Την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να φέρει η νέα Υπουργική Απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία απλοποιεί και επιταχύνει τις διαδικασίες για την εγκατάσταση και λειτουργία μικρών σταθμών παραγωγής, με ή χωρίς μπαταρία. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα διευκολύνει σημαντικά την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών συστημάτων σε οικιακές και άλλες εγκαταστάσεις.
Η αγορά για τα φωτοβολταϊκά συστήματα, που πλέον θα μπορούν να τοποθετούνται με απλή δήλωση σε ταράτσες ή μπαλκόνια, διευρύνεται σε μια περίοδο όπου τα φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα και την Ευρώπη σημειώνουν διαδοχικά ρεκόρ. Αυτή η τάση συμβάλλει στη σταθεροποίηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, με τις ανανεώσιμες πηγές να αποτελούν ανάχωμα απέναντι στην άνοδο των διεθνών τιμών φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με τον οίκο Ember, τον Ιούνιο καταγράφηκε ιστορικό υψηλό, καθώς η ηλιακή ενέργεια κάλυψε το ένα τέταρτο της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πιο συγκεκριμένα, τα φωτοβολταϊκά στην ΕΕ παρήγαγαν τον Ιούνιο του 2026 52 TWh, δηλαδή το 25% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ (23%) του Μαΐου. Τον ίδιο μήνα, η ηλιακή ενέργεια προηγήθηκε των πυρηνικών (21%), του φυσικού αερίου (15%), των αιολικών (14%) και των υδροηλεκτρικών (12%), ενώ ο άνθρακας περιορίστηκε στο 8%.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το Green Tank, τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν τον Ιούνιο το 31,6% της συνολικής παραγωγής. Στο εξάμηνο, η συμμετοχή του ήλιου έφθασε το 21%, ενώ αν συνυπολογιστούν και τα μη διασυνδεδεμένα νησιά, το μερίδιο τον Ιούνιο αγγίζει το 34% και στο εξάμηνο το 25,1%.
Όπως επισημαίνει ο Επικεφαλής Αναλυτής Πολιτικής του Green Tank, Νίκος Μάντζαρης, «Μετά από χρόνια καθυστερήσεων που είχαν "παγώσει" την αγορά, η πολυαναμενόμενη απόφαση για την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, με σαφή βελτίωση σε σχέση με το σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Πέρα από την τήρηση όλων των προθεσμιών που προβλέπει η Απόφαση, ζητούμενο είναι η Πολιτεία να προχωρήσει σε δράσεις ενημέρωσης των πολιτών για τις δυνατότητες που πλέον έχουν στη διάθεσή τους, ώστε να μειώσουν σημαντικά και με βιώσιμο τρόπο τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας».
Ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών εξέφρασε επίσης την ικανοποίησή του για τη νέα υπουργική απόφαση σχετικά με την αυτοπαραγωγή, σημειώνοντας ότι, παρά τη μεγάλη καθυστέρηση, ενσωματώνει τις περισσότερες προτάσεις της αγοράς και νέες ρυθμίσεις που προκύπτουν από Κοινοτικές Οδηγίες.
Κύρια σημεία του νέου πλαισίου
Η νέα απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και του υφυπουργού Νίκου Τσάφου, όπως κωδικοποιείται από τον ΣΕΦ, περιλαμβάνει τα εξής κύρια σημεία:
1. Καθορισμός ροών για ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ φορέων και διενέργεια οικονομικών συναλλαγών μεταξύ αυτοκαταναλωτή, ΦοΣΕ και προμηθευτή, με αντίστοιχες προβλέψεις για ΔΑΠΕΕΠ ή ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
2. Κατάργηση της τριμερούς σύμβασης στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό και πρόβλεψη για δύο διμερείς συμβάσεις.
3. Απλοποίηση για το Πρόγραμμα "Οικιακών Φωτοβολταϊκών έως 10,8 kW" με διμερή σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή.
4. Διευκρίνιση ότι στο παραπάνω πρόγραμμα εντάσσονται όλοι οι καταναλωτές με οικιακή παροχή, ανεξαρτήτως νομικής μορφής.
5. Ορισμός ότι για ΟΤΑ, νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του δημοσίου τομέα και κοινωφελή ιδρύματα, η αξία της πλεονάζουσας ενέργειας πιστώνεται στον λογαριασμό κατανάλωσης.
6. Η αποζημίωση της περίσσειας ενέργειας γίνεται με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ή την Ειδική Τιμή Αγοράς (Ε.Τ.Α.), όπως δημοσιεύεται από τον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης.
7. Επέκταση του ορισμού της συλλογικής αυτοκατανάλωσης σε καταναλωτές εντός συγκροτήματος κατοικιών, με τα έσοδα να αποδίδονται απευθείας στους αυτοκαταναλωτές.
8. Πρόβλεψη για σταθμούς που δεν επιθυμούν αποζημίωση για την ενέργεια που εγχέουν στο δίκτυο, με πίστωση τυχόν εσόδων στον ΕΛΑΠΕ και απλή εγγραφή στο Μητρώο του ΔΑΠΕΕΠ ή του ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
9. Δυνατότητα προσθήκης συστημάτων αποθήκευσης σε σταθμούς αυτοκατανάλωσης, με ειδικούς όρους για το διασυνδεδεμένο σύστημα και τα ΜΔΝ.
10. Επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης από φυσικά και νομικά πρόσωπα, με ισχύ έως το 100% της συμφωνημένης παροχής κατανάλωσης και δυνατότητα συμμετοχής και σε άλλα συστήματα αυτοκατανάλωσης.
11. Θεσπίζεται διαδικασία online ενημέρωσης για εγκατάσταση μικροηλιακών συστημάτων με ρευματολήπτη έως 800 W και 1000 kW εγκατεστημένης ισχύος, διευκολύνοντας τα λεγόμενα "φωτοβολταϊκά μπαλκονιού".
12. Σε περίπτωση αυτοκατανάλωσης μέσω τρίτου προσώπου, ορίζεται η υποχρέωση διακριτού μετρητή και η εφαρμογή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, με σαφή διαχωρισμό ευθυνών.
13. Δίνεται η δυνατότητα επέκτασης του χρόνου εκκαθαρίσεων μεταξύ προμηθευτών και αυτοκαταναλωτών, κατόπιν συμφωνίας.
14. Σε περίπτωση αλλαγής προμηθευτή ή ΦοΣΕ, λύεται η σύμβαση συμψηφισμού και συνάπτεται νέα για το υπόλοιπο της 20ετίας.
15. Τέλος, επικαιροποιούνται όλα τα υποδείγματα των απαιτούμενων συμβάσεων συμψηφισμού.