Το υπουργείο Ανάπτυξης παρουσιάζει τις βασικές προβλέψεις του νέου σχεδίου νόμου για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις, απαντώντας σε δέκα καίρια ερωτήματα σχετικά με το νέο Καθεστώς Κινήτρων, τους όρους υπαγωγής, τους επιλέξιμους τομείς και τις διαδικασίες αξιολόγησης των επενδυτικών σχεδίων.
Όπως προέκυψε από τη χθεσινή συζήτηση στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος τόνισε ότι το σχέδιο αποσκοπεί στην προσέλκυση ξένων κεφαλαίων για παραγωγικές επενδύσεις, συμβάλλοντας στον παραγωγικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις αυξήθηκαν από 3,3 δισ. ευρώ το 2018 σε 11,5 δισ. ευρώ το 2025, ενώ το νέο πλαίσιο συνδυάζει φορολογικές απαλλαγές και διευκολύνσεις στην αδειοδότηση.
Το Καθεστώς καλύπτει επενδυτικά σχέδια με επιλέξιμο κόστος μεταξύ 10 και 50 εκατ. ευρώ, δίνοντας έμφαση στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, την καινοτομία, την τεχνολογία και την ανταγωνιστικότητα. Τα κίνητρα περιλαμβάνουν φορολογικές απαλλαγές, ταχεία αδειοδότηση, δυνατότητα δανειοδότησης με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και διευκόλυνση στη χορήγηση αδειών διαμονής, σύμφωνα με τον Κώδικα Μετανάστευσης.
Ακολουθούν οι βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις του υπουργείου Ανάπτυξης σχετικά με το νέο πλαίσιο:
1. Τι αλλάζει με το νέο σχέδιο νόμου για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις;
Το σχέδιο θεσπίζει ειδικό πλαίσιο για το Καθεστώς Κινήτρων Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, διαμορφώνοντας ένα συνεκτικό σύστημα για επενδυτικά σχέδια με χρηματοδότηση από μη εγχώρια κεφάλαια και συγκεκριμένους αναπτυξιακούς στόχους.
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στην εισροή ξένων κεφαλαίων αλλά στοχεύει σε επενδύσεις με πλήρη κύκλο υλοποίησης, δημιουργία προστιθέμενης αξίας, ενίσχυση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας, διάχυση τεχνολογίας και δημιουργία νέων, καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας.
2. Σε ποιους τομείς θα μπορούν να κατευθυνθούν οι επενδύσεις;
Το Καθεστώς επικεντρώνεται σε δραστηριότητες υψηλής αναπτυξιακής αξίας και τομείς που σχετίζονται με τον παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας.
Επενδύσεις μπορούν να γίνουν στη μεταποίηση, βιομηχανική παραγωγή, έρευνα, εφαρμοσμένη καινοτομία, τεχνητή νοημοσύνη, βιομηχανοποιημένη πρωτογενή παραγωγή, βιοτεχνολογία, αμυντική βιομηχανία, αεροναυπηγική, εφοδιαστική αλυσίδα, αποθήκευση, κέντρα αποθεραπείας και αποκατάστασης, καθώς και υπηρεσίες οίκων ευγηρίας.
Η επιλογή αυτών των τομέων αποσκοπεί στη δημιουργία ουσιαστικού αναπτυξιακού αποτυπώματος και πολλαπλασιαστικών ωφελειών για την οικονομία και την απασχόληση.
3. Ποιο είναι το ύψος των επενδύσεων που μπορούν να υπαχθούν και ποια τα όρια ενισχύσεων;
Το επιλέξιμο κόστος κάθε επενδυτικού σχεδίου ορίζεται μεταξύ 10 και 50 εκατ. ευρώ, ενώ το συνολικό ποσό ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ ανά σχέδιο.
Για συνεργαζόμενες επιχειρήσεις το όριο ενίσχυσης ανέρχεται σε 20 εκατ. ευρώ και για συνδεδεμένες σε 50 εκατ. ευρώ, διασφαλίζοντας αναλογική κατανομή δημόσιων πόρων και ενίσχυση ουσιαστικών επενδύσεων.
4. Ποια είναι τα βασικά κίνητρα που προβλέπει το νέο Καθεστώς;
Το σχέδιο νόμου προβλέπει φορολογική απαλλαγή, ταχεία αδειοδότηση εντός δύο μηνών, δυνατότητα δανείων με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και διευκόλυνση στη χορήγηση αδειών διαμονής για επενδυτές και εξειδικευμένο προσωπικό.
Τα κίνητρα καλύπτουν φορολογική ενίσχυση, αδειοδότηση, χρηματοδότηση και διευκόλυνση εγκατάστασης ή παραμονής επενδυτών από τρίτες χώρες.
5. Πώς θα λειτουργεί η ετήσια προκήρυξη του Καθεστώτος;
Το Καθεστώς θα προκηρύσσεται ετησίως με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, εξειδικεύοντας ποσά ενισχύσεων, προθεσμίες, προϋποθέσεις και αναγκαίες διαδικασίες.
Αυτό επιτρέπει ευελιξία και προσαρμογή στις εκάστοτε οικονομικές συνθήκες και αναπτυξιακές προτεραιότητες, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά νέα νομοθετική παρέμβαση.
6. Ποιες δαπάνες μπορούν να ενισχυθούν και ποιοι περιορισμοί τίθενται;
Επιλέξιμες θεωρούνται κυρίως επενδυτικές δαπάνες σε ενσώματα στοιχεία ενεργητικού, όπως κατασκευή, επέκταση και εκσυγχρονισμός κτιρίων, ειδικές εγκαταστάσεις και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου.
Υπάρχουν ποσοτικοί περιορισμοί στις κτιριακές δαπάνες, με αυξημένο όριο για επενδύσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, ώστε η ενίσχυση να κατευθύνεται κυρίως σε παραγωγικές επενδύσεις και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό.
7. Ποιες δαπάνες δεν είναι επιλέξιμες;
Δεν ενισχύονται λειτουργικά έξοδα, αγορά επίπλων και συσκευών γραφείου ή άλλες δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με παραγωγική επένδυση.
Η ενίσχυση αφορά επενδύσεις που δημιουργούν διαρκή παραγωγική αξία και όχι κάλυψη συνήθων λειτουργικών αναγκών.
8. Πόση ιδιωτική χρηματοδότηση απαιτείται για την επένδυση;
Το 40% του κόστους πρέπει να καλύπτεται από ίδια ή εξωτερική χρηματοδότηση, ενώ τουλάχιστον 25% των επιλέξιμων δαπανών πρέπει να προέρχεται από μη κρατική ενίσχυση.
Έτσι, η δημόσια ενίσχυση λειτουργεί ως πραγματικό επενδυτικό κίνητρο και όχι ως υποκατάστατο της ιδιωτικής συμμετοχής.
9. Πώς θα αξιολογούνται, παρακολουθούνται και ελέγχονται τα επενδυτικά σχέδια;
Οι διαδικασίες θα είναι πλήρως ψηφιοποιημένες για διασφάλιση διαφάνειας και ασφάλειας δικαίου. Η Επιτροπή Αξιολόγησης, με μέλη από τη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων, εξετάζει τις αιτήσεις εντός 90 ημερών.
Ο έλεγχος περιλαμβάνει τακτικές και έκτακτες διαδικασίες τόσο κατά την υλοποίηση όσο και μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης. Υπάρχει δυνατότητα πιστοποίησης υλοποίησης στο 50% ή 65%, ώστε να ξεκινά η χρήση των ωφελειών πριν την πλήρη ολοκλήρωση.
10. Πότε θεωρείται ολοκληρωμένη η επένδυση και τι συμβαίνει αν δεν ολοκληρωθεί;
Η ολοκλήρωση της επένδυσης και η έναρξη παραγωγικής λειτουργίας απαιτούν ηλεκτρονική αίτηση πιστοποίησης εντός τεσσάρων μηνών από τη λήξη της προθεσμίας υλοποίησης.
Πέρα από την τυπική ολοκλήρωση, απαιτείται και πραγματική ενεργοποίηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Αν δεν υποβληθεί εμπρόθεσμα η αίτηση πιστοποίησης, η επένδυση θεωρείται μη ολοκληρωθείσα και η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται αυτοδίκαια.
Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται ότι οι δημόσιοι πόροι κατευθύνονται αποκλειστικά σε επενδύσεις που τίθενται σε πραγματική παραγωγική λειτουργία.