Χαρδούβελης: Η χρηματοδότηση δεν είναι κύριο πρόβλημα για τη μεταποίηση

Την άποψη ότι η χρηματοδότηση δεν αποτελεί το βασικό πρόβλημα για τις μεταποιητικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα διατύπωσε ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας, Γκίκας Χαρδούβελης, μιλώντας στη γενική συνέλευση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ). Ο κ. Χαρδούβελης τόνισε πως οι κύριες προκλήσεις για τη μεταποίηση σχετίζονται με τη ζήτηση των προϊόντων και την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού.

Παρότι το κόστος δανεισμού στην Ελλάδα παραμένει υψηλότερο συγκριτικά με την ευρωζώνη, έχει σημειωθεί μείωση, ενώ το ελληνικό Δημόσιο δανείζεται πλέον φθηνότερα από χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και οι ΗΠΑ. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε ο κ. Χαρδούβελης, η μεταποίηση στην Ελλάδα απορροφά το 20% της συνολικής χρηματοδότησης προς επιχειρήσεις, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το 12,4% που καταγράφεται στην Ευρώπη.

Ο ρυθμός αύξησης των δανείων προς τη μεταποίηση ανέρχεται στο 11,5% ετησίως στη χώρα, έναντι μόλις 0,5% στην Ευρώπη. Όπως σημείωσε, ο τομέας λαμβάνει σημαντικό μερίδιο εταιρικής πίστης, φθάνοντας το 19,4% το τελευταίο τρίμηνο του 2025.

Σύμφωνα με την τριμηνιαία επισκόπηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το τρίτο τρίμηνο του 2026, το 42% των μεταποιητικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα χρηματοδότησης. Οι κυριότεροι περιορισμοί στην παραγωγή αφορούν την έλλειψη στελεχών (27%) και την αδυναμία προμήθειας ενδιάμεσων υλών (13%). Μόλις το 11% των ελληνικών μεταποιητικών επιχειρήσεων δηλώνουν δυσκολία στη χρηματοδότηση, ενώ παρατηρείται μείωση όσων εκφράζουν δυσαρέσκεια.

Έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων έδειξε ότι το 2025 το 8% των ελληνικών επιχειρήσεων που ζήτησαν δάνεια δεν τα έλαβαν, το 2,3% έλαβε μικρότερα ποσά και το 0,3% απέρριψε την πίστωση λόγω υψηλού κόστους. Ο κ. Χαρδούβελης επισήμανε ότι το πρόβλημα πρόσβασης σε χρηματοδότηση είναι μικρότερο στη μεταποίηση σε σχέση με άλλους κλάδους, ενώ το κόστος χρήματος διαμορφώνεται στο 4,4% στην Ελλάδα και στο 3,5% στην ευρωζώνη.

Η διευθύνουσα σύμβουλος της CrediaBank, Ελένη Βρεττού, προέτρεψε τις επιχειρήσεις να «κλειδώνουν» τα επιτόκια όταν ενημερώνονται για επικείμενες αυξήσεις, ώστε να εξασφαλίζουν μακροπρόθεσμο προγραμματισμό. Εκτίμησε ότι αναμένεται νέα αύξηση επιτοκίων κατά 0,25%.

Η κα Βρεττού ανέφερε ότι οι τράπεζες εμφανίζουν έντονη διάθεση χρηματοδότησης, ωστόσο η δημοσιονομική κρίση δημιούργησε επιφυλάξεις τόσο στους επιχειρηματίες όσο και στους τραπεζίτες, οδηγώντας σε καθυστερήσεις στην ανταπόκριση στα αιτήματα. Τόνισε πως σε κάποιες περιπτώσεις είναι προτιμότερο για τις επιχειρήσεις να αποδεχθούν ελαφρώς υψηλότερο επιτόκιο, εφόσον αυτό συνεπάγεται ταχύτερη εκταμίευση.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, πολλές επιχειρήσεις αναζητούν λύσεις για τη διαχείριση του κόστους, ζητώντας από τις τράπεζες να αναλάβουν μέρος της αύξησης των επιτοκίων. Επεσήμανε όμως ότι, με επιτόκια δανεισμού ακόμη και στο 1,5% για μικρές επιχειρήσεις, τα περιθώρια περαιτέρω μείωσης είναι περιορισμένα, καθώς οι τράπεζες πρέπει να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητά τους.

Αναφερόμενη στις αλλαγές στον τραπεζικό κλάδο, η κα Βρεττού σημείωσε πως το 2008 λειτουργούσαν πάνω από 30 τράπεζες στην Ελλάδα, το 1981 περίπου 80, ενώ το 2015 μόλις τέσσερις, όλες με σοβαρά προβλήματα. Σήμερα, υπάρχουν οκτώ τράπεζες, εκ των οποίων οι έξι χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα υγιείς. Τόνισε ότι κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, η CrediaBank και η Optima είχαν το ένα τρίτο της νέας παραγωγής δανείων.

Ανάγκη για νέα δανειακά προϊόντα και ενίσχυση των εξασφαλίσεων

Η πρόεδρος του ΣΒΕ, Λουκία Σαράντη, αναφέρθηκε στο υψηλό ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει τις ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς και στα προβλήματα με τις εξασφαλίσεις και τα χρηματοδοτικά προϊόντα. Επισήμανε ότι τα ίδια κεφάλαια αποτελούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις, ενώ η έλλειψη επαρκών εξασφαλίσεων αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στη λήψη τραπεζικών δανείων.

Η κα Σαράντη υπογράμμισε την ανάγκη επανασχεδιασμού των δανείων με στοχευμένα προϊόντα για τη βιομηχανία, με τη συμβολή τραπεζών, κυβέρνησης και επιχειρηματικών φορέων. Έδωσε έμφαση στις επενδύσεις για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, σημειώνοντας ότι η στήριξη της βιομηχανίας είναι κρίσιμη, ειδικά για την περιφερειακή ανάπτυξη.

Τόνισε επίσης ότι η αύξηση της παραγωγικότητας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επενδύσεις, οι οποίες προέρχονται κυρίως από τον βιομηχανικό τομέα.

Ταχύτερη ανταπόκριση των τραπεζών ζητούν οι επιχειρήσεις

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ALUMIL, Γιώργος Μυλωνάς, πρόεδρος επί τιμή του ΣΒΕ, επισήμανε την ανάγκη για ταχύτερη ανταπόκριση των τραπεζών στις ανάγκες των επιχειρήσεων. Όπως ανέφερε, οι καθυστερήσεις σε επενδύσεις παγίων μπορεί να είναι ανεκτές, αλλά σε άλλες περιπτώσεις επιβραδύνουν σημαντικά τη λειτουργία των εταιρειών.

Ο κ. Μυλωνάς τόνισε ότι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας εξαρτάται από την ταχύτητα αντίδρασης στις αγορές πρώτων υλών, κάτι που απαιτεί άμεση τραπεζική υποστήριξη. Παρά τις προκλήσεις, σημείωσε ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια.