Η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων (data centers) αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς επενδυτικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα, με σημαντικές προοπτικές για την οικονομία, τις ψηφιακές υποδομές και την τεχνολογική εξέλιξη της χώρας. Η αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, τεχνητής νοημοσύνης και αποθήκευσης δεδομένων δημιουργεί ανάγκη για σύγχρονες εγκαταστάσεις. Παράλληλα, η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και η διεθνής συνδεσιμότητά της ενισχύουν τη δυνατότητά της να εξελιχθεί σε περιφερειακό ψηφιακό κόμβο. Τα πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Κατασκευαστών και Λειτουργών Κέντρων Δεδομένων (GRDCA) αποτυπώνουν τη δυναμική της αγοράς, τα υφιστάμενα έργα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της GRDCA, η ελληνική αγορά colocation, που μέχρι το 2023 διέθετε περίπου 6–7 MW, έχει εισέλθει σε φάση ταχείας ανάπτυξης. Έργα συνολικής ισχύος 40–60 MW βρίσκονται σε εξέλιξη ή προχωρημένη κατασκευή, με επενδύσεις που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ. Η ευρύτερη εικόνα ανακοινωμένων σχεδίων και προβλεπόμενων υλοποιήσεων φτάνει τα 200 MW, αν και τα μεγέθη αυτά αφορούν διαφορετικά στάδια ανάπτυξης και δεν αντανακλούν όλα ήδη λειτουργούσα ισχύ.
Η σύγκριση των έργων 40–60 MW που βρίσκονται σε εξέλιξη με τα 6–7 MW της αγοράς έως το 2023 αναδεικνύει το μέγεθος της ανάπτυξης, χωρίς να σημαίνει ότι η λειτουργούσα ισχύς έχει ήδη επταπλασιαστεί. Η Ένωση τονίζει τη σημασία διαχωρισμού μεταξύ λειτουργικής ισχύος, έργων υπό κατασκευή, ανακοινωμένων σχεδίων και αιτημάτων σύνδεσης στο δίκτυο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τη συμβολή των data centers στην οικονομική δραστηριότητα. Σύμφωνα με την IDC Research Services, που επικαλείται η GRDCA, κάθε ένα ευρώ που επενδύεται σε κέντρα δεδομένων δημιουργεί συνολική οικονομική αξία 8,23 ευρώ, εκ των οποίων 2,45 ευρώ αφορούν άμεση επίδραση, 4,38 ευρώ έμμεση και 1,41 ευρώ επαγόμενη δραστηριότητα. Επιπλέον, κάθε άμεση θέση εργασίας συνδέεται με τη δημιουργία 6,5 επιπλέον θέσεων, σύμφωνα με πολλαπλασιαστή απασχόλησης 7,5. Η σημασία των επενδύσεων εκτείνεται πέρα από την κατασκευή, δημιουργώντας ζήτηση για εξοπλισμό, υπηρεσίες μηχανικών, τεχνική υποστήριξη, τηλεπικοινωνιακές υποδομές και εξειδικευμένο προσωπικό.
Τεχνολογικές εξελίξεις και επενδυτικό ενδιαφέρον
Οι εγκαταστάσεις data centers υποστηρίζουν την ανάπτυξη υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους, τεχνητής νοημοσύνης, ψηφιακών εφαρμογών και τεχνολογικών επιχειρήσεων. Η παρουσίαση της GRDCA διαχωρίζει την επένδυση σε κτιριακές υποδομές από το ευρύτερο οικοσύστημα εξοπλισμού και ψηφιακών υπηρεσιών, με το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον να εκτιμάται στα 10 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό δεν αφορά επενδύσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί.
Τις αυξανόμενες απαιτήσεις που δημιουργεί η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης για τις ψηφιακές υποδομές ανέδειξε και ο Αγκοστίνο Σαντόνι, ανώτερος αντιπρόεδρος Πωλήσεων της Cisco για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική (EMEA), μιλώντας στο Cisco Connect Greece 2026 στην Αθήνα. Όπως επισήμανε, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και ειδικά των AI agents δημιουργεί νέες ανάγκες για εταιρικά δίκτυα, κέντρα δεδομένων και κυβερνοασφάλεια, ενώ εξήρε την αναπτυξιακή δυναμική της Ελλάδας και το υψηλό επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού.
Ενεργειακό αποτύπωμα και περιβαλλοντικές επιπτώσεις
Η ανάπτυξη των data centers συνοδεύεται από ζητήματα σχετικά με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με την παρουσίαση της GRDCA, τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν περίπου το 0,1% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, έναντι παγκόσμιου μέσου όρου 1,5%. Σε ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Γαλλία, τα ποσοστά φτάνουν το 3%-5%, ενώ στην Ιρλανδία αγγίζουν το 18%. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ανά κάτοικο στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 6 kWh, έναντι 51 kWh παγκοσμίως, 216 kWh στη Γερμανία, 540 kWh στις ΗΠΑ και 981 kWh στην Ιρλανδία. Με μελλοντικό φορτίο πληροφορικής 200–250 MW, η ζήτηση του κλάδου θα μπορούσε να φτάσει το 1% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Σε διεθνές επίπεδο, η παγκόσμια κατανάλωση των data centers αναμένεται να αυξηθεί από 415 TWh το 2024 σε 945 TWh το 2030, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Η χρήση νερού, ο θόρυβος και οι επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες αποτελούν επίσης αντικείμενο συζήτησης. Η GRDCA σημειώνει ότι οι περισσότερες εγκαταστάσεις στην Ελλάδα χρησιμοποιούν συστήματα αερόψυξης και κλειστά κυκλώματα, περιορίζοντας τη χρήση νερού. Η Ένωση τονίζει την ανάγκη αξιολόγησης κάθε εγκατάστασης με βάση πραγματικές τεχνικές προδιαγραφές, τοπικές κλιματικές συνθήκες και συγκεκριμένους δείκτες, όπως ο WUE για το νερό και ο PUE για την ενεργειακή απόδοση.
Για τον θόρυβο και τις λοιπές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, προτείνεται η εφαρμογή μετρήσιμων κριτηρίων, διαφάνεια και έγκαιρη ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών. Η GRDCA, ως μέλος της EUDCA από το 2026, συμμετέχει στο Climate Neutral Data Centre Pact, που θέτει στόχους ενεργειακής αποδοτικότητας, καθαρής ενέργειας, κυκλικής οικονομίας και κλιματικής ουδετερότητας έως το 2030.
Προκλήσεις και προοπτικές για την ελληνική αγορά
Η ανάπτυξη της αγοράς data centers αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Κυρίαρχο ζήτημα είναι η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος και η δυνατότητα σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων με το δίκτυο. Άλλα εμπόδια αφορούν το ενεργειακό κόστος, τη διαδικασία αδειοδότησης, την ανάγκη σταθερού ρυθμιστικού πλαισίου και την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Σύμφωνα με την GRDCA, σήμερα λειτουργούν περίπου 30 MW, ενώ τα αιτήματα σύνδεσης που εκκρεμούν φτάνουν τα 11 GW. Η μεγάλη αυτή απόκλιση επιβάλλει τη θέσπιση σαφών κριτηρίων ωριμότητας για τα επενδυτικά σχέδια.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει τη διασύνδεση της Ευρώπης με τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Η ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών υποδομών και η διεύρυνση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ενισχύουν τις προϋποθέσεις προσέλκυσης νέων επενδύσεων. Ωστόσο, ο ανταγωνισμός στην περιοχή είναι έντονος και οι αποφάσεις εξαρτώνται από τη διαθεσιμότητα ισχύος, το κόστος, την ταχύτητα αδειοδότησης και τη σταθερότητα των κανόνων. Η GRDCA, με 70 εταιρείες-μέλη και έξι ανεξάρτητους συμβούλους, υποστηρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα ένα παράθυρο ευκαιρίας για ισχυρότερη θέση στον ευρωπαϊκό ψηφιακό χάρτη. Το ζητούμενο, σύμφωνα με την Ένωση, είναι η μετάβαση από τις ανακοινώσεις στην υλοποίηση έργων με μετρήσιμα αποτελέσματα, περιβαλλοντική υπευθυνότητα και συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Στην παρουσίαση συμμετείχαν ο πρόεδρος της GRDCA, Αλέξανδρος Μπεχράκης, Managing Director Greece της Digital Realty, ο αντιπρόεδρος Νίκος Κωνσταντινίδης, Country Director Greece της DATA4, ο γενικός γραμματέας Γιώργος Δριτσάκος, Vice President Secure Power & Data Centers Business, CEE της Schneider Electric, ο Νίκος Μαδιάς, Treasurer της GRDCA και Technical Director Greece της Sparkle, και ο Τηλέμαχος Μωραΐτης, εκπρόσωπος της Microsoft στο Διοικητικό Συμβούλιο της GRDCA και Government Affairs Director Greece, Cyprus, Malta & Adriatics της Microsoft.
Η συμβολή στην καθημερινότητα και την οικονομία
Πέρα από τα επενδυτικά μεγέθη και τις τεχνικές προδιαγραφές, η ανάπτυξη των data centers οδηγεί σε ευρύτερες αλλαγές στην οικονομία και την καθημερινότητα. Οι ψηφιακές συναλλαγές, οι τραπεζικές υπηρεσίες, οι εφαρμογές υγείας, η εξ αποστάσεως εργασία, το ηλεκτρονικό εμπόριο και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης βασίζονται σε υποδομές επεξεργασίας και αποθήκευσης δεδομένων, που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αόρατες για τον τελικό χρήστη.
Η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων δεν αφορά μόνο τον κατασκευαστικό ή τεχνολογικό κλάδο. Συνδέεται με τη δυνατότητα της χώρας να καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες της ψηφιακής οικονομίας, να ενισχύσει την αξιοπιστία των υπηρεσιών και να δημιουργήσει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες. Η πραγματική σημασία των επενδύσεων θα φανεί όχι μόνο στον αριθμό και την ισχύ των εγκαταστάσεων, αλλά και στον βαθμό που οι υποδομές αυτές θα στηρίξουν την παραγωγικότητα, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
