Η αυξανόμενη δυναμική στις επενδύσεις ενεργειακών έργων, δικτύων και ψηφιακών υποδομών θέτει νέα δεδομένα για την επιτυχία κάθε σχεδίου, όπως επισημαίνει ο Δρ. Ing. Γιώργος Πεχλιβάνογλου, Deputy CEO της Eunice Energy Group, σε άρθρο του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Η πρόκληση σήμερα ξεκινά από τη συνδεσιμότητα, την αγορά και τη βιωσιμότητα, ενώ η τεχνική αρτιότητα από μόνη της δεν αρκεί για την επιτυχία ενός έργου.
Όπως αναφέρει ο κ. Πεχλιβάνογλου, στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο Southeast Europe Energy Forum στη Θεσσαλονίκη και στη θεματική ενότητα «East Med Energy Dynamics: Upstream Resources, Interconnections and Regional Cooperation», η κατασκευή έργων –από ταχυφορτιστές και αιολικά πάρκα έως σύγχρονα data centers– απαιτεί έναν ολοκληρωμένο και ευέλικτο σχεδιασμό. Η συνεργασία μεταξύ κράτους και επιχειρήσεων αναδεικνύεται ως βασικός παράγοντας, ώστε οι επενδύσεις να ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες και να αποφεύγονται αδρανή ή υπερκοστολογημένα έργα.
Για παράδειγμα, η τοποθέτηση ενός ταχυφορτιστή ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε κομβικό σημείο δεν έχει αξία αν η τοπική ζήτηση ή η ισχύς του δικτύου είναι ανεπαρκείς. Σε αυτή την περίπτωση, το έργο καταλήγει να είναι μια ακριβή διακόσμηση, όχι μια ουσιαστική υποδομή.
Η επιτυχία των ενεργειακών έργων εξαρτάται από παράγοντες όπως το δίκτυο, τις τιμές, τη ζήτηση, τις γειτονικές αγορές και τη γεωπολιτική. Ο σχεδιασμός κάθε έργου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις διασυνδέσεις μεταξύ κρατών, αγορών και εταιρικών συμφερόντων.
Η ανάγκη για ενιαίο σχεδιασμό υπογραμμίζεται και από παραδείγματα, όπως ένα νησί με πλεόνασμα ηλιακής ενέργειας, όπου η συνδυασμένη χρήση φωτοβολταϊκών, μπαταριών, αφαλάτωσης και φόρτισης οχημάτων μεγιστοποιεί τα οφέλη. Όταν όμως κάθε υπηρεσία λειτουργεί αυτόνομα, το αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει σε αναποτελεσματικότητα και συνέχιση της χρήσης συμβατικών καυσίμων.
Οι επιχειρήσεις καλούνται να αποδεικνύουν τη βιωσιμότητα κάθε έργου, καθώς η εθνική στρατηγική δεν διασφαλίζει αυτόματα την οικονομική του απόδοση. Ένα έργο, όπως μια μπαταρία ή ένας φορτιστής, χρειάζεται έσοδα και πραγματική ζήτηση για να είναι βιώσιμο.
Στα data centers, η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από τις εγκαταστάσεις, αλλά και από την παροχή αξιόπιστης ενέργειας, γρήγορης σύνδεσης, ασφάλειας και εξειδικευμένου προσωπικού. Οι πελάτες εξετάζουν προσεκτικά το κόστος, τα ρίσκα και τη διαθεσιμότητα πόρων πριν επιλέξουν μια τοποθεσία.
Η τεχνολογική εξέλιξη απαιτεί ευελιξία στον σχεδιασμό, καθώς έργα που χρειάζονται χρόνια για να υλοποιηθούν μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπα με νέες απαιτήσεις, όπως η αυξημένη κατανάλωση λόγω τεχνητής νοημοσύνης. Ο μακροχρόνιος σχεδιασμός οφείλει να είναι σταθερός στους στόχους αλλά ευέλικτος στην υλοποίηση, με εναλλακτικά σενάρια και συνεχή αξιολόγηση δεδομένων.
Η ολιστική προσέγγιση δεν περιορίζεται στη θεωρητική σύνδεση έργων, αλλά απαιτεί κατανόηση των αλληλεπιδράσεων, καθορισμό ευθυνών και σαφή κατανομή κόστους. Το κράτος πρέπει να μελετά τον χάρτη και η επιχείρηση την αγορά, αξιοποιώντας τα δεδομένα για να διασφαλίζεται η επιτυχία κάθε επένδυσης.
Σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος να υλοποιηθούν τεχνικά άρτια έργα που όμως δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες, οδηγώντας σε σπατάλη πόρων και λανθασμένες επιλογές.