Τα «έξυπνα» ελληνικά ενεργειακά νησιά

Μεγαλώνει η λίστα με τα «έξυπνα» ελληνικά νησιά που θα χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την τροφοδοσία των ηλεκτρικών δικτύων, τις μεταφορές, τη θέρμανση και λοιπά.
Καθώς προχωρούν οι διασυνδέσεις στο Αιγαίο που επιτρέπουν την μεγαλύτερη διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ο δρόμος για την «πράσινη ανάπτυξη» των νησιών διευκολύνεται, ενώ και στα νησιά που θα παραμείνουν μη διασυνδεδεμένα προκρίνονται λύσεις αξιοποίησης της «πράσινης» ενέργειας σε συνδυασμό με αποθήκευση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από το συνέδριο που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην Κροατία, μετά την Τήλο όπου ήδη λειτουργεί υβριδικό σύστημα (αιολικό, φωτοβολταϊκό και μπαταρία) που καλύπτει από πέρυσι μεγάλο μέρος των αναγκών του νησιού και την Ικαρία όπου η ΔΕΗ εγκατέστησε το σύστημα ΝΑΕΡΑΣ, συνδυάζοντας αιολική και υδροηλεκτρική ενέργεια, έρχεται η σειρά άλλων δέκα νησιών (Σίφνος, Κύθηρα, Σπέτσες, Κάσος, Σάμος, Σύμη, Πάτμος, Αμοργός, Ζάκυνθος αλλά και Κρήτη) που έχουν ενταχθεί σε αρχικό ή προχωρημένο στάδιο στην πρωτοβουλία «Clean Energy for EU Islands» (Καθαρή ενέργεια για τα νησιά της Ευρώπης, https://www.euislands.eu) που υποστηρίζει τη μετάβαση των νησιωτικών περιοχών σε χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα. Παράλληλα υλοποιούνται τα έργα του ΚΑΠΕ ου ΚΑΠΕ για τη μετατροπή του 'Αη Στράτη σε «Πράσινο Νησί», καθώς και το έργο του ΔΕΔΔΗΕ για τα «Έξυπνα Νησιά» (Καστελόριζο, Αστυπάλαια, Σύμη).

Οι εξελίξεις σε σχέση με τα «πράσινα» νησιά παρουσιάστηκαν την περασμένη εβδομάδα στο φόρουμ που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στο Split της Κροατίας όπου συμμετείχε ο ελληνικός ενεργειακός Όμιλος EUNICE ENERGY GROUP (EEG), που ανέπτυξε το υβριδικό σύστημα της Τήλου. Ο κ. Ζήσιμος Μαντάς, Chief Business Development Officer (CBDO) του Ομίλου EUNICE και μέλος του Δ.Σ. της ΕΛΕΤΑΕΝ, διηύθυνε το πάνελ «Supporting Organizations at our Service» όπου νησιωτικοί φορείς απηυθύναν ερωτήσεις και έλαβαν απαντήσεις σε θέματα καθαρών τεχνολογιών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, decarbonisation των νησιών αλλά και σχετικών πολιτικών ώστε αυτές να αποτελέσουν το μέσο για τη διάδοση και εφαρμογή τους.

Σημειώνεται ότι η Σίφνος είναι ένα από τα έξι νησιά της Ευρώπης που παρουσίασαν στην εκδήλωση της Κροατίας τα σχέδια για πλήρη ενεργειακή αυτονομία που θα στηρίζεται σε ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση ενέργειας αλλά και καινοτομικές τεχνολογικές λύσεις για τις θαλάσσιες μεταφορές από και προς το νησί, που είναι ο τομέας που καταναλώνει με διαφορά την περισσότερη ενέργεια. Τα άλλα πέντε ευρωπαϊκά νησιά που παρουσίασαν το σχεδιασμό για την απανθρακοποίηση είναι τα Cres-Lošinj (Κροατία), Culatra (Πορτογαλία), Aran Islands (Ιρλανδία), Salina (Ιταλία) και La Palma (Ισπανία).

Πέραν των έξι νησιών που βρίσκονται σε πιο προχωρημένο στάδιο, το «Clean Energy for EU Islands» ανακοίνωσε το Σεπτέμβριο τεχνική υποστήριξη άλλων 25 νησιών για την κατάστρωση των σχεδίων τους, στα οποία περιλαμβάνονται και τρία ελληνικά (Κύθηρα, Σπέτσες και Κάσος). Στην ιστοσελίδα της πρωτοβουλίας (https://www.euislands.eu/clean-energy-islands) εμφανίζονται εξάλλου άλλα έξι νησιά (Σάμος, Σύμη, Πάτμος, Αμοργός, Ζάκυνθος, Κρήτη) που θα προχωρήσουν προς την ίδια κατεύθυνση.

Τα νησιά αποτελούν ξεχωριστό κεφάλαιο και στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα που εγκρίθηκε την Πέμπτη από το Υπουργικό Συμβούλιο και τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Όπως τονίζεται στο ΕΣΕΚ: «Για τα νησιά που προβλέπεται να παραμείνουν μη διασυνδεδεμένα, τουλάχιστον για αρκετό διάστημα, προωθείται μεγάλη μείωση της χρήσης του πετρελαίου για ηλεκτροπαραγωγή με την εγκατάσταση σύγχρονων μονάδων ΑΠΕ σε συνδυασμό με τεχνολογίες αποθήκευσης. Η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ.

Για να καταστεί αυτό δυνατό, μέτρο πολιτικής αποτελεί η υιοθέτηση κατάλληλου θεσμικού πλαισίου για την προώθηση συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, είτε στο πλαίσιο των υβριδικών σταθμών, είτε στο πλαίσιο μίας ανεξάρτητης κεντρικής αποθήκης που θα άρει τον κορεσμό του δικτύου και θα επιτρέψει την εγκατάσταση νέων μη ελεγχόμενων σταθμών ΑΠΕ, είτε στο πλαίσιο εγκατάστασης συστημάτων αποθήκευσης μικρής χωρητικότητας σε συνδυασμό με κάθε νέο σταθμό ΑΠΕ. Στην κατεύθυνση αυτή προωθείται η εγκατάσταση Υβριδικών Σταθμών ΑΠΕ, είτε μέσω ιδιωτικών έργων, είτε μέσω πιλοτικών έργων, όπως το έργο του ΚΑΠΕ για τη μετατροπή του 'Αη Στράτη σε «Πράσινο Νησί», καθώς και το έργο του ΔΕΔΔΗΕ για τα «Έξυπνα Νησιά» (Καστελόριζο, Αστυπάλαια, Σύμη), έχουν τεθεί σε λειτουργία δύο Υβριδικοί Σταθμοί ΑΠΕ στο νησί της Τήλου (με μπαταρία) και στην Ικαρία (με αντλησιοταμίευση)».