Τη σημαντική διαφοροποίηση των δημοσιονομικών επιδόσεων μεταξύ των χωρών της Δυτικής Ευρώπης αναδεικνύει η Fitch Ratings στην έκθεσή της «Western European Sovereigns – Peer Credit Analysis».
Ο οίκος επισημαίνει ότι η πορεία του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ παραμένει ο βασικότερος παράγοντας που καθορίζει τις πιστοληπτικές αξιολογήσεις των ευρωπαϊκών κρατών.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα, η Κύπρος και η Πορτογαλία συγκαταλέγονται στις χώρες που ακολουθούν συνετή δημοσιονομική πολιτική, με αποτέλεσμα τη σταδιακή υποχώρηση του δημόσιου χρέους τους. Αντίθετα, μεγάλες οικονομίες, όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία, αναμένεται να εμφανίζουν δείκτες δημόσιου χρέους άνω του 90% του ΑΕΠ στο τέλος του 2028.
Η Fitch εκτιμά ότι οι πιέσεις στις δημόσιες δαπάνες έχουν ενταθεί το 2026, κυρίως εξαιτίας των επιδοτήσεων στην ενέργεια, της αύξησης των αμυντικών δαπανών, της σταδιακής ανόδου των πληρωμών τόκων και των δημογραφικών εξελίξεων. Παρά τις προκλήσεις αυτές, προβλέπει ότι η Ελλάδα, η Κύπρος και η Πορτογαλία θα συνεχίσουν να εμφανίζουν καλύτερες δημοσιονομικές επιδόσεις.
Ελλάδα: Στο 129,4% του ΑΕΠ το χρέος το 2028
Για την Ελλάδα, η Fitch διατηρεί την πιστοληπτική αξιολόγηση «BBB» με σταθερές προοπτικές, επισημαίνοντας την πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στη δημοσιονομική και μακροοικονομική προσαρμογή.
Όπως αναφέρει, η ελληνική οικονομία έχει ενισχύσει τα θεμελιώδη μεγέθη της και την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής, ενώ η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην ευρωζώνη αποτελεί σημαντικό παράγοντα στήριξης της αξιολόγησης.
Το δημόσιο χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2024-2025, φθάνοντας στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025, χάρη στην ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα.
Ο οίκος προβλέπει περαιτέρω υποχώρηση του χρέους στο 139,3% του ΑΕΠ το 2026, στο 134,1% το 2027 και στο 129,4% το 2028. Στο βασικό του σενάριο εκτιμά ότι το χρέος θα προσεγγίσει το 120% του ΑΕΠ έως το 2030.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι το επίπεδο του ελληνικού χρέους παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, περίπου 2,5 φορές το διάμεσο επίπεδο του 58% για τις χώρες της κατηγορίας «BBB».
Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί το ευνοϊκό προφίλ του ελληνικού χρέους, με μέση διάρκεια περίπου 19 ετών και ευνοϊκά επιτόκια. Η Fitch εκτιμά ότι τα χαρακτηριστικά αυτά περιορίζουν τους κινδύνους χρηματοδότησης και λειτουργούν ως προστασία απέναντι σε πιθανές αναταράξεις στην αγορά ομολόγων.
Παράλληλα, τα ταμειακά διαθέσιμα διατηρούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, επιτρέποντας την πρόωρη αποπληρωμή διμερών δανείων και καλύπτοντας τις λήξεις χρέους για τα επόμενα τρία χρόνια.
Ο οίκος σημειώνει ακόμη ότι το μέσο επιτόκιο του υφιστάμενου χρέους διαμορφώνεται περίπου στο 1,5%, αισθητά χαμηλότερα από τον εκτιμώμενο ονομαστικό ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ, που βρίσκεται κοντά στο 4%.
Ανάπτυξη 1,7% το 2026 και επιστροφή στο 1,9%
Στο μέτωπο της οικονομικής δραστηριότητας, η Fitch προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,7% το 2026, από 2,1% το 2025, κυρίως λόγω των αρνητικών επιπτώσεων του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Για το 2027 και το 2028 προβλέπει ανάπτυξη 1,9% ετησίως, ενώ εκτιμά ότι η τελευταία χρονιά της επενδυτικής ώθησης από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα NextGenerationEU θα στηρίξει την ελληνική οικονομία το 2026.
Η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να παραμείνει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, με τη σταδιακή βελτίωση των οικονομικών των νοικοκυριών, τη συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης και τις υψηλότερες επενδύσεις να υποστηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα.
Μεσοπρόθεσμα, η Fitch εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία έχει δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης περίπου 2%, ο οποίος μπορεί να στηρίξει τη σταδιακή σύγκλιση του εισοδήματος με τις υπόλοιπες οικονομίες της ευρωζώνης.
Ο πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,6% το 2026, πριν υποχωρήσει στο 2,8% το 2027 και στο 2,4% το 2028.
Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, ο οίκος προβλέπει συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,3% του ΑΕΠ τόσο το 2026 όσο και το 2027 και 0,4% το 2028.
Παρά τη βελτίωση, η έκθεση επισημαίνει τις αδυναμίες που εξακολουθούν να συνδέονται με την κληρονομιά της κρίσης δημόσιου χρέους, μεταξύ των οποίων το υψηλό χρέος, η σημαντική απώλεια οικονομικού προϊόντος κατά την προηγούμενη περίοδο, οι επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις από τον τραπεζικό τομέα.
Οι προϋποθέσεις για νέα αναβάθμιση
Η Fitch προσδιορίζει ως παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε θετική αξιολογική κίνηση την περαιτέρω σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ, με τη στήριξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και ανθεκτικής οικονομικής ανάπτυξης.
Επιπλέον, θετικά θα μπορούσε να λειτουργήσει η βελτίωση των μεσοπρόθεσμων αναπτυξιακών προοπτικών, μέσω υψηλότερων επενδύσεων ή της εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Αντίθετα, αρνητικές πιέσεις στην αξιολόγηση θα μπορούσαν να προκύψουν εάν το δημόσιο χρέος σταματούσε να ακολουθεί πτωτική πορεία, εξαιτίας διαρθρωτικής δημοσιονομικής χαλάρωσης ή σημαντικών ενδεχόμενων υποχρεώσεων.
Στους αρνητικούς κινδύνους περιλαμβάνεται επίσης ένα δυσμενές σοκ που θα έπληττε τις μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας και θα επιδείνωνε τις εξωτερικές ανισορροπίες.
Πορτογαλία και Κύπρος ενισχύουν τις δημοσιονομικές τους επιδόσεις
Στην ίδια έκθεση, η Fitch αναφέρεται στην αναβάθμιση της Πορτογαλίας σε «A+» με σταθερές προοπτικές τον Σεπτέμβριο, αποδίδοντάς την στην ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών, στη συνεχιζόμενη μείωση του χρέους και στις δημοσιονομικές επιδόσεις που είναι σημαντικά καλύτερες από εκείνες αντίστοιχων χωρών.
Για την Πορτογαλία προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος θα μειωθεί από 89,7% του ΑΕΠ το 2025 σε 82,9% το 2028.
Η Κύπρος είναι η μοναδική χώρα της Δυτικής Ευρώπης στην έκθεση που διατηρεί θετικές προοπτικές αξιολόγησης, με βαθμίδα «A-». Η Fitch προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος της θα υποχωρήσει στο 41,4% του ΑΕΠ το 2028, από 55% το 2025, χάρη στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη.
Οι δημοσιονομικές πιέσεις στις μεγάλες οικονομίες
Η εικόνα είναι διαφορετική για ορισμένες από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης.
Στη Γαλλία, που αξιολογείται με «A+» και σταθερές προοπτικές, η Fitch προβλέπει αύξηση του δημόσιου χρέους στο 124% του ΑΕΠ το 2028, από 115,7% το 2025. Ο οίκος επισημαίνει τις δυσκολίες περιορισμού των ελλειμμάτων, το αυξανόμενο κόστος δανεισμού και την αβεβαιότητα ενόψει των εκλογών του 2027.
Στην Ιταλία, με αξιολόγηση «BBB+» και σταθερές προοπτικές, το χρέος αναμένεται να κορυφωθεί στο 138,2% του ΑΕΠ το 2026 και να υποχωρήσει οριακά στο 137,8% το 2028.
Για τη Γερμανία, που διατηρεί την κορυφαία αξιολόγηση «AAA», η Fitch προβλέπει αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος εξαιτίας των δαπανών για υποδομές και άμυνα. Το δημόσιο χρέος προβλέπεται να φθάσει στο 68,3% του ΑΕΠ το 2028, από 62,7% το 2025.
Σε επίπεδο πιστοληπτικών προοπτικών, η εικόνα της Δυτικής Ευρώπης παραμένει κατά κύριο λόγο σταθερή. Καμία από τις χώρες που εξετάζονται δεν βρίσκεται σε αρνητικές προοπτικές, ενώ η Κύπρος αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση με θετικές προοπτικές.
Η Fitch επισημαίνει ότι η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ενδέχεται να υπερεκτιμά τον άμεσο κίνδυνο για τους κρατικούς προϋπολογισμούς, δεδομένης της γενικά μεγάλης μέσης διάρκειας του δημόσιου χρέους. Ωστόσο, προσθέτει ότι οι υψηλότερες αποδόσεις εντείνουν τις μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές πιέσεις και περιορίζουν τα περιθώρια που διαθέτουν τα κράτη στις πιστοληπτικές αξιολογήσεις τους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
