Η βιομηχανία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αναδεικνύει την ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχέδιο με έμφαση στις παραγωγικές επενδύσεις, τις μεταφορικές και ενεργειακές υποδομές, το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και την αποκατάσταση ουσιαστικών κινήτρων, σύμφωνα με συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου «Ανατολική Μακεδονία & Θράκη 2030: Σύνορα Ανάπτυξης, Ενέργειας και Δημοκρατίας» στην Κομοτηνή.
Στη συζήτηση συμμετείχαν εκπρόσωποι της βιομηχανίας, των εξαγωγικών επιχειρήσεων, του ΣΕΒ, του ΣΕΒΕ και ο βουλευτής Β΄ Θεσσαλονίκης και πρώην αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σωκράτης Φάμελλος. Όπως επισημάνθηκε, παρά τη δυναμική ορισμένων επιχειρήσεων, η περιοχή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει εμπόδια όπως ελλιπείς υποδομές, υψηλό ενεργειακό και μεταφορικό κόστος, έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και περιορισμένα επενδυτικά κίνητρα.
Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν ότι η περιοχή διαθέτει παραγωγικό δυναμικό και συγκριτικά πλεονεκτήματα που δεν αξιοποιούνται επαρκώς. Το βασικό ζητούμενο είναι η δημιουργία συνθηκών για προσέλκυση νέων επενδύσεων και διατήρηση των υφιστάμενων επιχειρήσεων.
Κρίσιμες προκλήσεις: Παραγωγικότητα, ενέργεια, δεξιότητες
Ο γενικός διευθυντής του ΣΕΒ, Γιώργος Χριστόπουλος, τόνισε τη χαμηλή παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, με εντονότερο πρόβλημα στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Συνέδεσε την κατάσταση με το έλλειμμα επενδυμένου κεφαλαίου μετά την κρίση και πρότεινε η αύξηση παραγωγικότητας να αποτελέσει βασικό κριτήριο για επενδυτικές ενισχύσεις, ακόμη και στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Νόμου.
Σημαντικό ζήτημα αποτελεί το υψηλό ενεργειακό κόστος, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένει δομικό λόγω της εξάρτησης από εισαγόμενο φυσικό αέριο. Ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στήριξη των επιχειρήσεων σε περιόδους ενεργειακής κρίσης.
Τρίτη πρόκληση είναι η έλλειψη τεχνικών δεξιοτήτων. Πολλές επιχειρήσεις αδυνατούν να βρουν κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό, με τον ΣΕΒ να επιχειρεί τη σύνδεση κατάρτισης και αναγκών μέσω του προγράμματος Skills for Jobs.
Υποδομές και εξαγωγική δυναμική
Ο Ευθύμιος Κωνσταντόπουλος, μέλος Δ.Σ. του ΣΕΒΕ και διευθύνων σύμβουλος της Ακρίτας, εστίασε στις υποδομές. Παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν ότι οι εξαγωγές της περιοχής αυξάνονταν τα προηγούμενα χρόνια με 3% ετησίως, αλλά το 2025 κατεγράφη αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο. Το μερίδιο της περιφέρειας στις ελληνικές εξαγωγές φτάνει μόλις το 2,4%.
Προβλήματα όπως οι διακοπές ρεύματος, οι ελλείψεις εξοπλισμού στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης και η απουσία λειτουργικού σιδηροδρόμου επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις. Ζήτησε προτεραιότητα στις επενδύσεις για ενεργειακή ανθεκτικότητα και σύγχρονες μεταφορικές υποδομές.
JTI Hellas: Επενδύσεις και εξαγωγές
Ο Παναγιώτης Σκευοφύλαξ, υπεύθυνος εταιρικών υποθέσεων και επικοινωνίας της JTI Ελλάς, παρουσίασε την πορεία του εργοστασίου της ιστορικής ΣΕΚΑΠ στην Ξάνθη. Από το 2018 έχουν επενδυθεί πάνω από 47 εκατ. δολάρια για εκσυγχρονισμό, με αποτέλεσμα η εξαγωγική δυνατότητα να έχει υπερτριπλασιαστεί και το 74% της παραγωγής να κατευθύνεται σε οκτώ μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές.
Ο κ. Σκευοφύλαξ υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις είναι κυρίως επενδύσεις στους ανθρώπους, συμβάλλοντας στη συγκράτηση του πληθυσμού μέσω σταθερών θέσεων εργασίας και επαγγελματικής προοπτικής. Η JTI απασχολεί πάνω από 300 άμεσα εργαζομένους και συνεργάζεται με ευρύτερο παραγωγικό δίκτυο, συμπεριλαμβανομένων καπνοκαλλιεργητών. Στόχος είναι η προσέλκυση εργαζομένων και από άλλες περιοχές της Ελλάδας.
Ανάγκη για επενδυτικά κίνητρα και αναβάθμιση οικοσυστήματος
Ο πρόεδρος της Interplast ΑΕ, Τάσος Ριζόπουλος, αναφέρθηκε στο αναπτυξιακό παράδοξο της ΒΙΠΕ Κομοτηνής, όπου αξιοποιούνται μόλις 600 από τα 4.500 στρέμματα. Πρότεινε επαναφορά του 12% για το μισθολογικό κόστος, δημιουργία διακριτών γεωγραφικών ζωνών στον Αναπτυξιακό Νόμο για τη Θράκη και μηδενισμό της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις της περιοχής.
Ο Πάρης Γραβουνιώτης, διευθύνων σύμβουλος της Χαρτοποιίας Κομοτηνής Elina, επισήμανε τον κίνδυνο κατάρρευσης του βιομηχανικού οικοσυστήματος λόγω απώλειας τεχνικών δεξιοτήτων και υποδομών. Πρότεινε τη διαμόρφωση ειδικού χερσαίου μεταφορικού ισοδυνάμου για την περιφέρεια και μεγαλύτερη συσπείρωση των επιχειρηματιών.
Παραγωγική προοπτική και θεσμικές αλλαγές
Ο Σωκράτης Φάμελλος αναφέρθηκε στην ανάγκη αλλαγής του συνολικού οικονομικού και πολιτικού σχεδιασμού, συνδέοντας την παραγωγική ανάπτυξη με ενεργειακή ασφάλεια, υποδομές, θεσμική λειτουργία και αποκέντρωση. Τόνισε την έλλειψη σιδηροδρομικής σύνδεσης και την ανάγκη για επενδύσεις που ενισχύουν την παραγωγή και την προστιθέμενη αξία.
Επισήμανε ότι η Θράκη χρειάζεται τοπικές αποφάσεις, ισχυρότερους δήμους και περιφέρειες με πραγματικές αρμοδιότητες, ενώ για τη ΒΙΠΕ Κομοτηνής υπογράμμισε ότι πρέπει να λειτουργεί με γνώμονα την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και τη μείωση του κόστους τους.