Σημαντικές προκλήσεις εντοπίζει η Επιτροπή Ανταγωνισμού στην ακτοπλοΐα, σύμφωνα με την Τελική Έκθεση της κλαδικής έρευνας που αναρτήθηκε σήμερα. Η συγκέντρωση της αγοράς σε βασικά τμήματα, τα εμπόδια εισόδου για νέους ή μικρότερους παρόχους, η γήρανση του στόλου και η ανάγκη για αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών αποτελούν βασικά ζητήματα, ενώ επισημαίνεται και η ανάγκη εκσυγχρονισμού του ρυθμιστικού πλαισίου.
Η έρευνα, που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2025, χαρακτηρίζεται από την Επιτροπή ως η πρώτη ολοκληρωμένη κλαδική μελέτη στον στρατηγικής σημασίας τομέα των ακτοπλοϊκών μεταφορών. Στόχος ήταν η κατανόηση της λειτουργίας της αγοράς, η ανάδειξη προκλήσεων και η διαμόρφωση προτάσεων πολιτικής για την ενίσχυση του ανταγωνισμού και της διαφάνειας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η αγορά εμφανίζει σημαντικό βαθμό συγκέντρωσης. Το υψηλό επενδυτικό και λειτουργικό κόστος, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατάλληλων πλοίων και η δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση δυσχεραίνουν την είσοδο νέων ή μικρότερων παρόχων.
Η έντονη εποχικότητα επηρεάζει τη διάρθρωση της προσφοράς και τη βιωσιμότητα των γραμμών. Η αγορά εξυπηρετεί πολλαπλές κατηγορίες χρηστών, συμπεριλαμβανομένων μόνιμων κατοίκων, εμπορευματικών ροών και τουριστικής ζήτησης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ηλικία του στόλου και στις ανάγκες που δημιουργούν οι νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού επισημαίνει την ανάγκη ανανέωσης του στόλου, τεχνολογικής αναβάθμισης και χρηματοδότησης, ενώ η πράσινη μετάβαση προβάλλει ως πρόκληση αλλά και ευκαιρία για καινοτομία.
Στην έκθεση υπογραμμίζεται ο κρίσιμος ρόλος των λιμενικών υποδομών. Η ποιότητα, η επάρκεια και η διοίκησή τους επηρεάζουν τη λειτουργία του ακτοπλοϊκού δικτύου και τις συνθήκες ανταγωνισμού.
Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη εκσυγχρονισμού της ρυθμιστικής και εποπτικής διακυβέρνησης. Ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων και οι συχνές αλλαγές στο εποπτικό πλαίσιο τονίζονται ως παράγοντες που απαιτούν μεγαλύτερη θεσμική συνοχή και αποτελεσματικότερο στρατηγικό σχεδιασμό.
Η Τελική Έκθεση διατυπώνει δέσμη προτάσεων πολιτικής, μεταξύ των οποίων ο εκσυγχρονισμός του ρυθμιστικού πλαισίου, η αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών, η ανανέωση και ο πράσινος μετασχηματισμός του στόλου, καθώς και η επανεξέταση των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας.
Για τις συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας, η Επιτροπή Ανταγωνισμού προτείνει την επανεξέταση του σχεδιασμού του ακτοπλοϊκού δικτύου και του σχετικού πλαισίου. Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων και η διασφάλιση αξιόπιστης συνδεσιμότητας για τις νησιωτικές περιοχές.
Υπενθυμίζεται ότι είχε προηγηθεί η Ενδιάμεση Έκθεση, που δημοσιεύθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2025, η οποία τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Στις 6 Νοεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε ανοικτή τηλεδιαβούλευση με τη συμμετοχή φορέων του κλάδου, θεσμικών και επιστημονικών οργανισμών, εκπροσώπων χρηστών και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις που υποβλήθηκαν στη διαβούλευση, όπως αναφέρει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, συνεκτιμήθηκαν στη διαμόρφωση των τελικών πορισμάτων.
Η ολοκλήρωση της κλαδικής έρευνας αποτελεί, σύμφωνα με την έκθεση, σημαντικό βήμα για μια σύγχρονη, αποτελεσματική, ανταγωνιστική και κοινωνικά δίκαιη ακτοπλοΐα. Στόχος είναι η διαμόρφωση πλαισίου που θα συνδυάζει οικονομική βιωσιμότητα, ενίσχυση του ανταγωνισμού, ποιότητα υπηρεσιών και εξυπηρέτηση των αναγκών των νησιωτικών κοινωνιών.