Οι επενδύσεις σε υποδομές αυξάνονται σε παγκόσμιο επίπεδο, με τις κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν νέες προκλήσεις πέρα από τη χρηματοδότηση. Η γραφειοκρατία, οι σύνθετες διαδικασίες αδειοδότησης, οι τεχνολογικές απαιτήσεις και η ανάγκη διασύνδεσης διαφορετικών δικτύων δημιουργούν ένα νέο τοπίο για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων, σύμφωνα με τη διεθνή έρευνα «Future of Infrastructure Survey 2026» της Deloitte. Στην έρευνα συμμετείχαν 985 στελέχη από 21 χώρες, με το 69% να προβλέπει αυξανόμενη ζήτηση για έξυπνες και διασυνδεδεμένες υποδομές, ενώ το 39% αναδεικνύει την πολυπλοκότητα του κανονιστικού πλαισίου ως βασικό εμπόδιο.
Η έρευνα δείχνει ότι, παρά την αναμενόμενη αύξηση των επενδύσεων σε διάφορες κατηγορίες υποδομών — όπως ψηφιακές υποδομές, δίκτυα, ενέργεια, ύδρευση, μεταφορές και κοινωνικές υπηρεσίες — η μεγαλύτερη πρόκληση αφορά τον τρόπο υλοποίησης και λειτουργίας τους ως ενιαίο οικοσύστημα.
Στελέχη που συμμετείχαν στην έρευνα επισημαίνουν ότι παρωχημένες δομές, κατακερματισμένες πολιτικές και παραδοσιακά μοντέλα υλοποίησης αποτελούν σημαντικούς κινδύνους. Πάνω από ένα στα δέκα μεγάλα έργα υποδομών διεθνώς αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις ή κίνδυνο ακύρωσης. Οι υποδομές πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένα αλληλοσυνδεόμενο σύστημα, ενώ δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς καλούνται να επανεξετάσουν τη διαχείριση της πολυπλοκότητας.
Οι υποδομές εξελίσσονται από μεμονωμένα περιουσιακά στοιχεία σε διασυνδεδεμένα «συστήματα συστημάτων», με αλληλεξάρτηση φυσικών και ψηφιακών λύσεων. Το 45% των ερωτηθέντων αναγνωρίζει τις αλληλεξαρτήσεις ως βασική πρόκληση. Με την αυξανόμενη ανάγκη για διασυνδεσιμότητα και ενέργεια, απαιτούνται νέα μοντέλα συντονισμού και κοινού σχεδιασμού που υπερβαίνουν τα παραδοσιακά όρια οργανισμών και κλάδων.
Χρηματοδότηση και στρατηγική αξιοποίηση κεφαλαίων
Η εξασφάλιση κεφαλαίων δεν είναι πλέον το μοναδικό ζητούμενο. Το 31% των στελεχών θεωρεί τους περιορισμούς στη διαθέσιμη χρηματοδότηση ως το κυριότερο εμπόδιο, ενώ η διαφοροποίηση των επενδυτικών προτεραιοτήτων απαιτεί ευέλικτα μοντέλα χρηματοδότησης και διαχείρισης κινδύνου. Τα αποτελεσματικά μοντέλα βασίζονται στον συνδυασμό δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων, ώριμα χαρτοφυλάκια έργων και ορθή κατανομή κινδύνων.
Θεσμικά εμπόδια και ανάγκη για αυτοματοποίηση
Παρά την αύξηση των επενδύσεων, οι περίπλοκες διαδικασίες αδειοδότησης και συμμόρφωσης παραμένουν βασικά εμπόδια. Το 39% των ερωτηθέντων αναφέρει την πολυπλοκότητα του κανονιστικού πλαισίου ως κυρίαρχη πρόκληση, ενώ η γραφειοκρατία καθυστερεί έργα ακόμη και με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Η απλοποίηση των διαδικασιών και η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης για αυτοματοποίηση κρίνονται καθοριστικής σημασίας, με το 36% των οργανισμών να το θέτει ήδη ως προτεραιότητα.
Ανθεκτικότητα και ψηφιακή ασφάλεια
Με τα συστήματα υποδομών να διασυνδέονται όλο και περισσότερο, οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να επικεντρώνονται μόνο στην προστασία μεμονωμένων εγκαταστάσεων. Το 60% των κυβερνητικών φορέων τοποθετεί την κυβερνοασφάλεια σε πρώτη προτεραιότητα, ενώ μόλις το 33% δίνει έμφαση στην ανθεκτικότητα έναντι της κλιματικής αλλαγής, παρά το ότι το 56% αναγνωρίζει τα ακραία καιρικά φαινόμενα ως σημαντική απειλή. Απαιτείται λοιπόν μια ολιστική προσέγγιση διαχείρισης κινδύνων για να αντιμετωπιστούν οι αλυσιδωτές επιπτώσεις.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως καταλύτης
Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης επιτρέπει τη συνεχή βελτίωση των συστημάτων και την αποτελεσματική λήψη αποφάσεων. Το 61% των ερωτηθέντων θεωρεί την προληπτική συντήρηση ως κύρια εφαρμογή σήμερα, ενώ αναμένεται επέκταση στη διαχείριση ενεργειακής ζήτησης και logistics. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, ειδικά σε Τεχνητή Νοημοσύνη και κυβερνοασφάλεια, αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ΤΝ, απαιτούνται επενδύσεις σε βάσεις δεδομένων, πλαίσια διακυβέρνησης και ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Όπως σημειώνει ο Γιώργος Μορφούλης, Partner, Government & Public Services Leader της Deloitte Ελλάδος, η έρευνα αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των διασυνδεδεμένων υποδομών και την ανάγκη ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Οι κύριες προκλήσεις αφορούν τη διασφάλιση χρηματοδότησης και την αποτελεσματική υλοποίηση των έργων, με στόχο τη μεγιστοποίηση της αξίας των επενδύσεων.
Ο Δημήτρης Νεκτάριος, Partner, Infrastructure & Capital Projects Leader της Deloitte Ελλάδος, επισημαίνει ότι η ελληνική αγορά υποδομών βρίσκεται σε φάση έντονης επενδυτικής δραστηριότητας. Σημαντικά έργα στις μεταφορές, την ενέργεια και τις ψηφιακές υποδομές εξελίσσονται και αλληλεξαρτώνται ολοένα και περισσότερο, απαιτώντας επιτάχυνση διαδικασιών, σωστή κατανομή κινδύνων και αξιοποίηση της τεχνολογίας σε όλο τον κύκλο ζωής των έργων. Για την Ελλάδα, το επόμενο βήμα είναι η αξιοποίηση της επενδυτικής δυναμικής για την ανάπτυξη διασυνδεδεμένων υποδομών με υψηλότερη ανθεκτικότητα και αποδοτικότητα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
