο, απαιτείται και η έγκριση τουλάχιστον μίας χώρας της Mercosur για να προχωρήσει η προσωρινή εφαρμογή.
Για να τεθεί σε πλήρη ισχύ, η συμφωνία πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κάτι που παραμένει αβέβαιο. Σημειώνεται ότι το Κοινοβούλιο έχει ήδη απορρίψει σχετική δήλωση και υπάρχουν εκκρεμότητες σχετικά με τη γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τη συμβατότητα της συμφωνίας με τις Συνθήκες της ΕΕ.
Η συμφωνία συνεχίζει να συναντά ισχυρή αντίσταση στην Ευρώπη και δεν έχει οριστεί ακόμη ημερομηνία για την επικύρωσή της από τις εθνικές κυβερνήσεις ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.