Κρήτη: Ελλείψεις σε logistics στη σκιά των μεγάλων επενδύσεων σε υποδομές

«Απροετοίμαστος» βρίσκεται ο τομέας των logistics στην Κρήτη ενώ τα νέα έργα που προχωράνε στο νησί ενισχύουν τη θέση της στον εμπορικό χάρτη της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Με ώθηση από το ηλεκτρονικό εμπόριο, τα logistics εξακολουθούν να σημειώνουν ραγδαία ανάπτυξη διεθνώς, ωστόσο, στην Κρήτη οι προοπτικές του κλάδου δείχνουν να είναι ιδιαίτερα ισχυρές λόγω των σημαντικών έργων που πραγματοποιούνται με στόχο τόσο την βελτίωση των μεταφορών όσο την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.

Σύμφωνα με έκθεση της εταιρείας συμβούλων Danos, η έλλειψη των βιομηχανικών χωρών σε σχέση με την αυξανόμενη ζήτηση αποτελεί το σημαντικότερο ζήτημα για την αγορά logistics της μεγαλονήσου.

«Η αναβάθμιση του οδικού δικτύου της Κρήτης με την κατασκευή του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), που βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς και το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου αναμένεται να σηματοδοτήσουν μια νέα εποχή για τον χώρο των logistics στην Κρήτη. Συνολικά, αναμένεται να κατασκευαστούν 300 χλμ. νέων δρόμων που θα εξυπηρετούν τον κλάδο», τονίζει η Danos σε εξαμηνιαία έκθεση της.

«Η έλλειψη εξειδικευμένης αγοράς logistics εμφανίστηκε σαφώς κατά τη διάρκεια της άνθησης του ηλεκτρονικού εμπορίου που εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση καθώς (οι ψηφιακές συναλλαγές) είναι εδώ για να μείνουν», προσθέτει η εταιρεία.

Οι τιμές πάντως έχουν φτάσει σε επίπεδο Αθήνας.

Σήμερα, το κόστος μίσθωσης ενός νέου βιομηχανικού κτιρίου ή κέντρου logistics σε κεντρικό σημείο της Κρήτης μπορεί να ξεπεράσει τα 5 ευρώ/τμ/μήνα, όπως χρεώνεται, δηλαδή, και στον Ασπρόπυργο.

Σε άλλες περιοχές της Κρήτης η μίσθωση είναι χαμηλότερη, περίπου στα 3 ευρώ/τμ/μήνα.

Στοιχεία της Danos δείχνουν ότι οι διαθέσιμοι κατάλληλοι χώροι έχουν πέσει πολύ χαμηλα, ειδικά για τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται εκτός κέντρου και δεν είναι υψηλών προδιαγραφών (Grade B).

Το ποσοστό διαθεσιμότητας (vacancy rate) των Grade B χώρων μειώθηκε σε κάτω του 5% το πρώτο εξάμηνο του 2023 (από το 10% το 2015) τη στιγμή που για Grade A εγκαταστάσεις βρίσκεται περίπου στο 10% (έναντι 30% το 2015).

Τα έργα

Αν και πολύς λόγος γίνεται για τον ΒΟΑΚ και το νέο αεροδρόμιο, ετοιμάζονται μια σειρά από έργα στην Κρήτη που θα παίξουν καταλυτικό ρόλο στην αναβάθμιση του νησιού, όπως το υποβρύχιο καλώδιο που θα ενώνει την Αττική με την Κρήτη και η επένδυση στις Γούρνες Ηρακλείου, που βρίσκονται σε διαφορετική φάση ανάπτυξης.

• ΒΟΑΚ: Πρόκειται για το μεγαλύτερο οδικό έργο που υλοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ. Θα ενώνει την δυτικότερη πόλη της Κρήτης, το Καστέλι Κισάμου με την ανατολικότερη, την Σητεία. Επίσης, θα περνάει κοντά από πολλές μεγάλες κρητικές πόλεις, συμπεριλαμβανομένων των τεσσάρων πρωτευουσών των Περιφερειακών Ενοτήτων (Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο και Άγιος Νικόλαος Λασιθίου). Αναμένεται να είναι έτοιμος στο σύνολό του έως και το τέλος του 2029.
• Αεροδρόμιο: Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η κατασκευή του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι, που θα αντικαταστήσει το Ν. Καζαντζάκης, που υλοποιεί, μέσω σύμβασης παραχώρησης, η κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ - GMR. Στόχος είναι το νέο αεροδρόμιο να εξυπηρετεί σε βάθος 30ετίας 14 -15 εκατομμύρια επισκέπτες τη στιγμή που στο υφιστάμενο αεροδρόμιο του Ηρακλείου το 2019 καταγράφηκαν 8 εκατομμύρια επισκέπτες. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, η πρόοδος των έργων κατασκευής έχει φθάσει στο 25% και αναμένεται να ολοκληρωθεί την περίοδο 2026-2027.
• Ηλεκτρική διασύνδεση Αττικής – Κρήτης: Το έργο υποβρύχιας διασύνδεσης προχωράει και όχι μόνο θα ενισχύσει ενεργειακά την Κρήτη αλλά θα οδηγήσει, επίσης, και  στην απεξάρτηση του νησιού από τις μονάδες παραγωγής ενέργειας καύσης πετρελαίου. Πρόσφατα ανακοίνωσε ο ΑΔΜΗΕ ότι με ταχύ ρυθμό προχωρούν οι κατασκευαστικές εργασίες και στο χερσαίο τμήμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης σε ένα έργο με συνολικό προϋπολογισμό που ανέρχεται στο ένα δις ευρώ και εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμο το 2024. Αξίζει να σημειωθεί επίσης, ότι τα καλώδια οπτικών ινών που έχει εγκαταστήσει η Αριάδνη Interconnection στο πλαίσιο των δύο διασυνδέσεων, θα ενισχύσουν σημαντικά και την τηλεπικοινωνιακή συνδεσιμότητα της Κρήτης.
• Γούρνες Ηρακλείου: Η πρώην αμερικανική βάση θα μετατραπεί σε πολυτελή ξενοδοχειακή μονάδα, κατοικίες, καζίνο και εμπορικό κέντρο. Τον Μάρτιο υπογράφηκε το συμβόλαιο αγοραπωλησίας για την αξιοποίηση του ακινήτου μεταξύ της εταιρείας μέλους του Υπερταμείου και της REDS A.E. (του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ), έναντι 40,2 εκατ ευρώ, αποτελώντας το ξεκίνημα μιας σημαντικής επένδυσης για την περιοχή. Σύμφωνα με πληροφορίες, το συνολικό ποσό της επένδυσης θα φτάσει τα 200 εκατ. ευρώ, ενώ το χρονοδιάγραμμα των αναπτύξεων είναι από 5 έως 7 χρόνια.